Amunicja przeciwpancerna: Różnice pomiędzy wersjami

m
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
m (robot dodaje: es:AP (munición))
'''Amunicja przeciwpancerna''' - termin określający ogół [[pocisk artyleryjski|pocisków artyleryjskich]], [[rakieta|rakiet]], [[Mina (wojskowość)|min]], [[granat (broń)|granatgranatów]]ów oraz pocisków wystrzeliwanych z [[broń strzelecka|broni strzeleckiej]] przeznaczonych do rażenia celów opancerzonych - czołgów, opancerzonych wozów bojowych oraz umocnień. Celem tego rodzaju pocisków jest przebicie jak najmocniejszego pancerza. Głównym czynnikiem rażącym większości rodzajów amunicji przeciwpancernej jest ich energia kinetyczna.
 
== Rodzaje pocisków przeciwpancernych ==
=== pełnokalibrowy ===
* [[język angielski|ang.]] '''AP''', ''armour piercing''
* Najprostsza odmiana amunicji przeciwpancernej, [[pocisk]] zbudowany jest ze specjalnie utwardzonego metalu, którego zadaniem jest przebicie [[pancerzWikisłownik|pancerza]]a. Podstawową wadą takiej [[Amunicja|amunicji]] jest to, że bardzo twarde, ale kruche, pociski mogą się łamać, rozpryskiwać na pancerzu, nie przebijając go. Niektóre rodzaje są dodatkowo wyposażone w niewielki ładunek kruszący, który detonuje w momencie uderzenia lub z niewielkim opóźnieniem, powodując większe zniszczenia. Takie pociski są określane w terminologii angielskiej jako '''APHE''', ''Armour Piercing High Explosive''.
 
=== pełnokalibrowy z czepcem ===
{{main|pocisk podkalibrowy}}
* [[język angielski|ang.]] '''APDS''', ''Armour Piercing Discarding Sabot''
* Ze wzrostem [[Kaliber (broń)broni|kalibru]] [[armata|armaty]] rośnie też ciężar pocisku i coraz trudniej jest nadać mu odpowiednią prędkość wylotową. Jednym z rozwiązań tego problemu jest tak zwana ''[[Pocisk podkalibrowy|amunicja podkalibrowa]] z odrzucanym sabotem'' (ang. ''Armour Piercing, Discarding Sabot''). Pocisk podkalibrowy ma znacznie mniejszą średnicę (kaliber) niż lufa armaty i otoczony jest [[Sabot (wojsko)|sabotem]] – specjalnym pierścieniem lub koszulką stabilizującą go w przewodzie lufy i zapobiegającą uciekaniu gazów prochowych nadających pociskowi energię kinetyczną, która odpada od niego w momencie jej opuszczenia. W porównaniu z pociskami przeciwpancernymi pełnokalibrowymi, pociski podkalibrowe mają mniej więcej dwukrotnie większą przebijalność pancerza. Po raz pierwszy amunicję tego rodzaju opracowano w roku [[1944]] dla angielskich armat przeciwpancernych kalibru [[armataArmata sześciofuntowa6-funtowa|57 mm]] i [[armata 17-funtowa|76,2 mm]].
 
=== podkalibrowy stabilizowany brzechwowo z odrzucanym sabotem ===
[[GrafikaPlik:125mm Bm15 APFSDS.JPG|thumb|300px|Radziecki pocisk APFSDS typu [[BM15]] kalibru 125 mm]]
[[ImagePlik:APFSDS-T-01.jpg|thumb|left|60px|Polski 30 mm pocisk typu APFSDS-T]]
* [[język angielski|ang.]] '''APFSDS''', ''Armour-piercing, fin stabilised, discarding sabot''
* Nowoczesna odmiana pocisków podkalibrowych przystosowana do strzelania z [[działo gładkolufowe|dział gładkolufowych]]. Pociski tego typu wyglądają jak [[strzała]] z ostrym nosem która w locie stabilizowana jest przez stateczniki znajdujące się z tyłu pocisku. Zazwyczaj produkowane są z bardzo twardego, ciężkiego metalu jak [[wolfram]] lub [[uran zubożony]]. Do tej kategorii należą amerykańskie pociski [[M827]] i [[M829]] wystrzeliwane z armaty [[M256]] stosowanej w [[czołg]]ach [[M1 Abrams]] w wersjach A1 i A2, także niemiecki [[DM33]] i [[DM43]].
=== kumulacyjny ===
{{main|pocisk kumulacyjny}}
[[GrafikaPlik:125mm BK-14m HEAT.JPG|thumb|300px|Radziecki pocisk kumulacyjny [[BK14]]M kalibru 125 mm]]
* [[język angielski|ang.]] '''HEAT''', ''High Explosive, Anti-Tank''
* Idea ładunku kumulacyjnego wymyślona w XIX w. została zastosowana w praktyce w pociskach używanych podczas [[II wojna światowa|II wojny światowej]]. Pociski z ładunkiem kumulacyjnym mogą być wystrzeliwane z działa lub dostarczane do celu przy użyciu napędu rakietowego lub niewielkiego ładunku miotającego. Najbardziej znane uzbrojenie wykorzystujące efekt kumulacyjny to niemieckie [[Panzerfaust]] i [[Raketenpanzerbüchse Panzerschreck|Panzerschreck]], brytyjskie [[Granatnik przeciwpancerny PIAT|PIAT]], polski [[Granatnik RPG-76 Komar|RPG-76 Komar]], sowiecki [[Granatnik RPG-7|RPG-7]] czy amerykańskie [[Bazooka]] i [[Granatnik M72 LAW|LAW]]. W przypadku stosowania pocisków kumulacyjnych nie można stosować stabilizacji ruchem obrotowym, gdyż znacznie zmniejsza to ich skuteczność, ruch wirowy bowiem powoduje rozpraszanie się wiązki kumulacyjnej. Stosuje się stabilizację aerodynamiczną albo inne środki stabilizacji toru lotu. Środkiem obronnym jest stosowanie pancerzy wielowarstwowych, odpowiednie kształtowanie pancerza aby rozproszyć wyzwoloną energię, jak i [[pancerz reaktywny|pancerzy reaktywnych]] (np. stosowany w czołgu [[PT-91 Twardy|PT-91]] pancerz [[ERAWA]]). Obecnie stosowane są pociski kumulacyjne w układzie tandemowym, które są znacznie skuteczniejsze przeciw pancerzowi reaktywnemu.
 
=== przeciwpancerny pocisk odkształcalny ===