Gzichów: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 58 bajtów ,  10 lat temu
m
poprawa linków
(rozszerzenie inf. o Ogrodach zamkowych, oficynie i parafii)
m (poprawa linków)
== Historia ==
[[Plik:Pałac Mieroszewskich.jpg|thumb|250px|[[Pałac Mieroszewskich]] w Będzinie]]
Gzichów powstał dopiero na przełomie XVII i XVIII w. Pierwsze informacje o wsi pochodzą dopiero z [[XVII wiek|XVII]] w. Wcześniej Gzichów był częścią wsi [[Małobądz]]. Impulsem do rozwoju miejscowości stał zakup w [[1668]] r. jej terenów przez rodzinę Mieroszewskich herbu Ślepowron. Gzichów wraz z folwarkami: Małobądz, Ostra Górka, Pogoń, Pole, Sosnowiec, osadami arendarskimi (przy karczmach): Olszową, Zieloną oraz osadą leśną Brzezawice tworzył dobra należące pod koniec XVII w. do szlachcica z Małobądza, Jana Mieroszewskiego (Miroszowskiego) (syn Wojciecha z Mieroszowic, zm. 1647), tytułującego się strarostą grodzkim i sędzią ziemskim Księstwa Siewierskiego. Był żonaty z Benigną Esterą baronówną Welczek. Po jego śmierci w 1702 r. dobra te odziedziczył urodzony w Małobądzu syn Kazimierz (1680-1750), tytularny chorąży Księstwa Siewierskiego. On to rozpoczyna w Gzichowie budowę [[Pałac Mieroszewskich|dworu (pałacu)]] (ukończony prawdopodobnie w 1718 r. - taka data jest wyryta na rzeźbie parkowej). [[Marian Kantor|M. Kantor-Mirski]] sugeruje, że wcześniej stał tutaj modrzewiowy dworek, co nie jest poświadczone w źródłach historycznych. Według legendy z dawnego dworu drewnianego o głębokich i sklepionych piwnicach prowadził do zamku będzińskiego podziemny chodnik, który biegł pod dnem Przemszy i kończył się wylotem w lochach baszty zamkowej.
Po jego śmierci w 1702 r. dobra te odziedziczył urodzony w Małobądzu syn Kazimierz (1680-1750), tytularny chorąży Księstwa Siewierskiego. On to rozpoczyna w Gzichowie budowę [[Pałac Mieroszewskich|dworu (pałacu)]] (ukończony prawdopodobnie w 1718 r. - taka data jest wyryta na rzeźbie parkowej). [[Marian Kantor|M. Kantor-Mirski]] sugeruje, że wcześniej stał tutaj modrzewiowy dworek, co nie jest poświadczone w źródłach historycznych. Według legendy z dawnego dworu drewnianego o głębokich i sklepionych piwnicach prowadził do zamku będzińskiego podziemny chodnik, który biegł pod dnem Przemszy i kończył się wylotem w lochach baszty zamkowej.
 
W 1750 r. Gzichów odziedziczył Stanisław Mieroszewski (1727-1803), kapitan wojsk koronnych, ostatni starosta będziński, ożeniony z Magdaleną hr. von Schamb (Szamb) (1737-1794), a następnie ich jedyny żyjący syn - Józef Mieroszewski z Zagórza (zm. [[1833]]; szambelan króla Stanisława Augusta). Natomiast jego córka Ludwika (zm. [[1825]]) (znana z legendy gzichowskiej jako ''Błękitna Ludwika'') wniosła Gzichów w posagu do rodziny Siemieńskich, wychodząc za mąż za hr. Wincentego Siemieńskiego de Siemienice herbu Leszczyc (zm. [[1858]]). Małżeństwo nie pozostawiło potomka.
W [[1788]] r. wieś posiadała już 30 domów i 235 mieszkańców, 2 młyny, tartak (nad stawem zw. Brzozawica na rzece Łagiszka), browar i karczmę. W [[1792]] r. wieś posiada 35 zabudowań, w tym dwór, 2 młyny, browar, 28 chałup o 1 gospodarstwie, 3 bez ogrodu i gruntu. W [[1852]] r. miała 43 domy i 347 mieszkańców (w tym 11 Żydów w trzech domach).
 
2 lata po śmierci Wincentego Siemieńskiego, 6 grudnia [[1860]] (kontrakt sprzedaży) jego bratanek, Jacek Siemieński ([[1826]]-12 X [[1872]]) sprzedał dobra gzichowskie Romanii z Rutkowskich h. Pobóg Mycielskiej (4 VII 1831-2 II 1879), żonie Feliksa Teodozjusza Józefa hr. Mycielskiego h. Dołęga (29 V 1827-2 II 1887). Już w [[1864]] r. dobra (1961 morgów) nabył znany przemysłowiec górnośląski [[Christian Gustaw von Kramsta]] - właściciel kilku hut cunku oraz kopalń galmanu i węgla. Po jego śmierci 13 grudnia [[1869]] r. majatek odziedziczyli dwaj synowie i córka, którzy w [[1883]] r. utworzyli Gwarectwo von Kramsta. Ponieważ nie miało ono odpowiednich funduszy na utrzymanie swych licznych zakładów przemysłowych, wraz z posiadłościami ziemskimi sprzedali je w [[1891]] r. spółce akcyjnej utworzonej w 1888 r. - Towarzystwu Kopalń i Zakładów Hutniczych Sosnowieckich.
 
W [[1867]] r. po utworzeniu [[powiat będziński|powiatu będzińskiego]] Gzichów stał się siedzibą [[gmina Gzichów|gminy Gzichów]], obejmującej część [[Sosnowiec|Sosnowca]] (na prawym brzegu Czarnej Przemszy wraz z większością obecnego centrum), [[Czeladź]], [[Grodziec (dzielnica Będzina)|Grodziec]], [[Sarnów (powiat będziński)|Sarnów]] i [[Preczów]]. Podczas I wojny światowej w [[1915]] r. Niemcy przyłączyli Gzichów do [[Będzin]]a.
Podczas I wojny światowej w [[1915]] r. Niemcy przyłączyli Gzichów do [[Będzin]]a.
 
Historia Gzichowa także związana jest nieodłącznie z historią dwóch browarów; są to:
 
== Parafia ==
Początkiem parafii rzymskokatolickiej na wznoszonym osiedlu Zamkowym był punkt duszpastersko-katechetyczny pod opieką wikariusza z [[Parafia Świętej Trójcy w Będzinie|parafii Św. Trójcy]] - ks. kan. Mieczysława Miarki. Ustanowiony został decyzją ordynariusza częstochowskiego, ks. dr. [[Stefan Bareła|Stefana Bareły]] 29 września [[1982]] r. Początkowo punkt zajmował pomieszczenie garażowe państwa Senderów przy ul. Astrów 3. 22 sierpnia [[1983]] r. biskup ordynariusz ustanowił wikariat terenowy pw. [[Św. Jadwiga Śląska|św. Jadwigi Śląskiej]], na czele którego stanął ks. Mieczysław Miarka. Wikariat mieścił się w nowym budynku państwa Manterysów. 16 paździenrikapaździernika [[1983]] r. ks. prałat Leopold Szweblik poświęcił kaplicę (65 m kw.). Dekretem z 19 stycznia [[1985]] r. biskup ordynariusz ks. dr [[Stanisław Nowak (duchowny)|Stanisław Nowak]] wikariat ustanowił parafią. Teren parafii został znacznie powiększony i objął ok. 6 tys. mieszkańców. Proboszczem mianowany został ks. Mieczysław Miarka.
 
19 sierpnia [[1986]] r. parafia otrzymała zezwolenie na budowę kościoła, a 4 września rozpoczęto prace budowlane (plac pod budowę poświęcił 16 października biskup). W [[1987]] r. zbudowano barak służący za tymczasową kaplicę oraz mieszkanie dla księży. Kamień węgielny pod kościół wmurował sufragan częstochowski, ks. dr Tadeusz Szwagrzyk 16 października [[1988]] r. 16 października [[1992]] r. biskup sosnowiecki [[Adam Śmigielski (biskup)|Adam Śmigielski]] SDB odprawił pierwsze nabożeństwo w nowym kościele. Wreszcie 16 października [[2000]] r. konsrekrowanokonsekrowano światynięświątynię. Kościół projektował (podobnie jak całe osiedle Zamkowe) mgr inż. architekt Ryszard Duda z Politechniki Śląskiej.
W 1993 r. rozpoczęto budowę domu parafialnego (poświęcony 9 maja 2010).
 
Parafia liczy ok. 7,4 tys. osób. Na terenie parafii od 2 marca [[1997]] r. aktywnie działa oddział [[Akcja Katolicka|Akcji Katolickiej]]. Odpust - [[16 października]] - w dniu wspomnienia [[Jadwiga Śląska|św. Jadwigi Śląskiej]].
 
'''Ks. Mieczysław Miarka''' w czerwcu [[2008]] r. otrzymał od Stolicy Apostolskiej tytuł [[prałat]]a (Kapelan Jego Świątobliwości). W 2009 r. dekretem bp. Grzegorza Kaszaka ustanowiony został jednym z trzech egzorcystów diecezji sosnowieckiej. 25 lipca 2010 r. objął urząd proboszcza parafii św. Andrzeja Apostoła w Olkuszu. 1 sierpnia 2010 r. nowym proboszczem (uroczyste wprowadzenie) został ks. kan. Józef Stemplewski.
178 876

edycji