Porozumienie waszyngtońskie: Różnice pomiędzy wersjami

m
drobne redakcyjne, drobne merytoryczne
m (drobne redakcyjne)
m (drobne redakcyjne, drobne merytoryczne)
[[Grafika:Fed zupanije 1994 cantons.GIF|thumb|350px|right|Podział kantonów [[Federacja Bośni i Hercegowiny|Federacji Bośni i Hercegowiny]] w myśl porozumienia.]]
'''Porozumienie waszyngtońskie''' – układ pokojowy zawarty w marcu [[1994]] podczas [[Wojna w Bośni|Wojny w Bośni]], gwarantujący zawieszenie broni pomiędzy [[Chorwacka Republika Herceg-Bośni|bośniackimi Chorwatami]] i [[Chorwacja|Republiką Chorwacji]] a [[Bośnia i Hercegowina|Bośnią i Hercegowiną]]. Podpisany został w [[Waszyngton|Waszyngtonie]] oraz [[Wiedeń|Wiedniu]] przez premiera Bośni [[Haris Silajdžić|Harisa Silajdžicia]], ministra spraw zagranicznych Chorwacji [[Mate Granić|Mate Granicia]] oraz prezydenta Chorwackiej Republiki Herceg-Bośni, [[Krešimir Zubak|Krešimira Zubaka]]. Zgodnie z postanowieniami, terytorium zajęte przez połączone siły Bośniaków i bośniackich Chorwatów zostało podzielone na autonomiczne kantony, które wspólnie utworzyły [[Federacja Bośni i Hercegowiny|Federację Bośni i Hercegowiny]].
 
Porozumienie ''de facto'' trwale potwierdziło jedynie zawieszenie broni i konstytucję bośniacką. Nie wdrożono wszystkich jego postanowień (m.in. [[Konfederacja|konfederacji]] Chorwacji z Federacją Bośni i Hercegowiny). Wiele z nich zostało uaktualnionych później na mocy [[Układ z Dayton|układu pokojowego w Dayton]].
== Postanowienia<ref name="washington agr">[http://www.usip.org/files/file/resources/collections/peace_agreements/washagree_03011994.pdf United States Institute of Peace: Washington Agreement] {{lang|en}}</ref> ==
 
* Porozumienie dotyczące zakończenia działań zbrojnychwojennych na terenie Federacji.
* Projekt [[konstytucja|konstytucji]] Federacji Bośni i Hercegowiny:
** [[System parlamentarno-gabinetowy]],
** Głową państwa będzie prezydent wybierany na czteroletnią kadencję,
** Decentralizacja władzy, zapewnienie [[Kanton|kantonom]] autonomii,
** Prezydent i rada ministrów będą razem tworzyły władzę centralną,
** Armia będzie wspólna dla całej Federacji.
** Kantony zyskają szeroką autonomię,
* Wstępne porozumienie odnośnie projektu [[Konfederacja|konfederacji]] Republiki Chorwacji z Federacją Bośni i Hercegowiny.
** Podział obowiązków między władzę centralną a władzę kantonów,
** Armia będzie wspólna dla całej Federacji.
* Wstępne porozumienie odnośnie projektu [[Konfederacja|konfederacji]] Republiki Chorwacji z Federacją Bośni i Hercegowiny.
* Zagwarantowanie przestrzegania [[Prawa człowieka|praw człowieka]]:
** [[Repatriacja]] uchodźców wojennych,