Jenő Ádám: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 22 bajty ,  10 lat temu
(drobne techniczne)
'''Jenő Ádám''' (ur. [[13 grudnia]] [[1896]] w [[Szigetszentmiklós]], zm. [[15 maja]] [[1982]] w [[Budapeszt|Budapeszcie]]) - węgierski kompozytor, dyrygent i pedagog muzyczny, również etnograf.
 
=== Życiorys ===
Przez parę lat przebywał w [[Rosja|Rosji]], gdzie organizował chóry oraz był dyrygentem objazdowego teatru. Po zakończeniu [[I wojna światowa|wojny światowej]] powrócił do kraju. Osiadł w Budapeszcie. Tutaj w latach [[1921]]-[[1925]] podjął studia w Akademii Muzycznej. Kompozycji uczył go [[Zoltán Kodály]]. Ukończył wtedy również studia pedagogiczne. Studia nad kompozycją kontynuował u [[Felix Weingartner|Felixa Weingartnera]] w [[Bazylea|Bazylei]]. W roku [[1925]] brał udział w akcji zbierania [[folklor]]u węgierskiego. Owocem tego był wygłaszany na uniwersytetach i w radio cykl wykładów na temat [[muzyka ludowa|muzyki ludowej]]. Bogaty w doświadczenie zdobyte w Rosji działał również jako dyrygent chórów, przede wszystkim chóru Akademii Muzycznej ([[1929]]-[[1949]]) i Budapesztańskiego chóru Palestriny. W roku [[1930]] rozpoczął pracę w Akademii Muzycznej w Budapeszcie, gdzie prowadzł kształcenie słuchu. W latach [[1933]]-[[1942]] był kierownikiem artystycznym zespołu [[Budai Delárda]]. W drugiej połowie lat 30. koncertował za granicą. W [[1938]] r. został profesorem w akademii, w której pracował do [[1959]] r. W roku [[1957]] został odznaczony [[Order Kossutha|Orderem Kossutha]].
 
Jako organizator szkolnictwa muzycznego i pedagog Ádám stał się znaczącym autorytetem w sprawach wychowania muzycznego. Razem ze swoim wczesniejszym nauczycielem, Kodályem, współpracował nad reformą nauczania muzyki. Wraz z nim opublikował kilka prac z tego zakresu, m.in. podręcznik ''Isó-Mi'' dla podstawowych i średnich [[szkoła muzyczna|szkół muzycznych]]. Publikował liczne artykuły w czasopismach specjalistycznych.
 
=== Twórczość ===
W twórczości kompozytorskiej, w dużej mierze opartej na węgierskim folklorze, ulegał wpływom swoich nauczycieli, przede wszystkim Kodláya. Jego największymi dziełami są [[Opera (dzieło)|opera]] komiczna z 1930 r. ''Magyar Karácsony'' (''Węgierskie Boże Narodzenie'') do słów Tűdősa oraz [[suita]] orkiestrowa ''Domenica''. Ponadto pisał utwory chóralne (głównie [[kantata|kantaty]]) i kameralne (w tym 2 kwartety).
 
=== Źródła ===
{{Bibliografia start}}
# Jerzy Habela: ''Ádám Jenő'' [w:] ''Encyklopedia Muzyczna PWM. Część biograficzna'' t. 1, PWM, Kraków 1979
{{Bibliografia stop}}
 
[[en:Jenö Ádám]]
[[hu:Ádám Jenő]]
 
{{DEFAULTSORT:Adám, Jenő}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1896]]
[[Kategoria:Zmarli w 1982]]
 
[[en:Jenö Ádám]]
[[hu:Ádám Jenő]]