Stupa: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 415 bajtów ,  10 lat temu
→‎Ewolucja architektoniczna: drobne merytoryczne
m (lit.)
(→‎Ewolucja architektoniczna: drobne merytoryczne)
== Ewolucja architektoniczna ==
[[Plik:ButkaraStupa.jpg|thumb|left|240px|Wczesna ewolucja formy stupy]]
Stupa pierwotnie pełniła funkcję kopca sepulkralnego (mogilnego). Pierwsze indyjskie stupy przybierały formę półkulistej czaszy (''anda'') na podstawie o planie kwadratu lub koła. Wieńczył ją tzw. ganek (''[[harmika]]'') oraz maszt (''jaszti'') z parasolem (''[[ćhatra]]'') – jednym z symboli obecności [[Budda|Buddy]] - który z czasem przekształcił się w iglicę. Stupę zwykle otaczało kamienne ogrodzenie (''wedika'') z czterema ozdobnymi bramami (''[[torana]]''), oddzielające sferę sacrum i wyznaczające obszar rytualnego obchodzenia stupy zgodnie z kierunkiem wędrówki Słońca<ref>{{cytuj książkę |nazwisko= Jakimowicz|imię= Andrzej|autor= Andrzej Jakimowicz|autor link=|inni= |tytuł= Sztuka Indii|wydanie= 1|wydawca= Wiedza Powszechna|miejsce=Warszawa |rok= 1991|strony= 33|rozdział=|tom= |seria= |id = |isbn= 83-214-0829-X|oclc= |doi= |cytat= }} </ref>. Dobrym przykładem takiej wczesnej formy buddyjskiej stupy są budowle w [[Sanći]] i [[Bharhut]]. Stupy wznoszono nie tylko jako samodzielne budowle, lecz także jako [[ołtarz]]e w obrębie [[świątynia|świątyń]].
 
Późniejsze stupy w [[Azja|Azji]] Południowo-Wschodniej przybrały kształt dzwonowaty, a następnie coraz bardziej się różnicowały.
12 040

edycji