Nogajskie ordy przednie: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 8 bajtów ,  9 lat temu
m
polskie znaki, WP:SK
(drobne merytoryczne)
m (polskie znaki, WP:SK)
[[Plik:Ordy przednie.jpg|thumb|right|350px|[[Chanat Krymski]] i ordy przednie w II poł. [[XVII wiek]]u.]]
'''Nogajskie ordy przednie''' (''Nogajcy'', ''Nogajowie'') – [[nomada|koczownicze]] plemiona [[Nogajowie|Nogajów]] osiedlane od 1430 roku przez [[Chanat Krymski|Chanów Krymskich]] na stepach wybrzeża [[Morze Czarne|Morza Czarnego]], od [[Perekop]]u, przez południową [[Ukraina|Ukrainę]], [[Besarabia|Besarabię]] i [[Bułgaria|Bułgarię]] aż do [[Warna|Warny]]. Formalnie podlegali [[Lista chanów krymskich|Chanowi Krymskiemu]] ([[Jedysan]], okolice [[Oczaków|Oczakowa]]) lub [[sułtan]]owi tureckiemu ([[Budziak]], [[Dobrudża]]), władza chańska czy sułtańska nad nimi była tylko nominalna.
{{Main|Wojskowość Tatarów}}
Jako stuprocentowi [[nomada|koczownicy]] stali na niższym poziomie rozwoju społecznego nawet od Tatarów krymskich zajmujących się hodowlą. Mieszkali w namiotach (jurtach) przenosząc się z miejsca na miejsce za pomocą dwukołowych wózków ciągniętych przez woły lub wielbłądy. Podobno w czasie głodów zdarzały się u nich przypadki ludożerstwa.
 
Podstawa gospodarki była hodowla koni, wielbłądów, bydła i owiec. Ze zbóż znali tylko proso. Handel niewolnikami - [[jasyr]]em był podstawą pomyślności. Niektórzy bogaci handlarze niewolników z tureckich i krymskich miast sami organizowali i ekwipowali Nogajów, żeby zapewniczapewnić sobie dostawy ludzi w czasach pokoju.
 
Spośród ord przednich moznamożna wydzielić grupy:
* <big>orda budziacka</big> (białogrodzka) zajmowała tereny [[Budziak]]u,
* <big>orda jambolucka</big> (oczakowska) zamieszkiwała okolice [[Oczaków|Oczakowa]],
{{Bibliografia start}}
* {{Cytuj książkę | autor=[[Leszek Podhorodecki]] | tytuł=Tatarzy. Od Czyngis-chna do XX wieku | data=2010 | wydawca=[[Bellona (wydawnictwo)|Bellona]] | miejsce= Warszawa| url = | isbn=978-83-11-11801-0 | strony=158}}
* {{Cytuj książkę | autor=Leszek Podhorodecki | tytuł=Chanat krymski | data=1987 | wydawca=[[Książka i Wiedza]] | miejsce= Warszawa| url = | isbn=83-05-11618-2 | strony=49-50, 60, 249 }}
* {{Cytuj książkę | autor=[[Janusz Pajewski]] | tytuł=Buńczuk i koncerz. Z dziejów wojen polsko-tureckich | data=1983 | wydawca=[[Wiedza Powszechna]] | miejsce=Warszawa | url = | isbn=83-214-0336-0 | strony=46, 107 }}
* {{Cytuj książkę | autor=Piotr Borawski | tytuł=Tatarzy w dawnej Rzeczypospolitej | data=1986 | wydawca=Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza | miejsce=Warszawa | url = | isbn=83-86667-50-9 | strony=}}
* {{Cytuj książkę | autor=Dariusz Skorupa | tytuł=Stosunki polsko-tatarskie 1595-1623 | data=2004 | wydawca=[[Polska Akademia Nauk|PAN]] | miejsce=Warszawa | url = | isbn=83-89729-05-9 | strony=22-26 }}
* {{Cytuj książkę | autor=[[Tadeusz Jasiński]] | tytuł=Przerwany Hejnał | data=1988 | wydawca=[[Krajowa Agencja Wydawnicza|KAW]] | miejsce=Kraków | url = | isbn=978-83-03-02041-2 | strony=71 }}
{{Bibliografia stop}}
 
24 017

edycji