Arabska Armia Wyzwoleńcza: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 7106 bajtów ,  10 lat temu
rozbudowa, infobox, kat., źródła/przypisy
m (r2.7.1) (robot dodaje: de:Arabische Befreiungsarmee)
(rozbudowa, infobox, kat., źródła/przypisy)
{{Jednostka wojskowa infobox
'''Arabska Armia Wyzwoleńcza''' ([[Język arabski|arab.]] ''Jaysh al-Inqadh al-Arabi'') była armią ochotników z [[Arabowie|arabskich]] państw. Dowodził nią [[Fawzi al-Qawuqji]]. Wzięła ona udział w walkach podczas [[Wojna domowa w Mandacie Palestyny|wojny domowej w Mandacie]] w latach [[1947]]-[[1948]]. Była podporządkowana [[Liga Państw Arabskich|Lidze Państw Arabskich]].
| nazwa = Arabska Armia Wyzwoleńcza <br /> جيش الإنقاذ العربي
| grafika =
| opis =
| panstwo = [[Palestyna (mandat)|Mandat Palestyny]]
| sformowanie = [[1947]]
| rozformowanie = [[1948]]
| wyrozniajaca =
| patron =
| swieto =
| sztandar =
| kontynuacja =
| kontynuacja tradycji =
| pierwszy = [[Fawzi al-Qawuqji]]
| obecny =
| ostatni =
| dzialania = [[Wojna domowa w Mandacie Palestyny]] <br/ > [[I wojna izraelsko-arabska 1948-1949]]
| rodzaj = [[Formacje samoobrony]]
| numer =
| podporzadkowanie =
| sklad =
| dyslokacja = [[Palestyna]]
| kolor = lądowe
|}}
'''Arabska Armia Wyzwoleńcza''' ([[Język arabski|arab.]] جيش الإنقاذ العربي, ''Jaysh al-Inqadh al-Arabi'') była armią ochotników z [[Arabowie|arabskicharabską]] państw.paramilitarną Dowodził niąorganizacją [[Fawziformacje al-Qawuqjisamoobrony|samoobrony]]., Wzięłaktóra ona udziałdziałała w walkachlatach podczas1947-1948 w [[Wojna domowa wPalestyna (mandat)|Mandacie Palestyny|wojny domowej w Mandacie]] w latachi [[1947]]-[[1948Izrael]]u. Była podporządkowana [[Liga Państw Arabskich|Lidze Państw Arabskich]] i rywalizowała z [[Armia Świętej Wojny|Armią Świętej Wojny]].
 
== HistoriaPrzyczyny powstania ==
W dniu 29 listopada 1947 [[Zgromadzenie Ogólne ONZ]] przyjęło [[Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181|Rezolucję nr 181]] w sprawie rozwiązania konfliktu arabsko-żydowskiego w [[Palestyna|Palestynie]], poprzez utworzenie dwóch państw: arabskiego i żydowskiego<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.yale.edu/lawweb/avalon/un/res181.htm | tytuł = United Nations General Assembly Resolution 181 | data dostępu = 2011-05-05 | praca = The Avalon Project - Yale Law School | język = en}}</ref>. Przywódcy społeczności żydowskiej zaakceptowali plan podziału Palestyny, chociaż wyrażali swoje niezadowolenie. Natomiast społeczność arabska sprzeciwiła się, twierdząc, że narusza ona prawa większości mieszkańców Palestyny<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.passia.org/seminars/2000/israel/part3.html | tytuł = Jews and Arabs under the British Mandate | data dostępu = 2011-05-05| autor = | opublikowany = 1948 | praca = The Palestinian Academic Society for the Study of International Affairs | język = en}}</ref>. Arabowie spostrzegali plan podziału Palestyny jako niesprawiedliwy, ponieważ oddawał większość terytorium państwa w ręce stanowiącej mniejszość społeczności żydowskiej. Arabscy przywódcy zaczęli wzywać do "zwrócenia Palestyny jej prawowitym mieszkańcom", "zepchnięciu Żydów do morza" i oczyszczeniu Palestyny z "syjonistycznej plagi"<ref>{{cytuj książkę | nazwisko = Morris| imię = Benny | tytuł = 1948: A History of the First Arab-Israeli War| wydawca = Yale University Press| miejsce = | rok = 2008| strony = | isbn = }}</ref>. Ich niezadowolenie było wzmacniane przez arabski nacjonalizm [[panarabizm]]u, głoszący zjednoczenie wszystkich ludów [[język arabski|arabskojęzycznych]]. W rezulatacie, 30 listopada 1947 doszło do wybuchu pierwszych aktów przemocy, które zostały uznane za pierwsze akty [[Wojna domowa w Mandacie Palestyny|Wojny domowej w Mandacie Palestyny]]. Arabowie rozpoczęli kampanię ataków na żydowską [[komunikacja|komunikację]] pomiędzy [[osiedla żydowskie|osiedlami żydowskimi]]. Kolejne zabójstwa, akty rozboju i podpalenia, pociągały za sobą akcje odwetowe żydowskich [[organizacja paramilitarna|organizacji paramilitarnych]] [[Hagana]], [[Irgun Cwai Leumi|Irgun]] i [[Lehi]]. Liczba ofiar po obu stronach konfliktu zaczęła gwałtownie rosnąć. W grudniu 1947 i styczniu [[1948]] zginęło prawie 1000 osób, a ponad 2000 zostało rannych. Liczby te odpowiadały 100 ofiarom śmiertelnym tygodniowo<ref>{{cytuj książkę | nazwisko = Yoav | imię = Gelber| autor link = | tytuł = Palestine 1948. War, Escape and the Emergence of the Palestinian Refugee Problem | wydawca = Sussex Academic Press | miejsce = | rok = 2006| strony = 51-56| isbn = 978-1-84519-075-0}}</ref>.
Podczas spotkania w [[Damaszek|Damaszku]] ([[Syria]]) [[5 stycznia]] [[1948]] roku [[Arabowie]] zorganizowali Palestyńskie Dowództwo Polowe.
 
Widząc niepokojący rozwój wydarzeń, [[Liga Państw Arabskich]] zdecydowała się w bezpośrednie zaangażowanie się w wojnę domową w Palestynie. Podczas spotkania arabskich przywódców w [[Damaszek|Damaszku]] prezydent Syrii [[Szukri al-Kuwatli]] zaproponował utworzenie Arabskiej Armii Wyzwoleńczej. Al-Kuwatli zdawał sobie sprawę, że syryjska armia jest niezdolna do zbrojnej interwencji, jednak jego ambicje utworzenia [[Wielka Syria|Wielkiej Syrii]] pobudzały go do wpływania na sytuację w Palestynie. Dodatkowo al-Kuwatli obawiał się, że wysyłając syryjską armię pozbawi Syrię możliwości obrony przed ewentualnym atakiem jordańskim lub żydowskim. Także ewentualna porażka ochotniczych sił arabskich nie zostałaby przypisana Syrii, tylko straty i wstyd poniosłaby Liga Arabska, a w szczególności palestyńscy Arabowie.
Siły Arabskiej Armii Wyzwoleńczej rozlokowano w północnej [[Palestyna|Palestynie]], łącznie z [[Samaria (kraina)|Samarią]]. Było to około 6 tys. ludzi, pochodzących z [[Syria|Syrii]], [[Liban]]u, [[Irak]]u, [[Transjordania|Transjordanii]] i [[Egipt]]u. Pomiędzy nimi znajdowali się także [[Dezercja|dezerterzy]] z [[Jugosławia|Jugosławii]], [[Niemcy|Niemiec]], [[Turcja|Turcji]] i [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]].
 
Liga Państw Arabskich zgodziła się na utworzenie tej armii, która miała być uzbrojona i utrzymywana ze środków wszystkich państw członkowskich Ligii - [[Egipt]] zgodził się na pokrycie 42[[procent|%]] kosztów, Syria i [[Liban]] 23%, [[Arabia Saudyjska]] 20%, a [[Irak]] pozostałe 15%.
Dowództwo spoczywało w rękach: generała Ismail Safwata ([[Irak]]), generała Taha al-Hashimi ([[Irak]]), pułkownika Shuqayri ([[Liban]]), pułkownika Muhammed al-Hindi ([[Syria]]) i pułkownika Abd al-Qadir al-Jundi ([[Transjordania]]).
 
== Historia ==
Celem działania Armii było utworzenie [[Arabowie|arabskiego]] państwa '''Wielka Syria''' (''Mashru Suriya al-Kubra'').
W dniu 5 stycznia 1948 podczas spotkania w Damaszku zorganizowano Palestyńskie Dowództwo Polowe Arabskiej Armii Wyzwoleńczej. W skład dowództwa weszli: generał Ismail Safwat (Irak), generał Taha al-Hashimi (Irak), pułkownik Shuqayri (Liban), pułkownik Muhammed al-Hindi (Syria) i pułkownik Abd al-Qadir al-Jundi (Transjordania). Naczelnym dowódcą został [[Fawzi al-Qawuqji]]. Wielkość docelowej rekrutacji określono na 10 tys. żołnierzy, ale do połowy marca 1948 osiągnięto jedynie około 6 tys. ochotników. Rzeczywista wielkość jednostek polowych była niższa i zazwyczaj nie przekraczała 3,5 tys. ludzi. Ochotnicy byli Syryjczykami, Libańczykami, Irakijczykami, Jordańczykami, Egipcjanami i [[Druzowie|Druzami]]. Obok nich byli w mniejszej ilości [[Jugosławia|Jugosławianie]], [[Niemcy (naród)|Niemcy]], [[Turcy]] i [[Wielka Brytania|brytyjscy]] [[dezercja|dezerterzy]].
 
Wśród celów postawionych przed Arabską Armią Wyzwoleńczą postawiono wyzwolenie całej Palestyny i utworzenie [[Wielka Syria|Wielkiej Syrii]], jednak w rzeczywistości tworzyła ona w północnej Palestynie i [[Samaria (kraina)|Samarii]] bufor bezpieczeństwa pomiędzy Syrią a Transjordanią<ref>{{cytuj książkę | nazwisko = Levenberg | imię = Haim | tytuł = Military Preparations of the Arab Community in Palestine: 1945-1948 | wydawca = Routledge | miejsce = London | rok = 1993 | strony = 200 | isbn = 0-7146-3439-5}}</ref>.
 
Sformowano następujące jednostki operacyjne:
{| border="1" cellspacing="1" width="405"
* '''Region Centralny''' -
| colspan="2" width="395" | <p align="center"><b>Dyslokacja sił ''ALA''</center> <br>
** 1 Regiment Jarmouk - posiadał trzy kompanie liczące razem około 500 ochotników. Dowódcą był Mohammed Safa. Wkroczył on do Palestyny w połowie stycznia 1948 i prowadził działania w rejonie miast [[Nablus]] i [[Dżanin]], a następnie przegrupował się w rejon [[Beit Szean]]
<center>Marzec 1948 (na podstawie Levenberg, 1993, p. 200)</center></b>
** Regiment Qadisijah - posiadał trzy kompanie liczące około 450 ochotników. Dowódcą był Mahdi Saleh al-Anani. Wkroczył do Palestyny w lutym 1948 i prowadził działania w Samarii. Po poniesieniu dużych strat przeszedł reorganizację w Regiment Ajnadin.
|-
** * Regiment Hussein (iracki) - posiadał trzy kompanie liczące około 500 żołnierzy. Dowódcą był major Mohammed Husejn. Wkroczył do Palestyny w kwietniu 1948 i prowadził działania w Samarii. Jego żołnierze zbuntowali się i zostali rozlokowani w innych jednostkach.
| width="169" | [[Samaria (kraina)|Samaria]]
** Regiment Hittin - posiadał trzy kompanie liczące około 500 ochotników. Dowódcą był kapitan Abbas. Wkroczył do Palestyny w marcu 1948 i stanowił wsparcie 1 Regimentu Jarmouk w Samarii.
| width="220" | 3,000 - 4,000
** 3 Regiment Jarmouk - posiadał dwie kompanie liczące razem około 250 ochotników. Dowódcą był major Abdul Hamid al-Rawi. Wkroczył do Palestyny w kwietniu 1948 i prowadził działania w rejonie [[Jerozolima|Jerozolimy]] i [[Ramallah]].
|-
** Regiment Ajnadin był dowodzony przez kapitana Michela Issa. Wkroczył do Palestyny w styczniu 1948.
| width="169" | [[Galilea]]
** Bateria artylerii dowodzona przez porucznika Afif al-Bizri.
| width="220" | 1,000, in groups of 50-100 under a central command
* '''Region Północny''' -
|-
** 2 Regiment Jarmouk - posiadał trzy kompanie liczące razem około 430 ochotników. Dowódcą był Alcichlki. Wkroczył do Palestyny przez terytorium Libanu w dniu 23 stycznia 1948. Prowadził działania w rejonie [[Akka|Akki]] i [[Safed]]u.
| width="169" | [[Hajfa]]
** Regiment Jabal al-Arab (druzyjski) - posiadał trzy kompanie liczące około 500 żołnierzy. Dowódcą był major Chakib Wahhaba. Prowadził działania w rejonie [[Nazaret]]u.
| width="220" | 200-300
** Bateria artylerii<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.moqatel.com/openshare/Behoth/Siasia2/Harb48/sec15.doc_cvt.htm | tytuł = Rozmiary i warunki sił arabskich | data dostępu = 2011-05-05| autor = | opublikowany = | praca = Encyclopedia Fighter of Desert | data = | język = ar}}</ref>.
|-
| width="169" | miasto [[Jerozolima]]
| width="220" | około 100
|-
| width="169" | rejon [[Jerozolima|Jerozolimy]]
| width="220" | około 500
|-
| width="169" | miasto [[Jaffa]]
| width="220" | 200
|-
| width="169" | rejon [[Gaza (Palestyna)|Gazy]]
| width="220" | około 100 Egipcjan
|}
 
Na początku [[1948]] roku wielu [[Druzowie|druzyjskich]] ochotników zdezerterowało z ''Arabskiej Armii Wyzwoleńczej'' do [[Żydzi|żydowskich]] sił samoobrony. Powstały wówczas pierwsze żydowskie jednostki [[Językarabskojęzyczne. arabski|arabskoPozostałe siły Arabskiej Armii Wyzwoleńczej stopniowo wycofywały się na północ Palestyny i ostatecznie uciekły do języczne]]Libanu.
 
{{Przypisy}}
Na początku [[1948]] roku wielu [[Druzowie|druzyjskich]] ochotników zdezerterowało z ''Arabskiej Armii Wyzwoleńczej'' do [[Żydzi|żydowskich]] sił samoobrony. Powstały wówczas pierwsze żydowskie jednostki [[Język arabski|arabsko języczne]].
 
== Zobacz też ==
* [[Wojna domowa w Mandacie Palestyny]]
* [[Historia Palestyny]]
 
[[Kategoria:Arabskie organizacje w Mandacie Palestyny]]
[[Kategoria:Palestyńskie partie i organizacje]]
 
[[ar:جيش الإنقاذ]]
41 458

edycji