Strzemieszyce Wielkie: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 472 bajty ,  11 lat temu
uzupełnienie
(→‎XI - XVIII w.: drobne merytoryczne)
(uzupełnienie)
 
Na terenie Wywierzysk funkcjonwała w XIX w. płuczka [[galman]]u "Strzemeska" (zakład wzbogacania rud), której zabudowania według dokumentów archiwalnych zlokalizowane były "''przy trakcie bitym z [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowy]] do [[Olkusz]]a. Oddalone od kopalni Anna o 2 wiorsty, od [[Sławków|Sławkowa]] wiorst 4. (...) Założona została przy źródłach wód sączących się ze stopy góry Kawiej, które w tem miejscu tworzą stawiki''"<ref>Archiwum Państwowe Katowice - Archiwum Górnicze Dąbrowskie (AGD), sygn. 370, cyt. za: A. Rybak, A. J. Wójcik: ''Górnictwo galmanu na terenie Strzemieszyc w XIX wieku'', w: P. P. Zagożdżon, M. Madziarz (red.), ''Dzieje górnictwa - element europejskiego dziedzictwa kultury'', t. 2, Wrocław 2009, s. 293.</ref>. Początkowo przemywano w niej galman z kopalń "[[Kopalnia galmanu Anna|Anna]]", "[[Kopalnia galmanu Leonidas|Leonidas]]", "Józef", "Jerzy" i "Ulisses", a po wybudowaniu innych tego typu zakładów płuczka ta obsługiwała tylko kopalnie "Anna" i "Leonidas". Z inwentarza spłuczki, sporządzonego w 1835 r. dowiadujemy się, że składała się ona z murowanego domu sztygara oraz drewnianego budynku samej płuczki, w którym znajdowały się "''skrzynie dubeltowe do płukania galmanu, do tego półskrzynki do nasypywania galmanu, rynny z tarcic przez które woda z pobliskiego stawku płynie, rury drewniane, upust o dwóch stawidłach, rynsztok brukowany z trzech stron mieszkania''<ref>Archiwum Państwowe Katowice - Archiwum Górnicze Dąbrowskie (AGD), sygn. 2178, cyt. za: A. Rybak, A. J. Wójcik: ''Górnictwo galmanu na terenie Strzemieszyc w XIX wieku'', w: P. P. Zagożdżon, M. Madziarz (red.), ''Dzieje górnictwa - element europejskiego dziedzictwa kultury'', t. 2, Wrocław 2009, s. 293.</ref>. Oprócz skrzyń, w których płukano duże kawałki rudy zakład ten posiadał też tzw. "przeciery", w których płukano miał galmanowy używając sit drucianych<ref>Archiwum Państwowe Katowice - Archiwum Górnicze Dąbrowskie (AGD), sygn. 370, cyt. za: A. Rybak, A. J. Wójcik: ''Górnictwo galmanu na terenie Strzemieszyc w XIX wieku'', w: P. P. Zagożdżon, M. Madziarz (red.), ''Dzieje górnictwa - element europejskiego dziedzictwa kultury'', t. 2, Wrocław 2009, s. 293.</ref>. Płuczkę "Strzemeską" zamknięto w 1893 r. Później teren ten znacznie przekształcono w związku z regulacją stawów i budową alejek parkowych, dlatego po dawnym zakładzie wzbogacania galmanu nie pozostały już żadne ślady<ref>A. Rybak, A. J. Wójcik: ''Górnictwo galmanu na terenie Strzemieszyc w XIX wieku'', w: P. P. Zagożdżon, M. Madziarz (red.), ''Dzieje górnictwa - element europejskiego dziedzictwa kultury'', t. 2, Wrocław 2009, s. 294.</ref>.
 
== Ludzie urodzeni w Strzemieszycach Wielkich ==
* [[Henryk Levittoux]] - lekarz, brat [[Karol Levittoux|Karola]] - opozycjonisty polskiego
* [[Helena Płotnicka]] - członkini ruchu oporu podczas [[II wojna światowa|II wojny światowej]]
* [[Bolesław Szlązak]] - prawnik, poseł, wiceprezes [[Najwyższa Izba Kontroli|NIK]], członek [[Trybunał Stanu|Trybunału Stanu]]
* [[Andrzej Ziębik]] - profesor, wykładowca [[Politechnika Śląska|Politechniki Śląskiej]]
 
== Ludzie związani ze Strzemieszycami Wielkimi ==
Anonimowy użytkownik