Gzichów: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 432 bajty ,  10 lat temu
→‎Historia: drobne merytoryczne
m (→‎Historia: poprawa linków)
(→‎Historia: drobne merytoryczne)
== Historia ==
[[Plik:Pałac Mieroszewskich.jpg|thumb|250px|[[Pałac Mieroszewskich]] w Będzinie]]
Gzichów powstał dopieroprzed na1637 przełomier. XVIIna igruncie XVIIInależącym w. Pierwsze informacje odo wsi pochodzą dopiero z [[XVII wiek|XVIIMałobądz]]. Początkowo w. Wcześniejźródłach Gzichówkościelnych traktowany był częściąjako wsiczęść [[Małobądz]]a (1665, 1721). Impulsem do rozwoju miejscowości stał zakup Gzichowa wraz z Małobądzem w [[16681645]] r. jej terenów przez rodzinę [[Mieroszewscy|Mieroszewskich]] herbu Ślepowron. Gzichów wraz z folwarkami: Małobądz, Ostra Górka, Pogoń, Pole, Sosnowiec, osadami arendarskimi (przy karczmach): Olszową, Zieloną oraz osadą leśną Brzezawice tworzył dobra należące pod koniec XVII w. do szlachcica z Małobądza[[Małobądz]]a, Jana Mieroszewskiego (Miroszowskiego) (syn Wojciecha z Mieroszowic, zm. 1647), tytułującego się strarostą grodzkim i sędzią ziemskim Księstwa Siewierskiego. Był żonaty z Benigną Esterą baronówną Welczek. Po jego śmierci w 1702 r. dobra te odziedziczył urodzony w Małobądzu syn Kazimierz (1680-1750), tytularny chorąży Księstwa Siewierskiego. On to rozpoczyna w Gzichowie budowę [[Pałac Mieroszewskich|dworu (pałacu)]] (ukończony prawdopodobnie w 1718 r. - taka data jest wyryta na rzeźbie parkowej). [[Marian Kantor|M. Kantor-Mirski]] sugeruje, że wcześniej stał tutaj modrzewiowy dworek, co nie jest poświadczone w źródłach historycznych. Według legendy z dawnego dworu drewnianego o głębokich i sklepionych piwnicach prowadził do zamku będzińskiego podziemny chodnik, który biegł pod dnem Przemszy i kończył się wylotem w lochach baszty zamkowej.
 
W XVII w. na terenie wsi powstał młyn nad rzeczką Łagiszką o nazwie [[Brzozowica (Będzin)|Brzezowica]] (w 1681 r. poświadczony młynarz Szczepan).
 
W 1750 r. Gzichów odziedziczył Stanisław Mieroszewski (1727-1803), kapitan wojsk koronnych, ostatni starosta będziński, ożeniony z Magdaleną hr. von Schamb (Szamb) (1737-1794), a następnie ich jedyny żyjący syn - Józef Mieroszewski z Zagórza (zm. [[1833]]; szambelan króla Stanisława Augusta). Natomiast jego córka Ludwika (zm. [[1825]]) (znana z legendy gzichowskiej jako ''Błękitna Ludwika'') wniosła Gzichów w posagu do rodziny Siemieńskich, wychodząc za mąż za hr. Wincentego Siemieńskiego de Siemienice herbu Leszczyc (zm. [[1858]]). Małżeństwo nie pozostawiło potomka.
 
W [[1788]] r. wieś posiadała już 30 domów i 235 mieszkańców, 2 młyny, tartak (nad stawem zw. Brzozawica na rzece Łagiszka), browar i karczmę. W 1791 r. Gzichów liczył 36 domów, a zamieszkiwało go 237 osó ( wtym 5 szlachty, z czego dwie osoby we dworze). W samym dworze mieszkało wówczas 10 osób - Stanisław Mieroszewski z małżonką Magdaleną oraz 8 służących (2 mężczyzn i 6 kobiet). W [[1792]] r. wieś posiada 35 zabudowań, w tym dwór, 2 młyny, browar, 28 chałup o 1 gospodarstwie, 3 bez ogrodu i gruntu. W [[1852]] r. miała 43 domy i 347 mieszkańców (w tym 11 Żydów w trzech domach).
 
2 lata po śmierci Wincentego Siemieńskiego, 6 grudnia [[1860]] (kontrakt sprzedaży) jego bratanek, Jacek Siemieński ([[1826]]-12 X [[1872]]) sprzedał dobra gzichowskie Romanii z Rutkowskich h. Pobóg Mycielskiej (4 VII 1831-2 II 1879), żonie Feliksa Teodozjusza Józefa hr. Mycielskiego h. Dołęga (29 V 1827-2 II 1887). Już w [[1864]] r. dobra (1961 morgów) nabył znany przemysłowiec górnośląski [[Christian Gustaw von Kramsta]] – właściciel kilku hut cunku oraz kopalń galmanu i węgla. Po jego śmierci 13 grudnia [[1869]] r. majatek odziedziczyli dwaj synowie i córka, którzy w [[1883]] r. utworzyli Gwarectwo von Kramsta. Ponieważ nie miało ono odpowiednich funduszy na utrzymanie swych licznych zakładów przemysłowych, wraz z posiadłościami ziemskimi sprzedali je w [[1891]] r. spółce akcyjnej utworzonej w 1888 r. - Towarzystwu Kopalń i Zakładów Hutniczych Sosnowieckich.
W [[1867]] r. po utworzeniu [[powiat będziński|powiatu będzińskiego]] Gzichów stał się siedzibą [[gmina Gzichów|gminy Gzichów]], obejmującej część [[Sosnowiec|Sosnowca]] (na prawym brzegu Czarnej Przemszy wraz z większością obecnego centrum), [[Czeladź (miasto)|Czeladź]], [[Grodziec (Będzin)|Grodziec]], [[Sarnów (powiat będziński)|Sarnów]] i [[Preczów]]. Podczas I wojny światowej w [[1915]] r. Niemcy przyłączyli Gzichów do [[Będzin]]a.
 
W 1879 r. na prawym brzegu Czarnej Przemszy założono [[browar Gambrinus]], zlikwidowany w 1971, a wyburzony w 1973 r.
Historia Gzichowa także związana jest nieodłącznie z historią dwóch browarów; są to:
* [[Browar Gambrinus]]
* [[Browar Korona]]
 
== Placówki kultury i oświaty ==
Anonimowy użytkownik