Cytryn: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 148 bajtów ,  11 lat temu
m (robot dodaje: it:Quarzo citrino)
[[Plik:2cytryn, Brazylia.jpg|thumb|150px|kryształ cytrynu]]
 
'''Cytryn''' (kwarc żółty) – [[Kamienie szlachetne|kamień szlachetny]], odmiana [[kwarc]]u. Należy do [[minerał]]ów rzadkich. Nazwa pochodzi od: starofrancuskiego słowa ''citrin'' – [[Barwa żółta|żółty]]; gr. ''kitros'' = cytryna; łac. ''citrus'' = drzewo cytrusowe. Inne nazwy (niedopuszczalne w handlu) to: ''czeski topaz, topaz złoty, topaz fałszywy, topaz Madeira''.
 
=== Właściwości ===
* [[Symbolika chemiczna|Symbol chemiczny]]: '''[[ditlenek krzemu|SiO<sub>2</sub>]]'''
* [[Połysk]]: szklisty, na przełamie tłusty
* [[Barwa]]: [[Barwa żółta|żółty]], żółtopomarańczowym, pomarańczowym, ciemnopomarańczowym.
* [[Rysa (mineralogia)|Rysa]]: [[barwa biała|biała]] lub szarawa
* [[Skala twardości Mohsa|Twardość w skali Mohsa]]: 7
* [[Kohezja (zjawisko fizyczne)|Spójność]]: kruchy
* [[Gęstość]] 2,65 g/cm³
* [[skupienia minerałów|Skupienie]]: ziarniste, pręcikowe, zbite
== Występowanie ==
Stanowi składnik [[pegmatyt]]ów i utworów hydrotermalnych. Spotyka się go w [[geoda]]ch wśród [[melafir]]ów i jako otoczaki w aluwiach rzecznych.
Występuje w bogatych w [[krzem]] [[pegmatyt]]ach, gdzie często towarzyszą mu [[Turmaliny|turmalin]], [[Beryl (minerał)|beryl]] i [[miki|mika]].
 
'''Miejsca występowania:''' Najbardziej czyste i największe kryształy pochodzą z Campo Belo, Sete Lagoas, Minas Gerais w [[Brazylia|Brazylii]]. Oprócz tego na Uralu – [[Rosja]] i [[Madagaskar]]ze. W innych złożach rzadko spotyka się okazy o wartości jubilerskiej: [[Kazachstan]], [[Wielka Brytania]], [[Francja]], [[Włochy]], [[Hiszpania]].
Barwa żółta spowodowana jest obecnością małych wyrostków wodorotlenku żelaza.
 
Cytryny można otrzymywać przez wyprażanie [[ametyst]]ów i [[morion (minerał)|morionów]]. Przez ogrzewanie można też zmieniać [[barwa|barwę]] cytrynów, np. cytryny i ametysty z kopalni [[Montezuma (Minas Gerais)|Montezuma]] w [[Brazylia|Brazylii]] stają się po podgrzaniu zielone.
 
Większość cytrynów znajdujących się na rynku powstała przez wyprażanie [[ametyst]]u lub [[Kwarc dymny|kwarcu dymnego]]. W temperaturze 470&nbsp;°C brazylijski ametyst staje się jasnożółty, przy temp. 550–560&nbsp;°C – ciemnobrunatny do czerwonobrunatnego. Wszystkie wyprażane cytryny wykazują czerwonawy odcień, podczas gdy naturalny cytryn jest zwykle bladożółty.
 
== Zobacz też ==
[[minerał]], [[Złotnictwo|jubilerstwo]], [[Wikipedia:Skarbnica Wikipedii/Przegląd zagadnień z zakresu jubilerstwa|przegląd zagadnień z zakresu jubilerstwa]], [[kwarc]]
 
[[Kategoria:Odmiany kwarcu]]