Kwant: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 13 bajtów ,  12 lat temu
red
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
(autor biografii A. Herrmann)
(red)
'''Kwant''' – najmniejsza porcja, jaką może mieć lub o jaką może zmienić się dana wielkość fizyczna w pojedynczym zdarzeniu; np. [[kwant energii]], [[stała Plancka|kwant momentu pędu]], [[flukson|kwant strumienia magnetycznego]], [[chronon|kwant czasu]].
 
W [[mechanika klasyczna|mechanice klasycznej]] [[wielkość fizyczna|wielkości fizyczne]] mogą przyjmować, a tym samym i zmieniać się o dowolną wartość. W mikroukładach (np. [[elektron]] w [[atom]]ie) niektóre [[wielkość fizyczn|wielkości]] opisujące elektron mogą przyjmować tylko określone wartości, a tym samym mogą one zmieniać się tylko o określone wielkości. Tak określone porcje nazywane są kwantami. Zachowanie mikroukładów opisuje dział fizyki - [[mechanika kwantowa]].
== Etymologia i historia użycia terminu ==
Słowo ''kwant'' pochodzi z łaciny. ''Quantum'' oznacza ''jak dużo'' w rodzaju nijakim, a w liczbie mnogiej używa się formy ''quanta''. Na przełomie XIX i XX wieku słowo ''Quantum'' było używane w języku niemieckim w fizyce dla określenia [[Elektron|elektronu]]. [[Max Planck]] używał słowa "quanta" w znaczeniu ''kwantów materii i elektryczności'', ''gazu'' i ''ciepła'' (artykuły z lat 1883 i 1901). Używał ich również w roku 1902 [[Philipp Lenard]] (''negative Elektricitätsquanten'') , który w swoim wykładzie noblowskim w roku 1906 palmę pierwszeństwa użycia słowa przypisał [[Hermann von Helmholtz|Helmholtzowi]] (cytowane w wykładzie prace z lat 1881 i 1892).
 
== Etymologia i historia użycia terminu ==
Rzeczywiście, [[Hermann von Helmholtz|Helmholtz]] używał w latach 1881-83 słowa ''quantum'', pisząc o cieple jako o ''niezniszczalnym quantum pewnej substancji'' i ''quantum ożywczej (żywej) siły (energii)'', natomiast ''quanta'' w roku 1892 odnosiły się do ładunków elektrycznych. [[Hermann von Helmholtz|Helmholtz]] był fizykiem i lekarzem, a więc słowo ''quantum'' niewątpliwie znał jako termin medyczny. Jednak używając go w swoich artykułach nie twierdził, że użycie ''quantum'' w fizyce jest jego własnym pomysłem. Wystąpienia [[Hermann von Helmholtz|Helmholtza]] w latach osiemdziesiątych XIX w. dotyczyły ustalenia pierwszeństwa do odkryć, dokonanych przez lekarza i podróżnika Roberta J. Mayera. W liście z 24.7.1841 Mayer pisał o ''quantum siły ruchu'' (obecnie powiedzielibyśmy ''energii kinetycznej''), które to ''quantum'' miało odpowiadać ''quantum energii cieplnej''.
Słowo ''kwant'' pochodzi z łaciny. ''Quantum'' jest rodzaju nijakiego, a oznacza ''jak dużo''. w rodzaju nijakim, aForma w liczbie mnogiej używa się formyto ''quanta''. Na przełomie XIX i XX wieku słowo ''Quantumquantum'' było używane w języku niemieckim w fizyce dla określenia [[Elektron|elektronu]]. [[Max Planck]] używał słowa "''quanta"'' w znaczeniu ''kwantów materii i elektryczności'', ''gazu'' i ''ciepła'' (artykuły z lat 1883 i 1901). Używał ich również w roku 1902 [[Philipp Lenard]] (''negative Elektricitätsquanten'') , który w swoim wykładzie noblowskim w roku 1906 palmę pierwszeństwa użycia słowa przypisał [[Hermann von Helmholtz|Helmholtzowi]] (cytowane w wykładzie prace z lat 1881 i 1892).
 
Używał ich również w roku 1902 [[Philipp Lenard]] (''negative Elektricitätsquanten'') , który w swoim wykładzie [[nagroda Nobla|noblowskim]] w roku 1906 pierwszeństwo użycia słowa przypisał [[Hermann von Helmholtz|Helmholtzowi]] (cytowane w wykładzie prace z lat 1881 i 1892). [[Hermann von Helmholtz|Helmholtz]] używał w latach 1881-83 słowa ''quantum'', pisząc o cieple jako o ''niezniszczalnym quantum pewnej substancji'' i ''quantum ożywczej (żywej) siły (energii)'', natomiast ''quanta'' w roku 1892 odnosiły się do ładunków elektrycznych. [[Hermann von Helmholtz|Helmholtz]] był fizykiem i lekarzem, a więc słowo ''quantum'' znał jako termin medyczny. Jednak używając go w swoich artykułach nie twierdził, że użycie ''quantum'' w fizyce jest jego własnym pomysłem. Wystąpienia [[Hermann von Helmholtz|Helmholtza]] w latach osiemdziesiątych XIX w. dotyczyły ustalenia pierwszeństwa do odkryć, dokonanych przez lekarza i podróżnika Roberta J. Mayera. W liście z 24.7.1841 Mayer pisał o ''quantum siły ruchu'' (obecnie powiedzielibyśmy ''energii kinetycznej''), które to ''quantum'' miało odpowiadać ''quantum energii cieplnej''. Wcześniej słowo ''quantum'' było używane przez [[Lekarz|lekarzy]] i [[Aptekarz|aptekarzy]] w zwrocie ''quantum suf’ficit'', w skrócie ''q.s.'' Litery ''q.s.'' receptach oznaczały, że składnika należało dodać tylko tyle, ile trzeba do zrobienia pigułki i osiągnięcia pożądanego skutku medycznego.
 
WObecnie tejnie chwili brak danychwiadomo, czy ''quantum'' lub skrót ''q.s.'' pojawiały się wcześniej nie tylko na receptach, ale również w pracach naukowych z dziedziny medycyny lub analityki chemicznej. Słowo ''quantum'' w znaczeniu zbliżonym do obecnego określenia pojęcia fizycznego ''kwantu'' trafiło do wielu języków dzięki pracy [[Albert Einstein|Einsteina]] z roku [[1905]] na temat [[Zjawisko fotoelektryczne|zjawiska fotoelektrycznego]]. W artykule tym, nawiązując do prac [[Max Planck|Maxa Plancka]] i [[Philipp Lenard|Philippa Lenarda]], [[Albert Einstein|Albert Einstein]] wprowadził pojęcie [[Foton|''kwantów światła'']] (po niemiecku w liczbie mnogiej ''Lichtquanten'').
 
== Bibliografia ==
8361

edycji