Morze Wattowe: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 609 bajtów ,  11 lat temu
+ infobox, WP:SK, dr.red
m (Usunięcie odwołania do pliku Karte_natpark_wattenmeer.jpg, ponieważ użytkownik Stifle skasował go z Commons)
(+ infobox, WP:SK, dr.red)
{{UNESCO infobox
[[Plik:Morze Wattowe.png|thumb|200px|Mapa Morza Wattowego]]
| nazwa = Morze Wattowe
[[Plik:Wadden Sea Wilhelmshaven.jpg|thumb|200px|Morze Wattowe w okolicach [[Wilhelmshaven]] w Niemczech]]
| grafika = Wadden Sea Wilhelmshaven.jpg
[[Plik:Vadehavet.jpg|thumb|200px|Morze Wattowe przy wyspie [[Rømø]] w Danii]]
| kraj = {{Państwo|DEU}}, {{Państwo|NLD}}
[[Plik:Morze Wattowe.jpg|thumb|200px|Morze Wattowe widziane z przystani promowej niedaleko [[Holwerd]] we [[Fryzja|Fryzji]], Holandia]]
| typ = przyrodniczne
| kryterium = VIII, IX, X
| ID = 1314
| region = [http://whc.unesco.org/en/list/?search=&search_by_country=&type=&media=&region=&order=region Europa i Ameryka Północna]
| rok = 2009
| sesja = 33
| zmiany =
| zagrożenie =
| link = http://whc.unesco.org/en/list/1314
}}
'''Morze Wattowe''' (czasami też ''Morze Wattów''; [[język duński|duń.]] ''Vadehavet''; [[język fryzyjski|fryz.]] ''Waadsee''; [[język niderlandzki|hol.]] ''Waddenzee''; [[język niemiecki|niem.]] ''Wattenmeer'') – akwen, pomimo nazwy nie będący morzem, obejmujący przybrzeżne wody [[Zatoka Niemiecka|Zatoki Niemieckiej]] (południowo-wschodnia część [[Morze Północne|Morza Północnego]]) położony pomiędzy kontynentem a łańcuchem [[Wyspy Fryzyjskie|Wysp Fryzyjskich]]. Morze Wattowe obejmuje przybrzeżne wody [[Holandia|Holandii]], [[Niemcy|Niemiec]] i [[Dania|Danii]], jednak czasami wśród geografów polskich głoszony jest pogląd, że akwen ten znajduje się wyłącznie w Holandii pomiędzy [[Wyspy Zachodniofryzyjskie|Wyspami Zachodniofryzyjskimi]], a kontynentalnym wybrzeżem Holandii.
 
Morze Wattowe, rozciągające się od wyspy [[Texel]] w Holandii do wyspy [[Fanø (wyspa)|Fanø]] w Danii, ma około 450 km długości i 10-3010–30 km szerokości. Jest to akwen płytki, znaczną jego część stanowią [[Wattwatt (geografia)|watty (osuchy)]] – szerokie równiny pływowe odsłaniane w czasie odpływu morza.
 
Ze względu na swoje unikatowe walory przyrodnicze, cały obszar Morza Wattowego jest obecnie objęty ochroną i uznany, na podstawie [[Konwencjakonwencja ramsarska|konwencji ramsarskiej]], za "obszar wodno-błotny mający znaczenie międzynarodowe". Cała część holenderska i niemal cała niemiecka tworzą cztery światowe [[rezerwat biosfery|rezerwaty biosfery]]. Dodatkowo w części holenderskiej akwenu utworzono Park Narodowy Schiermonnikoog (hol. ''Nationaal Park Schiermonnikoog'') oraz Park Narodowy Duinen van Texel (hol. ''Nationaal Park Duinen van Texel''), w części niemieckiej [[Park Narodowy Szlezwicko-Holsztyńskiego Morza Wattowego]] (niem. ''Nationalpark Schleswig-Holsteinisches Wattenmeer''), [[Park Narodowy Hamburskiego Morza Wattowego]] (niem. ''Nationalpark Hamburgisches Wattenmeer''), [[Park Narodowy Dolnosaksońskiego Morza Wattowego]] (niem. ''Nationalpark Niedersächsisches Wattenmeer'').
 
Ze względu na swoje unikatowe walory przyrodnicze, cały obszar Morza Wattowego jest obecnie objęty ochroną i uznany, na podstawie [[Konwencja ramsarska|konwencji ramsarskiej]], za "obszar wodno-błotny mający znaczenie międzynarodowe". Cała część holenderska i niemal cała niemiecka tworzą cztery światowe [[rezerwat biosfery|rezerwaty biosfery]]. Dodatkowo w części holenderskiej akwenu utworzono Park Narodowy Schiermonnikoog (Nationaal Park Schiermonnikoog) oraz Park Narodowy Duinen van Texel (Nationaal Park Duinen van Texel), w części niemieckiej [[Park Narodowy Szlezwicko-Holsztyńskiego Morza Wattowego]] (Nationalpark Schleswig-Holsteinisches Wattenmeer), [[Park Narodowy Hamburskiego Morza Wattowego]] (Nationalpark Hamburgisches Wattenmeer), [[Park Narodowy Dolnosaksońskiego Morza Wattowego]] (Nationalpark Niedersächsisches Wattenmeer).
 
Trzy państwa leżące nad Morzem Wattowym prowadzą ciągłą współpracę w zakresie chronienia tego akwenu – w tym celu m.in. utrzymywany jest stały Wspólny Sekretariat Morza Wattowego.
 
W [[2009]] roku obszar Morza Wattowego został wpisany na [[lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa]] [[UNESCO]], jako obiekt transgraniczny w Niemczech i Holandii.
 
== Galeria ==
<gallery>
[[Plik:Morze Wattowe.png|thumb|200px|Mapa Morza Wattowego]]
[[Plik:Vadehavet.jpg|thumb|200px|Morze Wattowe przy wyspie [[Rømø]] w Danii]]
[[Plik:Morze Wattowe.jpg|thumb|200px|Morze Wattowe widziane z przystani promowej niedaleko [[Holwerd]] we [[Fryzja|Fryzji]], Holandia]]
</gallery>
 
== Linki zewnętrzne ==
* [{{cytuj stronę| url = http://www.waddensea-secretariat.org| tytuł = strona oficjalna| data dostępu = 2010-08-04| autor = Secretariat of the Trilateral Cooperation on the Protection of the Wadden Sea]| opublikowany = | praca = | data = | język =en}}
* [{{cytuj stronę| url = http://www.wattenmeer-nationalpark.de/| Parkitytuł narodowe= Morzastrona Wattowegooficjalna| wdata Niemczech]dostępu = 2010-08-04| autor = Nationalpark Wattenmeer| opublikowany = | praca = | data = | język =de}}
 
{{stub}}
{{Obiekty UNESCO w Niemczech}}
 
{{stub}}
 
[[Kategoria:Morze Północne]]
13 455

edycji