Sprężyna: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 13 bajtów ,  9 lat temu
m
(+ilustracja, +zobacz też)
'''Sprężyna''' - [[elementy sprężyste|element sprężysty]] używany w [[podstawy konstrukcji maszyn|budowie maszyn]], głównie jako łącznik w [[połączenie sprężyste|połączeniach sprężystych]].
== Historia ==
Zasadę sprężyny wykorzystano już kilkanaście tysięcy lat temu w [[łukŁuk (broń)|łuku]], w którym występuje nagłe wyładowanie się nagromadzonej [[energia mechaniczna|energii mechanicznej]], a także w niektórych pułapkach na zwierzęta (w postaci silnie napiętych prętów drewnianych). W okresie rzymskim do miotania pocisków podczas walk na morzu wykorzystywano [[sprężystość]] odgiętych desek (przykład [[sprężyna płaska|sprężyny płaskiej]]).
Ok. 1485 roku projekt [[Leonardo da Vinci|Leonarda da Vinci]] przewidywał, aby kuszę-gigant, używaną dawniej do walk oblężniczych, zaopatrzyć w łuk z [[płaskownik|płaskowników]]ów metalowych (rodzaj [[resor piórowy|resoru piórowego]]). Wypada wspomnieć również o miniaturowej kuszy ze [[stal|stali]]i, wynalazku hiszpańskich [[Maurowie|Maurów]] z XV w. [[kusza|Kuszę]] taką łatwo było ukryć nawet w rękawie. Ok. 1500 sprężyna występuje w nowej, ważnej postaci - [[sprężyna spiralna|sprężyny spiralnej]], która zaczęła odgrywać rolę źródła energii w [[Zegar (czasomierz)|zegarach]]. W 1616 Veranzio Fausto, autor książki o maszynach, podaje rysunek powozu na [[resor|resorach]]ach. Po 50 latach resory ze stali na pewno już były używane. [[Sprężyna śrubowa]] rozwinęła się prawdopodobnie ze spiralnej. Istniała już pod koniec XVIII w. Około 1800 J. Bramah zbudował maszynę do nawijania tego rodzaju sprężyn. Sprężyny tapicerskie natomiast wynaleziono w 1826 w Anglii.
 
Innym zastosowaniem sprężyny jest akumulacja [[energia mechaniczna|energii mechanicznej]], na przykład w napędzie tradycyjnych [[mechanizm]]ów [[Zegar (czasomierz)|zegarowych]]. Sprężyny używane są też do amortyzowania uderzeń (np. [[Zderzak (kolejnictwo)|zderzak kolejowy]], [[resor]]) oraz do pomiaru siły ([[siłomierz]]e).
[[Plik:Federkennlinie.svg|thumb|220px|Przykłady charakterystyki sprężyn:<br> 1 - progresywna, 2 - liniowa,<br> 3 - degresywna, 4 - z napięciem wstępnym,<br>5 - łamana progesywna]]
[[Plik:2006-02-04 Metal spiral.jpg|thumb|Sprężyna - zabawka]]
[[Charakterystyka]] sprężyny to podana w postaci graficznej zależność siły wywieranej na nią (lub momentu) od jej ugięcia (kąta obrotu). Charakterystykę sprężyn można podzielić na cztery grupy:
* progresywna (stożkowa)
* łamana
* [[oscylator harmoniczny]]
* [[resor]]
* [[Batut|trampolina]]
* [[wiatrówka]]
 
53 594

edycje