Bela III: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 3 bajty ,  10 lat temu
m
poprawa linków, drobne techniczne
m (robot poprawia: sv:Béla III av Ungern)
m (poprawa linków, drobne techniczne)
[[Plik:Bela 3.jpg|thumb|200px|Bela III]]
[[Plik:III-Béla--magyar-király-sír.jpg|thumb|200px|Grobowiec Beli III]]
'''Bela III''', ([[język węgierski|węg.]] III. Béla; (ur. [[1148]], zm. [[23 kwietnia]] [[1196]]) – [[władcy Węgier|król Węgier]] w latach [[1172]]-[[1196]]1172–1196 z dynastii [[Arpadowie|Arpadów]].
 
Był synem króla [[Gejza II|Gejzy II]] i księżniczki ruskiej [[Eufrozyna Mścisławówna|Eufrozyny]], córki księcia [[Mścisław I Harald|Mścisława I]].
 
W [[roku 1161]] jego ojciec nadał mu tytuł księcia [[Chorwacja|Chorwacji]],. nadanieNadanie to po śmierci ojca [[31 maja]] [[1162]] roku potwierdził brat Beli, król [[Stefan III węgierski|Stefan III]]. W [[roku 1164]] na podstawie postanowień traktatu między Stefanem III a [[cesarze bizantyjscy|cesarzem bizantyjskim]] [[Manuel I Komnen|Manuelem I Komnenem]], Bela został wysłany na nauki do [[Konstantynopol]]a. Cesarz Manuel, który nie miał ślubnych synów, planował ożenić Belę ze swoją córką - Marią Komneną i uczynić go swoim następcą. Zaręczyny miały miejsce w [[1163]], roku. Bela otrzymał greckie imię ''Aleksy''. W [[1166]] roku urodził się jednak [[Aleksy II Komnen|Aleksy]] - syn Manuela I i jego drugiej żony, [[Maria z Antiochii|Marii z Antiochii]], a zaręczyny Beli zerwano. Manuel zaaranżował małżeństwo Beli z Agnieszką z Antiochii, przyrodnią siostrą Marii z Antiochii, i tak on i Bela zostali szwagrami.
[[4 marca]] [[1172]] roku zmarł bezdzietnie brat Beli - Stefan III, a Bela zastąpił go na tronie Węgier. Jego matka Eufrozyna i niektórzy baronowie woleli jednak widzieć na tronie jego młodszego brata, Gejzę. Bela porozumiał się z Manuelem I, który dostarczył mu pieniędzy w zamian za obietnicę, że Bela nie zaatakuje Bizancjum za życia cesarza i jego syna. Kiedy Bela przybył na Węgry, Lukas, arcybiskup [[EsztergomOstrzyhom]]ia odmówił koronowania go, Bela napisał do [[papież]]a [[Papież Aleksander III (papież)|Aleksandra III]] i ten wyznaczył arcybiskupa [[Kalocsa]]. Drugi arcybiskup koronował Belę [[13 stycznia]] [[1173]] roku. Po koronacji Bela aresztował brata, ale Gejzie udało się uciec do [[Austria|Austrii]]. Bela razem z księciem Czech zaatakował Austrię, która nie wydała mu Gejzy i ostatecznie Gezę złapano.
 
Pochowany został w [[Katedra Panny Marii w Székesfehérvár|katedrze w Székesfehérvár]]. [[12 grudnia]] [[1848]] roku szczątki przeniesiono do [[Kościół Macieja w Budapeszcie|kościoła Macieja w Budapeszcie]].
 
== Żony i potomstwo ==
Około [[1170]] roku ożenił z [[Agnieszka de Chatillon|Agnieszką de Châtillon]] ([[1154]]-[[1184]]1154–1184), córkacórką [[RejnaldRenald z Chatillon|RejnaldaRenalda z Châtillon]] i [[Konstancja z Antiochii|Konstancji z Antiochii]]. Ich ślub miał miejsce w [[1172]] roku. Mieli 6 dzieci:
# [[Emeryk węgierski|Emeryk Arpadowicz]] ([[1174]]-[[1204]]1174–1204), [[Władcy Węgier|król Węgier]] w latach [[1174]]–[[1204]]1174–1204 (koronowany w [[1182]] roku),;
# Małgorzata Węgierska ([[1175]]-[[1223]]1175–1223), poślubiła cesarza [[Izaak II Angelos|Izaaka II Angelosa]], a następnie Bonifacego de Montferrat. ;
# [[Andrzej II węgierski|Andrzej II]] ([[1176]]-[[1235]]1176–1235), król Węgier w latach [[1205]]-[[1235]],1205–1235;
# Salamon (zmarł w dzieciństwie), ;
# István (zmarł w dzieciństwie),;
# [[Konstancja węgierska (zm. 1240)|Konstancja]] (ur. ok. [[1180]] roku lub w [[1181]]-[[1240]]1181–1240), poślubiła króla [[Czechy|Czech]] [[Przemysł Ottokar I|Przemysła Ottokara I]].
 
* [[Małgorzata Kapet|Małgorzata]] (córka króla [[Francja|Francji]] - [[Ludwik VII|Ludwika VII]] i jego drugiej żony [[Konstancja Kastylijska|Konstancji Kastylijskiej]]). Ich ślub miał miejsce w [[1186]]. Małgorzata była wdową po [[Henryk Młody Król|Henryku Młodym Królu]]. Nie mieli potomstwa.
 
* [[Małgorzata Kapet|Małgorzata]] (córka króla [[Francja|Francji]] - [[Ludwik VII Młody|Ludwika VII Młodego]] i jego drugiej żony [[Konstancja Kastylijska|Konstancji Kastylijskiej]]). Ich ślub miał miejsce w [[1186]] roku. Małgorzata była wdową po [[Henryk Młody Król|Henryku Młodym Królu]]. Nie mieli potomstwa.
 
{{Władca-Węgry|urząd=Król Węgier|lata=[[1172]]-[[1196]]|poprzednik=[[Stefan III węgierski]]|następca=[[Emeryk Arpadowicz]]}}