Antonio Vivaldi: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 76 bajtów ,  10 lat temu
poprawa linków, drobne redakcyjne
m (r2.7.1) (robot dodaje: bcl:Antonio Vivaldi)
(poprawa linków, drobne redakcyjne)
| instrument = [[skrzypce]]
| typ_głosu =
| gatunek = [[muzyka klasycznabarokowa]]
| zawód =
| aktywność =
'''Antonio Lucio Vivaldi''' zwany ''Il Prete Rosso'', co po [[język polski|polsku]] znaczy "Rudy Ksiądz" (ur. [[4 marca]] [[1678]] w [[Wenecja|Wenecji]], zm. [[28 lipca]] [[1741]] w [[Wiedeń|Wiedniu]]) – włoski skrzypek i kompozytor.
 
Antonio Vivaldi urodził się w [[Wenecja|Wenecji]]. Jego ojciec, początkowo [[cyrulik]] z zamiłowaniem muzycznym, był skrzypkiem, który ostatecznie znalazł zatrudnienie w orkiestrze [[Bazylika św. Marka w Wenecji|bazyliki św. Marka]]. To od niego młody Vivaldi uczył się gry na tym instrumencie. W wieku 25 lat otrzymał [[święcenia kapłańskie]]. We wrześniu 1703 rozpoczął pracę jako nauczyciel gry na skrzypcach w sierocińcu dla dziewcząt ''Ospedale della Pieta'', dla którego komponował do końca życia. W 1705 został opublikowany jego pierwszy zbiór [[sonata|sonat]] na trzy instrumenty, a cztery lata później nowa seria sonat skrzypcowych. W 1713 Vivaldi napisał swoją pierwszą [[Opera (dzieło)|operę]] ''[[Ottone in villa]]''. W roku [[1718]] udał się do [[Mantua|Mantui]], gdzie pozostał przez dwa lata, dyrygując muzyką świecką na dworze księcia Filipa. Po powrocie do Wenecji, w 1727 opublikował ''[[Il Cimento dell`Armonia e dell`Invenzione]]'' ze słynnym zbiorem ''[[Cztery pory roku (Vivaldi)|Le quattro stagioni]]'' (''Cztery pory roku''). W ostatnich latach życia podróżował po [[Europa|Europie]] dyrygując wykonaniami swoich dzieł. W [[1740]] wyruszył do Wiednia, gdzie rok później zmarł na nierozpoznaną do końca chorobę.
 
== Życiorys ==
 
=== Kariera ===
We wrześniu 1703 rozpoczął pracę jako nauczyciel gry na skrzypcach w sierocińcu dla dziewcząt ''Ospedale della Pieta'', dla którego komponował do końca życia. Cotygodniowe występy zespołów z ''Ospedale'' stały się z czasem jednym z ważniejszych wydarzeń artystycznych w Wenecji. Pracowali tam także m.in. G. Legrenzi, [[Domenico Scarlatti]]. W 1705 został opublikowany jego pierwszy zbiór [[sonata|sonat]] na trzy instrumenty, a cztery lata później nowa seria sonat skrzypcowych. Sonaty te odniosły duży sukces. Sukces ten ugruntował w 1711 cyklem [[Koncert (terminforma muzycznymuzyczna)|koncertów]] znanych jako ''[[L'Estro Armonico]]''. W 1713 Vivaldi napisał swoją pierwszą [[Opera (dzieło)|operę]] ''[[Ottone in villa]]''.
 
W roku [[1718]] udał się do [[Mantua|Mantui]], gdzie pozostał przez dwa lata, dyrygując muzyką świecką na dworze księcia Filipa. Po powrocie do Wenecji, w 1727 opublikował ''[[Il Cimento dell`Armonia e dell`Invenzione]]'' ze słynnym zbiorem ''[[Le quattro stagioni]]'' (''Cztery pory roku''), który skomponował na podstawie anonimowych sonetów (istnieje hipoteza, że to sam Vivaldi był ich autorem), z których każdy nosił nazwę jednej z pór roku. Koncerty te są jednym z wybitniejszych przykładów muzyki [[utwór programowy|programowo-ilustracyjnej]]. Następne lata podróżował po [[Europa|Europie]] dyrygując wykonaniami swoich dzieł. W [[1740]] wyruszył do Wiednia, gdzie rok później zmarł na nierozpoznaną do końca chorobę.
 
Sława "Rudego Księdza" wyszła daleko poza granice Wenecji. Jego dzieła cieszyły się powodzeniem we Francji, Holandii i Włoszech.
!colspan="2"|Muzyka instrumentalna
|-
|[[Koncert (terminforma muzycznymuzyczna)|koncerty]]
|<center>ponad 500</center>
|-
|[[orkiestra kameralna|muzyka kameralna]]
|<center>101</center>
|-
|<center>26</center>
|-
|'''[[opera (dzieło)|opery]]'''
|<center>35</center>
|-
** ''[[La Stravaganza]] op. 4''
** 12 koncertów ''[[Il Cimento dell`Armonia e dell`Invenzione]] (Spór między harmonią a wyobraźnią) op. 8''; rozpoczyna go cykl 4 koncertów ''Cztery pory roku'',
** ''[[La cetra (Vivaldi)|La cetra]] op. 9''
** Sześć koncertów na flet i instrumenty smyczkowe op. 10, [http://ra.mmv.ru/Vivaldi/Concert3/all.ram №3]
** Sześć koncertów na skrzypce i instrumenty smyczkowe op. 11
** Sześć koncertów na skrzypce i instrumenty smyczkowe op. 12
** ''[[Siroe, Re di Persia]]'' (1727 Reggio)
** ''[[Farnace]]'' (1727 Wenecja)
** ''[[Orland szalony|Orlando furioso]]'' (1727 Wenecja)
** ''[[Rosilena ed Oronte]]'' (17.1.1728 Wenecja,zagubiona)
** ''[[L'Atenaide o sia Gli affetti generosi]]'' (28.12.1728 Florencja)
** ''[[Semiramide]]'' (1732 Mantua,zagubiona)
** ''[[Motezuma]]'' (1733 Wenecja,zagubiona)
** ''[[Olimpiada (opera)|L'Olimpiade]]'' (1734 Wenecja)
** ''[[L'Adelaide]]'' (1735 Werona,zagubiona)
** ''[[Bajazet]]'' (1735 Werona)