Gameta: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1842 bajty ,  10 lat temu
przebudowa
m (r2.6.4) (robot dodaje: eu:Gameto)
(przebudowa)
'''Gameta''' -(komórka plemnikowa{{r|Sowa}}, komórki rozrodcze{{r|Sowa}}) – [[komórka]] płciowasłużąca organizmówdo żywych.rozmnażania płciowego{{r|Sowa}}.
 
Gameta u zwierząt powstaje na drodze [[mejoza|mejozy]]{{r|Sowa}} (wyjątkowo na drodze [[mitoza|mitozy]] u [[haploid|haploidalnych]] [[truteń|samców pszczół]]{{r|repetytorium}}) w [[gametogeneza|gemetogenezie]] z [[gametocyt|gametocytów]]{{r|Sowa}}. Może uczestniczyć w procesie [[zapłodnienie|zapłodnienia]] łącząc się z gametą innej [[płeć|płci]] i tworząc [[zygota|zygotę]].
 
Gamety mogą{{r|Pyłka}}{{r|Adamantan193}}:
U większości organizmów wyróżnia się dwa typy komórek płciowych, nazywane + i -, gdy morfologicznie się nie różnią ([[izogamia]]) lub męską i żeńską, gdy jedna z nich ([[plemnik]], powstaje w gonadach męskich - [[jądro (anatomia)|jądrach]]) jest ruchliwa lecz uboga w materiały zapasowe, a druga ([[komórka jajowa]], powstaje w gonadach żeńskich - [[Jajniki|jajnikach]]) - przeciwnie ([[oogamia]]). Wyróżnia się też sytuację pośrednią, gdy oba rodzaje komórek są ruchliwe, lecz komórki jednego typu są większe - makrogamety - od innych - mikrogamet ([[anizogamia]]).
* różnic się informacją genetyczną ale nie różnić się morfologicznie – mówimy wtedy o [[izogamia|izogamii]] i oznaczamy komórki jako: "+" i '-"
* różnic się wielkością (ze względu na ilość materiału zapasowego) ale nie różnić się zdolnością do ruchu – mówimy wtedy o [[anizogamia|anizogamii]] i oznaczam gamety jako męską i żeńska (większa) odpowiednio mikrogameta i makrogameta{{r|Adamantan193}}
* różnić się wielkością i zdolnością do ruchu – mówimy wtedy o [[oogamia|oogamii]] i oznaczamy komórki jako [[komórka jajowa|komórkę jajową]] (nieruchliwa, mniejsza) i [[plemnik]] (ruchliwa mniejsza).
 
Niekiedy anizogamie i oogamie traktuje się łącznie i nazywana heterogamią{{r|Adamantan193}}{{r|jedność}}. U [[nagonasienne|nagonasiennych]] i [[okrytonasienne|okrytonasiennych]] mówi się o [[komórka plemnikowa|komórce plemnikowej]]{{r|Adamantan203}}. Gameta człowieka zawiera: 22 [[autosom]]y (chromosomy somalne) i 1 [[Chromosomy płci|allosom]] (chromosom płci)
Gamety jako jedyny rodzaj komórek przechodzą [[mejoza|podział mejotyczny]]. Powstają w procesie gametogenezy (plemniki podczas [[spermatogeneza|spermatogenezy]], komórki jajowe - [[oogeneza|oogenezy]]).
 
Gameta człowieka zawiera: 22 [[autosom]]y (chromosomy somalne) i 1 [[Chromosomy płci|allosom]] (chromosom płci)
 
Zobacz też: [[Wikipedia:Skarbnica Wikipedii/Przegląd zagadnień z zakresu biologii|przegląd zagadnień z zakresu biologii]]
 
{{przypisy|przypisy=
<ref name="Sowa">{{Cytuj książkę | nazwisko = Popielarska-Konieczna | imię = Marzena | tytuł = Słownik szkolny : biologia | data = 2003 | wydawca = Wydawnictwo Zielona Sowa | miejsce = Kraków | isbn = 83-7389-096-3 | strony =168 }}</ref>
<ref name="repetytorium">{{Cytuj książkę | nazwisko =praca zbiorowa | imię = | tytuł = Biologia : repetytorium dla maturzystów i kandydatów na wyższe uczelnie | data = 2006 | wydawca = Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne | miejsce = Warszawa | isbn = 83-02-09004-2 | strony =110}}</ref>
<ref name="Pyłka">{{Cytuj książkę | nazwisko = Pyłka-Gutowska | imię = Ewa. | tytuł = Biologia | data = 2002 | wydawca = "Oświata" | miejsce = Warszawa | isbn = 83-85394-92-3 | strony =94-95}}</ref>
<ref name="Adamantan193">{{Cytuj książkę | nazwisko = praca zbiorowa | imię = | tytuł = Tablice biologiczne| data = 2003 | wydawca = Wydawnictwo Adamantan | miejsce = Warszawa | isbn = 83-7350-029-4 | strony =193}}</ref>
<ref name="Adamantan203">{{Cytuj książkę | nazwisko = praca zbiorowa | imię = | tytuł = Tablice biologiczne| data = 2003 | wydawca = Wydawnictwo Adamantan | miejsce = Warszawa | isbn = 83-7350-029-4 | strony =203}}</ref>
<ref name="jedność">{{Cytuj książkę | nazwisko = praca zbiorowa | imię = | tytuł = Biologia: jedność i różnorodność | data = 2008 | wydawca = Wydawnictwo Szkolne PWN | miejsce = Warszawa | isbn = 978-83-7446-134-4 | strony = 510 }}</ref>
}}
[[Kategoria:Biologia rozrodu]]