Drugi Kongres Wszechbiałoruski: Różnice pomiędzy wersjami

m
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
m (poprawa linków)
'''II Kongres Wszechbiałoruski''' ([[język białoruski|biał.]] ''Другі Ўсебеларускі Кангрэс'') – zjazd białoruskich przedstawicieli narodowych 27 czerwca [[1944]] r. w okupowanym przez Niemców [[Mińsk|Mińsku]]u
 
Idea zwołania kongresu wszechbiałoruskiego pojawiła się w styczniu 1944 r., krótko po utworzeniu [[Białoruska Centralna Rada|Białoruskiej Centralnej Rady]] (BCR). W kwietniu zebrał się komitet organizacyjny, który opracował podstawowe dokumenty. W teren zostały wysłane dyrektywy określające sposób wyboru delegatów. Kongres wyznaczono na 27 czerwca. Nawiązywał on do tradycji [[PierwszyI KongresZjazd Wszechbiałoruski|Kongresu Wszechbiałoruskiego]], jaki miał miejsce w dniach 17-31 grudnia 1917 r. w Mińsku i doprowadził do ogłoszenia niepodległości przez Białoruś. II Kogres Wszechbiałoruski odbywał się, podobnie zresztą jak pierwszy, w gmachu teatru miejskiego w Mińsku, przystrojonym flagami w barwach narodowych [[Białoruś|Białorusi]] i godłami z [[Pogoń (herb)|Pogonią]]. Strzegli go żołnierze niemieccy wespół z Białorusinami z miejscowych oddziałów [[Białoruska Obrona Krajowa|Białoruskiej Obrony Krajowej]] (BKA). Przybyło 1039 delegatów ze wszystkich stron okupowanej Białorusi (najwięcej z okręgu mińskiego, baranowickiego, głębockiego i wilejskiego), a także z [[Wilno|Wilna]], [[Warszawa|Warszawy]], [[Berlin|Berlina]]a, [[Ryga|Rygi]] i [[Kaliningrad|Królewca]]. Wśród nich było 276 nauczycieli i pedagogów, 245 chłopów, 234 urzędników, 142 robotników i ludzi pracy. Byli działacze społeczno-kulturowi, jak poetki [[Natalia Arsenniewa]] i [[Łarysa Hienijusz]], pisarze [[Chwedar Illiaszewicz]], [[Jurka Wićbicz]], dyrektor [[Gimnazjum Białoruskie w Wilnie|białoruskiego gimnazjum]] w Wilnie [[Franciszak Grynkiewicz]], czy b. wojskowi [[Anton Sokał-Kutyłouski]] i [[Kanstancin Jezawitau|Kastuś Jezawitau]]. W kongresie uczestniczył też prezydent BCR [[Radosław Ostrowski|Radasłau Astrouski]]. Część delegatów była też uczestnikami Kongresu Wszechbiałoruskiego z 1917 r., jak działacz narodowy [[Fabian Jeremicz|Fabian Jaremicz]], nauczycielka [[Alena Pawarotnaja]], dr [[Jan Stankiewicz]], czy płk K. Jezawitau. Przewodniczącym kongresu został wybrany [[Jauchim Kipiel]], zaś jego zastępcami [[Iwan Kasiak]] i [[Bazyli Rogula|Wasil Rahula]]. Mowę powitalną wygłosił m.in. [[gauleiter]] Generalnego Komisariatu "Białoruś" gen. [[Kurt von Gottberg]]. Przemawiał R. Astrouski, przedstawiając działalność BCR w różnych dziedzinach życia białoruskiego, oraz różni delegaci. Wygłaszano referaty. Wszystkie deklaracje, jak też porządek obrad były wcześniej uzgodnione z niemieckimi służbami bezpieczeństwa. Końcowa rezolucja kongresu podjęta jednogłośnie jeszcze 27 czerwca nawiązywała do [[Białoruska Republika Ludowa|Białoruskiej Republiki Ludowej]] i mówiła, że:
* Białoruska Centralna Rada na czele z jej prezydentem R. Astrouskim jest jedynym legalnym białoruskim przedstawicielstwem narodowym,
* traktaty i umowy dotyczące ziem i ludności białoruskiej zawarte pomiędzy [[Polska|Polską]] i [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|ZSRR]] są nieważne,
* [[Białoruska Socjalistyczna Republika Radziecka]] jest tworem moskiewskiego imperializmu, z którą trzeba zerwać wszelkie kontakty.
Postanowienia te nie miały jednak żadnego znaczenia faktycznego, posiadając jedynie wymiar propagandowy, gdyż do Mińska zbliżała się [[Armia Czerwona]], zajmując miasto 3 lipca. Do [[III Rzesza|Niemiec]] zdołali się ewakuować członkowie BCR, dowództwo i część wyższych oficerów BKA oraz wielu białoruskich działaczy narodowych uczestniczących w kongresie.
 
Ciekawostką jest fakt, że na dzień obrad kongresu kierownictwo konspiracyjnej [[Białoruska Partia Niepodległościowa|Białoruskiej Partii Niepodległościowej]] planowało wybuch w Mińsku powstania narodowego. Jednakże z różnych przyczyn nie doszło ono do realizacji.
 
== Linki zewnętrzne ==
[http://www.bielarus.org/open.php?n=497&a=10 Historia II Kongresu Wszechbiałoruskiego (jęz. białoruski)]
 
[[Kategoria:Mińsk]]
 
[[be-x-old:Другі Ўсебеларускі кангрэс]]
[[be:Другі Усебеларускі кангрэс]]
[[be-x-old:Другі Ўсебеларускі кангрэс]]
186 860

edycji