Jerzy Wincenty Wielhorski: Różnice pomiędzy wersjami

m
drobne redakcyjne
(kat.)
m (drobne redakcyjne)
'''Jerzy Wincenty Wielhorski''' herbu [[Kierdeja (herb szlachecki)|Kierdeja]] (ur. ok. [[1755]], zm. [[1809]]) – [[Pisarz polny|pisarz polny litewski]] w latach [[1783]]-[[1790]], [[konsyliarz]] [[konfederacja targowicka|konfederacji targowickiej]], starosta kamieniecki, senator [[Imperium Rosyjskie|Imperium Rosyjskiego]]go, szambelan królewski.
 
Był synem [[Michał Wielhorski (kuchmistrz litewski)|Michała]] kuchmistrza litewskiego i Elżbiety z Ogińskich. Żonaty z Zofią z Matuszewiczów. Miał synów Macieja, Michała i Edwarda. <ref>Mariusz Machynia, Valdas Rakutis, Czesław Srzednicki, ''Wojsko Wielkiego Księstwa Litewskiego'', [[Kraków]] [[1999]], s. 35; Marta Męclewska, ''Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008'', [[Zamek Królewski, Warszawa 2008]], s. 250.</ref>.
 
Komisarz w Komisjach Wojskowej i Skarbowej, poseł na [[sejm walny|sejmy]]. Ożeniwszy się z [[Rosjanie|Rosjanką]], sprzedał swoje dobra w [[I Rzeczpospolita|Rzeczypospolitej]] i wyjechał do [[Rosja|Rosji]]. Stronnik [[Stanisław Szczęsny Potocki|Stanisława Szczęsnego Potockiego]], po uchwaleniu [[konstytucjaKonstytucja 3 maja|konstytucjiKonstytucji 3 maja]] w [[1791]], znalazł się w obozie malkontentów w [[Sankt Petersburg]]u. Jeden z twórców konfederacji targowickiej. Rotmistrz targowickiej formacji [[Brygada Kawalerii Narodowej Znaków Hussarskich pod Imieniem Województwa Bracławskiego|Brygady Kawalerii Narodowej Znaków Hussarskich pod Imieniem Województwa Bracławskiego]].<ref>Jarosław Gdański, Mariusz Machynia, Czesław Srzednicki, Kamil Stepan, ''Wojsko Koronne. Formacje Targowicy, szkolnictwo wojskowe. Varia,. Uzupełnienia'', [[Kraków]][[ 2003]], s. 11.</ref>. Po zakończeniu [[wojna polsko-rosyjska 1792|wojny polsko-rosyjskiej]] w [[1792]] udał się do [[Katarzyna II Wielka|Katarzyny II]] w poselstwie dziękczynnym, za zbrojne poparcie Targowicy. W końcu [[1792]] mianowany posłem nadzwyczajnym i ministrem pełnomocnym konfederacji w Petersburgu w miejsce [[Antoni Augustyn Deboli |Antoniego Augustyna Deboli]]. W czasie [[insurekcja kościuszkowska|insurekcji kościuszkowskiej]] [[Sąd Najwyższy Kryminalny]] skazał go za zdradę narodową na [[kara śmierci|karę śmierci]], wykonaną ''[[in effigie]]'' [[29 września]] [[1794]].
 
Po [[III rozbiór Polski|III rozbiorze Polski]] został szambelanem a potem marszałkiem dworu cesarza [[Paweł I Romanow|Pawła I]].
 
Był członkiem paryskiej [[loża wolnomularska|loży wolnomularskiej]] Saint Lazare, stanął na czele polskiej loży [[Bouclier du Nord]]. <ref>[[Ludwik Hass]], ''Sekta farmazonii warszawskiej'', [[Warszawa]] [[1980]], s. 134, 151.</ref>.
 
W 1790 roku odznaczony [[Order Orła Białego|Orderem Orła Białego]], w [[1782]] roku został kawalerem [[Order Świętego Stanisława|Orderu Świętego Stanisława]], [[joannici|kawaler maltański]] od [[1799]] roku.<ref>Marta Męclewska, ''Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008'', [[Zamek Królewski, Warszawa 2008]], s. 250.</ref>.
 
=== Bibliografia ===
* [[Władysław Smoleński]], ''Konfederacya targowicka'', ISBN 83-89738-84-8.
 
* [[Władysław Smoleński]] Konfederacya targowicka ISBN 83-89738-84-8
 
{{Przypisy}}
 
{{DEFAULTSORT:Wielhorski, Jerzy}}
[[kategoriaKategoria:Kawalerowie maltańscy]]
[[Kategoria:Pisarze polni litewscy]]
[[Kategoria:Dyplomaci I Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Konsyliarze konfederacji targowickiej]]
[[Kategoria:Polscy wolnomularze]]
[[kategoriaKategoria:Senatorowie Imperium Rosyjskiego]]
[[Kategoria:Straceni in effigie]]
[[Kategoria:Szambelanowie królewscy]]