Yirmisekiz Mehmed Çelebi: Różnice pomiędzy wersjami

m
r2.5.2) (robot dodaje: ca:Yirmisekiz Mehmed Çelebi; zmiany kosmetyczne
m (HotCat: Usunięto kategorię "Tureccy ambasadorzy we Francji"; Szybkie dodanie kategorii "Ambasadorowie Turcji we Francji", WP:SK)
m (r2.5.2) (robot dodaje: ca:Yirmisekiz Mehmed Çelebi; zmiany kosmetyczne)
'''Yirmisekiz Mehmed Çelebi''' (zm. 1732) był tureckim dyplomatą, którego [[sułtan]] [[Ahmed III]] wysłał na dwór Ludwika XV w [[1720]] roku. Dziś Çelebi pamiętany jest przede wszystkim jako autor relacji z podroży do Francji zwanej: "''Sefaretname''".
 
Yirmisekiz Mehmed Çelebi urodził się w [[Adrianopol|Edirne]]. Nie znamy daty jego narodzin. Jego ojciec, Süleyman Ağa, był dowódcą oddziału [[janczarzy|janczarów]] i zmarł podczas kampanii w [[Pecz]]u. Mehmed Çelebi sam służył w korpusie janczarów; w 28. batalionie ("orta" w terminologii tureckiej tych czasów). Stąd dodano mu przezwisko "Yirmisekiz" (dwadzieścia-osiem po turecku). Jego potomkowie, także jego syn, późniejszy [[wielki wezyr]] nosili imię: "Yirmisekizzade" ("syn dwudziestki-ósemki").
 
z armii, Yirmisekiz Mehmed Çelebi przeszedł do służby cywilnej, zostając nadzorcą mennic sułtańskich. W roku 1720 [[Ahmed III]] wysłał go jako ambasadora do Francji. Trwająca 11 miesięcy misja dyplomatyczna była pierwszą permanentną ambasadą państwa tureckiego. Po powrocie do Stambułu Mehmed Çelebi zaprezentował swe dokonania i obserwacji sułtanowi w formie książkowej.
 
"''Sefaretname''" opisuje przybycie do brzegów Francji, 40-dniowa kwarantannę w [[Tulon]]ie (obawiano się epidemii), podróż lądem przez [[Bordeaux]] do [[Paryż]]a, audiencję u Ludwika XV, ceremonie, wieczór w teatrze, oraz ciekawość, jaką on i jego świta budzili w Paryżanach; w tym to jak paryskie kobiety przybywały obejrzeć jak Turcy świętują [[ramadan]].
Misja przyczyniła się w pewnej mierze do westernizacji państwa Ahmeda III; İbrahim Müteferrika, węgierski konwertyta na islam, założył wówczas (1720) pierwszą drukarnię w Stambule, kierowaną przez syna ambasadora, [[Yirmisekizzade Mehmed Said Pasha|Yirmisekizzade Mehmeda Saida Paszy]], późniejszego wielkiego wezyra. "[[Era Tulipanów]]" przyniosła budowę ogrodów [[Sadabad]], wzorowanych na tych z pałacu [[Tuilerie]], opisanego przez Çelebiego. Samą relację Çelebiego przetłumaczono w 1757 na [[język francuski]], a potem na kilka innych języków zachodnich.
 
Po powrocie z kolejnej ambasady w Egipcie, Yirmisekiz Mehmed Çelebi, został wygnany, gdy [[Patrona Halil]] zorganizował powstanie i obalił Ahmeda III. Yirmisekiz Mehmed Çelebi zmarł w [[Magosa]] w [[1732]] i został pochowany przy tamtejszym meczecie.
 
Jego syn [[Yirmisekizzade Mehmed Said Paşa]] odzyskał potem sułtański fawor i został w [[1742]] wysłany do [[Paryż]]a na ambasadę. Z późniejszych swych misji w Szwecji i w Polsce pozostawił na podobieństwo ojca własną: "''Sefaretname''".
 
[[Kategoria:Tureccy politycy]]
[[Kategoria:Ambasadorowie Turcji we Francji]]
 
[[ca:Yirmisekiz Mehmed Çelebi]]
[[de:Yirmisekiz Mehmed Çelebi]]
[[en:Yirmisekiz Mehmed Çelebi]]
324 206

edycji