Kanonierka: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 338 bajtów ,  10 lat temu
uzupełnienia i ulepsz.
(lepsze fotki i drobne ulepszenia)
(uzupełnienia i ulepsz.)
[[File:Protector (AWM A04936).jpg|300px|thumb|Kanonierka HMAS "Protector" z 1884, charakterystycznego dla tego okresu typu Rendela.]]
[[Plik:SMS Panther (1901).jpg|300px|thumb|Niemiecka kanonierka "Panther" z 1901.]]
[[File:HrMs Flores SLV AllanGreen3c.jpg|300px|thumb|Holenderska kanonierka "Flores" z II w.św.]]
 
Klasa kanonierek powstała w II połowie [[XIX wiek]]u, po pojawieniu się [[maszyna parowa|napędu parowego]]. Rodzaje kanonierek różniły się w zależności od przeznaczenia. Oprócz kanonierek stanowiących uniwersalne niewielkie okręty artyleryjskie, istniały w XIX wieku kanonierki obrony wybrzeża, uzbrojone z reguły w jedno działo dużego kalibru (ponad 200 mm) i kilka mniejszych (z klasy tej następnie powstały [[pancernik obrony wybrzeża|pancerniki przybrzeżne]]). Największą popularność zyskały jednak kanonierki kolonialne, przeznaczone do służby zamorskiej. Aż do [[II wojna światowa|II wojny światowej]] okręty tej klasy często używane były do reprezentowania interesów mocarstw w ich [[Kolonia (geografia polityczna)|koloniach]] oraz strefach wpływów politycznych, głównie w Afryce i wschodniej [[Azja|Azji]], w tym także do ekspedycji karnych epoki [[kolonializm]]u (na przykład podczas [[II wojna opiumowa|drugiej wojny opiumowej]] w [[Chiny|Chinach]]). Szczególne nasilenie działań tego typu miało miejsce na przełomie XIX i [[XX wiek|XX]] wieku - stąd powstało określenie: "polityka kanonierek".
PodW konieclatach 80. i 90. XIX wieku budowano też kanonierkiosobną torpedowepodklasę [[kanonierka torpedowa|kanonierek torpedowych]], które były szybsze i oprócz dział były, uzbrojone ponadto w kilka [[wyrzutnia torpedowa|wyrzutni torped]]. Klasa kanonierek torpedowych zanikła na początku XX wieku.
 
[[Wyporność]] standardowa kanonierek wynosiła od 300 do 2000 ton - zwykle w granicach 1000 t. Uzbrojenie stanowiły z reguły 2-4 [[działo|działa]] [[Kaliber broni|kalibru]] od 75 mm do 130 mm oraz działa mniejszego kalibru, a od I wojny światowej także działka przeciwlotnicze. Część kanonierek (zwłaszcza wczesnych - XIX-wiecznych) miała artylerię główną złożoną z dział o kalibrze 152 - 203 mm, a nawet do 280 mm. Rozpowszechnione w II połowie XIX w. kanonierki konstrukcji Rendela i wzorowane na nich, miały jedno działo dużego kalibru umieszczone na dziobie i strzelające do przodu. Część okrętów tej klasy mogła stawiać do kilkudziesięciu [[mina morska|min]], niektóre były nawet później przebudowywane na [[stawiacz min|stawiacze min]]. Nieliczne typy kanonierek były lekko [[opancerzenie|opancerzone]] (kanonierki pancerne), większość nie posiadała jednak opancerzenia. Wszystkie kanonierki charakteryzowały się niewielką prędkością 11-16 węzłów, rzadziej rzędu 20 węzłów (oprócz kanonierek torpedowych). Część okrętów tej klasy, zwłaszcza przeznaczonych do służby kolonialnej, charakteryzowała się dużym zasięgiem pływania, w przeciwieństwie do kanonierek obrony wybrzeża. Kanonierki budowane do początku XX wieku posiadały ponadto pomocniczy napęd żaglowy.
 
Po I wojnie światowej, kanonierki straciły na znaczeniu, wypierane przez okręty bardziej uniwersalnych klas, jak [[niszczyciel]] oraz bardziej potrzebne [[okręt eskortowy|okręty eskortowe]]. Podczas II wojny światowej istniejące jednostki były jeszcze używane do ostrzeliwania wybrzeży. Ostatecznie klasa ta zanikła po II wojnie światowej.