Issedonowie: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 45 bajtów ,  10 lat temu
drobne redakcyjne
(drobne redakcyjne)
[[Plik:Herodotus world map-en.svg|thumb|300px|Świat według Herodota]]
'''Issedonowie''' – koczowniczy lud protosarmacki, który zamieszkiwałzamieszkujący obszary środkowego [[Kazachstan]]u, graniczącygraniczące od zachodu z ziemiami [[Scytowie|Scytów]], od wschodu – z [[Argipejowie|Argipejami]] i [[Arimaspowie|Arimaspami]].
 
== Lokalizacja kraju Issedonów ==
Radzieccy archeologowie błędnie identyfikowali Issedonów z ludem Wusun ''vel'' [[Usunowie|Usunami]], zamieszkałymi [[Siedmiorzecze]] na wschód od [[Bałchasz]]a. Z czasem lud ten przemieścił się na wschód [[Azja Środkowa|Azji Środkowej]]. Ta teza nie znalazła potwierdzenia w opisie współczesnego Issendom [[Herodot]]a.
 
Issedonowie mieszkali na płaskowyżu środkowego Kazachstanu i [[Pogórze Kazachskie|Pogórzu Kazachskim]]. Granice ich kraju zakreślał od południowego zachodu rejon dzisiejszego miasta [[Żezkazgan]] i ciągnął się na północny wschód aż do [[Irtysz]]a, do obszarów, położonych na północ od [[Semej]]a. Issedonowie są niekiedy identyfikowani z grupą Proto-Asi-Iasi-Aorsów, która na przełomie V i IV wieku p.n.e. przybyła do kraju [[Sarmaci|Sauromatów]].
 
== Issedobowie u Herodota ==
Według relacji Herodota kolebką Issedonów były tereny, położone na wschodzie doliny Irtysza – na wschód i południowy wschód od Semipałatyńska. Protoissedonowie pod koniec drugiego tysiąclecia p.n.e. zostałyzostali zmuszonezmuszeni do opuszczenia tych obszarów przez nacierających od wschodu Arimaspów. W trakcie wędrówki napotkali przodków tzw. "innych Scytów", należących do [[Kultura andronowska|kultury andronowskiej]].
 
Historyk przekazuje, że kobiety Issedonów miały równe prawa z mężczyznami. Może to być przeżytkiem [[matriarchat]]u. Nadmienia także, że uprawiali rytualny [[kanibalizm]].
 
== Badania archeologiczne ==
Badania archeologiczne na terenie środkowego Kazachstanu wykazały obecność [[kurhan]]ów, datowanych na okres od VI wieku p.n.e. do przełomu V i VI wieku n.e. Wziąwszy pod uwagę ich wielkość i konstrukcję, wyodrębniono pięć grup. Najwcześniejsze kurhany ulokowane są na północy kraju. Mają prostą konstrukcję, są to nasypy ziemne. W innych częściach zamieszkanego przez Issedonów obszaru dominują kopce z kamieni, zgrupowane w cmentarze. Największym pod tym względem jest odkryty w [[Supra-Oba]] cmentarz z piętnastoma kurhanami. W środku groby były wyłożone kamiennymi płytami. Wąskie jamy miały kształt owalu, nakryte były płytami. Z wyposażenia grobów z powodu ich ograbienia zachowało się niewiele: [[Brązy|brązowe]] wędzidła, wykończone ozdobami w kształcie strzemion, groty strzał, lustra oraz złote kolczyki i inne ozdobne blaszki. Niewielka ilość naczyń glinianych wykazywała podobieństwo do ceramiki kultury andronowskiej i [[Kultura karasukska|karasusksiej]]. Okazalsze kurhany przeznaczone dla arystokracji, nazywane "kurhanami z wąsami", usypywane były z kamieni. Ku nim biegły po ekliptyce zakończone małym kopcem niskie ściany o długości od 20 do 50 m, okalając obszar do 150 m szerokości. ZanikłyTego typu pochówki zanikły w IV wieku p.n.e. KonstrukcjaW byłanowszych czasach konstrukcje były podobnapodobne do mniejszych kurhanów, prawdopodobnie również wyposażenie, choć nie odkryto jeszcze nieograbionego pochówkapochówku.
 
W paśmie [[Góry Karkaralińskie|Gór Karkaralińskich]] odkryto pozostałości po kopalniach miedzi. Badania wykazały, że prace w nich trwały od połowy drugiego tysiąclecia p.n.e., a wydobycie ustało w okresie sako-scytyjskim, tj. w połowie V wieku p.n.e.
1855

edycji