Galileuszowe księżyce Jowisza: Różnice pomiędzy wersjami

poprawa linków, WP:SK
m (Bot usuwa linki do Przeglądu zagadnień)
(poprawa linków, WP:SK)
[[Plik:Jupitermoon.jpg|right|thumb|250px|''Sztuczna kompilacja obrazów księżyców galileuszowych, pokazująca porównanie ich rozmiarów z rozmiarami Jowisza (widoczna Wielka Czerwona Plama). Od góry: Io, Europa, Ganimedes i Kallisto.'']]
'''Galileuszowe księżyce Jowisza''' – cztery największe [[księżyc]]e [[Jowisz]]a, z których trzy zostały odkryte przez [[Galileusz]]a [[7 stycznia]] [[1610]], a czwarty, [[Ganimedes (księżyc)|Ganimedes]], [[11 stycznia]] przy pomocy skonstruowanej przez niego [[Teleskop#TELESKOP SOCZEWKOWY (refraktor, luneta)|lunety]]. Uważa się, że księżyce te zaobserwował niezależnie, w tym samym czasie, niemiecki astronom [[Simon Marius]].
 
== Nazwy ==
Księżyce noszą nazwy (w kolejności od planety): [[Io (księżyc)|Io]], [[Europa (księżyc)|Europa]], [[Ganimedes (księżyc)|Ganimedes]] i [[Kallisto (księżyc)|Kallisto]]. Zostały one zaproponowane przez Mariusa, Galileusz nazywał je „gwiazdami medycejskimi” (''Sidera Medicea''), na cześć rodu [[Medyceusze|Medyceuszy]]. Dziś używane nazwy pochodzą od imion kochanek (i kochanka) [[Zeus]]a, greckiego odpowiednika boga [[Jowisz (mitologia)|Jupitera]], czyli Jowisza: [[Io (nimfamitologia grecka)|Io]], [[Europa (córka Agenora)|Europy]], [[Ganimedes (mitologia)|Ganimedesa]] i [[Kallisto (mitologia)|Kallisto]].
 
Na podstawie swoich obserwacji Galileusz uznał, że księżyce krążą wokół Jowisza. Odkrycie to wspierało [[heliocentryzm|heliocentryczną]] teorię [[Mikołaj Kopernik|Kopernika]], pokazując że nie wszystkie ciała niebieskie krążą wokół Ziemi.
! class="unsortable" |Zdjęcie
! [[wielkość gwiazdowa|Jasność]]
! Średnica<br /> [km]
! [[Półoś wielka]]<br /> [tys. km]
! Okres obiegu<br /> [dni]
! [[Ekscentryczność (fizyka)|Mimośród]] orbity
! Nachylenie orbity
! Rok odkrycia
|- align="center"
| I || [[Io (księżyc)|Io]] || [[Plik:Io, moon of Jupiter, NASA.jpg|100px]] || 5,0 || 3&nbsp;6433643 || 421,8 || 1,77 || 0,0041 || 0,036 || 1610
|- align="center"
| II || [[Europa (księżyc)|Europa]] || [[Plik:Europa-moon.jpg|100px]] || 5,3 || 3&nbsp;1223122 || 671,1 || 3,55 || 0,0094 || 0,467 || 1610
|- align="center"
| III || [[Ganimedes (księżyc)|Ganimedes]] || [[Plik:Ganymede, moon of Jupiter, NASA.jpg|100px]] || 4,6 || 5&nbsp;2625262 || 1&nbsp;070,4 || 7,16 || 0,0011 || 0,172 || 1610
|- align="center"
| IV || [[Kallisto (księżyc)|Kallisto]] || [[Plik:Callisto, moon of Jupiter, NASA.jpg|100px]] || 5,7 || 4&nbsp;8214821 || 1&nbsp;882,7 || 16,69 || 0,0074 || 0,307 || 1610
|}
 
15 183

edycje