Ratusz w Kole: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 59 bajtów ,  10 lat temu
redakcyjne
(WP:SK, int.)
(redakcyjne)
[[Plik:Koło - ratuszz.jpg|thumb|180px|Odbudowane skrzydło ratusza]]
 
'''Ratusz w Kole''' – [[ratusz]] miejski w [[Koło (województwo wielkopolskie)|Kole]] w [[Województwo wielkopolskie|woj. wielkopolskim]] jest jedną z najbardziej reprezentacyjnych budowli miasta. Zbudowany został w stylu gotyckim najprawdopodobniej w I połowie [[XVI wiek]]u w stylu gotyckim. W [[XIX wiek]]u przeprowadzona została gruntowna przebudowa w duchu klasycystycznym. W [[1987]] r. uległ znacznemu zniszczeniu – zawaliła się wówczas gotycka wieża.
 
[[17 stycznia]] [[1953]] r. budowla została wpisana do wielkopolskiego rejestru zabytków.
 
=== Historia ===
Jak wykazały badania archeologiczne, pierwotnie stał w tym miejscu potężny, drewniany dwór. W stylu gotyckim został wzniesiony w I połowie [[XVI wiek]]u, na planie prostokąta. Wcześniej uważano, że powstał dużo wcześniej –już w [[1390]] r. za życia pierwszego wójta kolskiego Jana Henryka.
 
Wielokrotnie był przebudowywany, ostatnio w [[XIX wiek]]u według planów wybitnego architekta [[Henryk Marconi|Henryka Marconiego]].
 
Rysunki elewacji ratusza z roku [[1829]] oraz zachowany we fragmentach niezrealizowany drugi projekt przebudowy pozwalają na orientacje w rozmiarze i wyglądzie ratusza przed przebudową. Był to wówczas budynek wzniesiony na rzucie wydłużonego prostokąta, z wieżą wzniesioną w północno-zachodniej części. Przy trzech narożnikach budynku wznosiły się potężne [[szkarpa|szkarpy]] wzmacniające ściany budynku. Elewacja główna ze skromnym wejściem, zwieńczona półszczytem, mieściła się od strony północnej. Elewacja tylna zwieńczona była szczytem zamkniętym wycinkiem koła i ujętym z boku wolutami[[woluta]]mi. Na pierwszym piętrze na osi elewacji umieszczono balkon, a pod nim pseudoportal. Elewacja boczna, czteroosiowa, posiadała wejście poprzedzone gankiem stworzonym przez pulpitowy daszek wsparty na czterech słupach. Okna o wykroju przeważnie prostokątnym otoczone były prostymi opaskami. Budynek zwieńczony był silnie profilowanym gzymsem koronującym. Wieża zakończona była hełmem barokowym. Wnętrza posiadały sklepienia barokowe, kolebkowe i krzyżowe.
 
Zrealizowana w latach [[1835]] – [[1837]] rozbudowa ratusza polegała na dobudowaniu od zachodu dwu nierównej długości skrzydeł. Skrzydło południowe, trójosiowe, było dłuższe, natomiast północne, jednoosiowe, krótsze. Skrzydło północne wyrównano do długości skrzydła południowego pojedynczym murem. Od zachodu wzniesiono również mur z bramą wjazdową, zamkniętą łukiem odcinkowym. W ten sposób stworzono regularny, harmonijny czworobok z małym dziedzińcem pośrodku.
 
W starym budynku zlikwidowano szkarpy narożne. Na jego osi wzniesiono od wschodu [[portyk]] zwieńczony trójkątnym szczytem, wsparty na czterech [[Porządek_dorycki#Kolumna_i_belkowanie|kolumnach doryckich]] i czterech analogicznych [[Pilaster|pilastrach]] przylegających do ściany wschodniej budynku. Na piętrze, pod portykiem, umieszczono balkon. W ten sposób elewację frontową budynku zwrócono w kierunku głównej drogi komunikacyjnej, przecinającej miasto.
 
Zburzono wówczas szczyt w elewacji południowej i półszczyt zamykający poddasze elewacji północnej oraz obniżono dachy. Z wieży zdjęto hełm barokowy i zwieńczono ją gzymsem [['''Kroksztyn'''|kroksztynowym]]. Zarówno stary budynek, jak i nowo wzniesione skrzydła otrzymały jednolity wystrój zewnętrzny o dużych walorach estetycznych. Budynek został pokryty tynkiem z zastosowaniem [['''Boniowanie'''|boniowania]]. Elewacje budynku opasane zostały gzymsem kordonowym i zwieńczone fryzem złożonym z tryglifów[[tryglif]]ów i [[Metopa|metop]] oraz beleczkowaniem.
 
Okna dolnej kondygnacji otrzymały zamknięcie półkoliste, a górnej – prostokątne. Przeprowadzono wówczas także znaczne zmiany w wewnętrznym rozplanowaniu ratusza, zwłaszcza na pierwszym piętrze. Mimo przesunięcia poszczególnych ścianek działowych zachowano przeważnie dawne sklepienia barokowe.
18 155

edycji