Dolina za Mnichem: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 32 bajty ,  9 lat temu
lit., usunięcie niepotrzebnych npm-ów
m (lit.)
(lit., usunięcie niepotrzebnych npm-ów)
{{commonscat|Dolinka za Mnichem}}
 
'''Dolina za Mnichem'''<ref name=whp>{{Cytuj książkę |nazwisko=Paryski |imię=Witold Henryk |autor link=Witold Henryk Paryski |tytuł=Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część IV. Walentkowa Przełęcz – Przełączka pod Zadnim Mnichem |data=1951 |wydawca=Spółdzielny Instytut Wydawniczy „Kraj” |miejsce=Warszawa}}</ref><ref name=wet>{{Cytuj książkę | nazwisko= Radwańska-Paryska | imię=Zofia | autor link= Zofia Radwańska-Paryska | nazwisko2= Paryski | imię2=Witold Henryk | autor link2= Witold Henryk Paryski | tytuł= Wielka encyklopedia tatrzańska | data=2004 | wydawca=Wydawnictwo Górskie | miejsce=Poronin | isbn=83-7104-009-1}}</ref><ref name=bedeker>{{Cytuj książkę | nazwisko= Barczyk | imię=Grzegorz | nazwisko2= Jakubowski (red.) | imię2=Ryszard | nazwisko3= Piechowski | imię3= Adam | nazwisko4= Żurawska | imię4= Grażyna | tytuł= Bedeker tatrzański | data=2000 | wydawca= Wydawnictwo Naukowe PWN | miejsce=Warszawa | isbn=83-01-13184-5}}</ref> lub '''Dolinka za Mnichem'''<ref name=nyka>{{Cytuj książkę | nazwisko= Nyka | imię=Józef | autor link= Józef Nyka | tytuł= Tatry polskie. Przewodnik. Wyd. XV | data=2007 | wydawca=Trawers | miejsce=Latchorzew | isbn=978-83-60078-04-4}}</ref> ([[język słowacki|słow.]] ''dolinka za MníchemMníchom'', [[język niemiecki|niem.]] ''Mönchstal'', [[język węgierski|węg.]] ''Barát-völgy''<ref name=wet/>) – zachodnie odgałęzienie [[Dolina Rybiego Potoku|Doliny Rybiego Potoku]] w [[Tatry|Tatrach]], otwarte na kotlinę [[Morskie Oko|Morskiego Oka]], tarasowe pustkowie skalne powstałe na skutek zaburzeń tektonicznych przed okresem ostatniego zlodowacenia<ref name=bedeker/>. Dolina podchodzi pod [[Miedziane]], [[Szpiglasowy Wierch]], [[Cubryna|Cubrynę]] i [[Mnich (Tatry)|Mnicha]].
 
Dolina składa się z kilku [[taras (geomorfologia)|tarasów]] ukształtowanych przez lodowiec. Najniższe piętro jest położone na wysokości ok. 1785&nbsp;m [[n.p.m.]]<ref name=bedeker/>, w nim pojawia się okresowo wysychający i dzielący się na kilka mniejszych [[Staw Staszica]]<ref name=whp/>.
 
Wyższy taras na wysokości 1830–1880&nbsp;m n.p.m. położony jest pod północną ścianą Mnicha. Na tarasie tym, zwanym Wyżnią Mnichową Płaśnią, znajduje się grupa dziewięciu niewielkich [[Wyżnie Mnichowe Stawki|Wyżnich Mnichowych Stawków]], część z nich rzadko wysycha<ref name=whp/>. W dolinie występuje [[turzyca Lachenala]] i [[wiechlina tatrzańska]] – gatunki roślin Polsce występujące tylko w Tatrach na nielicznych stanowiskach, a także [[turzyca tęga]] w Tatrach występująca tylko w 4 miejscach<ref name=K>{{Cytuj książkę |imię=Zbigniew |nazwisko=Mirek |imię2=Halina |nazwisko2=Piękoś-Mirkowa |tytuł=Czerwona księga Karpat Polskich |wydawca=Instytut Botaniki PAN |miejsce=Kraków |data=2008 |isbn =978-83-89648-71-6}}</ref>. Krajobraz tworzą mocno zróżnicowane formy polodowcowe. Powyżej Wyżniej Mnichowej Płaśni, u podnóża zachodnich ścian Mnicha i [[Mnichowa Kopa|Mnichowej Kopy]], znajduje się kolejny taras – [[Mnichowe Plecy]]<ref name=bedeker/>.
 
Najwyższe piętro położone na wysokości ok. 2100&nbsp;m n.p.m. to [[Zadnia Galeria Cubryńska]], w niej znajduje się położony najwyżej po polskiej stronie Tatr naturalny zbiornik wody – [[Zadni Mnichowy Stawek]] (ok. 2072&nbsp;m n.p.m.)<ref name=bedeker/>.
 
Na bulach pod [[Szpiglasowa Przełęcz|Szpiglasową Przełęczą]] znajduje się niewielki [[Stawek na Kopkach]] (na wysokości ok. 1875&nbsp;m)<ref name=wit>{{Cytuj książkę | tytuł= Tatry polskie. Mapa turystyczna 1:20&nbsp;000 | miejsce=Piwniczna |rok=2004 | wydawca= Agencja Wyd. „Wit” S.c. | isbn= 83-915-737-9-6}}</ref>, z kolei na zboczach Miedzianego, ok. 80 m ponad Stawem Staszica, położona jest widoczna z oddali [[koleba]]. Została ona odkryta przez braci [[Juliusz Żuławski|Juliusza]] i [[Wawrzyniec Żuławski|Wawrzyńca]] Żuławskich w sierpniu 1932 r., mieści się w niej ok. 4–5 osób<ref name=whp/>.