Malarstwo temperowe: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 11 bajtów ,  9 lat temu
drobne redakcyjne
(drobne redakcyjne)
[[Plik:Rublev Paul.jpg|200px|right|thumb|[[Andrej Rublow]] - [[Św. Paweł]] - malarstwo temperowe]]
'''Malarstwo temperowe''' to technika malowania przy użyciu farb temperowych oraz dzieła malarskie powstałe w tej technice. Malarstwo to, znane od [[starożytność|starożytności]], było wiodącą techniką w okresie [[średniowiecze|średniowiecza]]. Same farby temperowe są obecnie często wykorzystywane. Schną stosunkowo szybko i nie wymagają gruntowania, nadają się do malowania na płótnie, desce jak i na zwykłym papierze.
 
Tempera to najczęstsza i najtrwalsza, obok woskowej, technika, w której [[spoiwo]] barwników jest organiczne.
Najbardziej sensownym sposobem podziału farb temperowych wydaje się rozróżnienie temper tłustych i chudych. Pierwsze, z przewagą oleju lub werniksu, schną wolno, po zaschnięciu stają się z czasem całkowicie wodoodporne i przypominają [[malarstwo olejne|farby olejne]], także konsystencją. Tempery z przewagą fazy wodnej schną szybko, po wyschnięciu znacznie jaśnieją (zmieniają odcień) i łatwo zmyć je wodą, przynajmniej gdy są świeże; kładzione w cienkich warstwach przypominają [[gwasz]].
 
W późnym średniowieczu i później, do czasów rozpowszechnienia malarstwa czysto olejnego, właściwości różnych rodzajów tempery były (zwł.zwłaszcza w Holandii) wykorzystywane do wzbogacania techniki olejnej; tempery chude były używane do [[podmalówka|podmalówek]], tłuste - do modelowania szczegółów w [[nadmalówka]]ch (częściowo łączyły się z farbą olejną, ale nie rozpływały się, co pozwalało na precyzyjne dopracowanie detali).
 
[[Plik:Swen Widlobrody ubt.jpeg|thumb|right|200px|malarstwo temperowe. [[Lorenz Frølich]] 1883-6, ''[[Swen Widłobrody]]'']]
Jako samodzielna technika tempera była wykorzystywana od wczesnego średniowiecza, a być może już od czasów starożytnych; wgwedług niektórych hipotez tempery wynaleziono wskutek prób ulepszenia techniki [[enkaustyka|enkaustycznej]], tzn. umożliwienie malowania zimnymi farbami; emulsja woskowa jest odporna na działanie wilgoci i malarstwo wykonane w tej technice ma dużą trwałość, ale jej wrażliwość na wysokie temperatury i niewygodne nakładanie stało się impulsem do dalszych eksperymentów z mieszaniem różnych mediów.
 
Obecnie klasyczną temperę jako samodzielną technikę malarską spotyka się coraz rzadziej; używana jest najczęściej do szkiców i podmalówek, tym niemniej z wielu względów jest co najmniej tak atrakcyjna dla twórców jak malarstwo olejne (potencjalnie ogromna trwałość, łatwość opanowania podstaw technicznych i możliwość użycia czystej wody jako rozcieńczalnika i zmywacza farb).