Joseph Radetzky: Różnice pomiędzy wersjami

Rozmiar się nie zmienił ,  9 lat temu
m
drobne redakcyjne
m (r2.7.1) (Robot dodał be:Іозеф Радэцкі)
m (drobne redakcyjne)
[[Plik:Radetzky-von-radetz.jpg|thumb|Josef Radetzky]]
'''Joseph Radetzky''' (Józef Radecki), właśc. ''Johann Joseph Wenzel hrabia Radetzky von Radetz'' (ur. [[2 listopada]] [[1766]] w zamku [[Třebnice]] - obecnie część miasta [[Sedlčany]], [[Czechy]] -, zm. [[5 stycznia]] [[1858]] w [[Mediolan]]ie, [[Włochy]]), [[Marszałek polny|feldmarszałek]], jeden z najwybitniejszych dowódców [[austria]]ckich w [[XIX wiek]]u.
 
W [[1784]] wstąpił jako kadet do regimentu [[kirasjerzy|kirasjerów]] i walczył w wojnie z Turkami [[1788]]-[[1789]], w latach [[1792]]-[[1795]] brał udział w operacjach w Niderlandach i nad Renem. W bitwach pod Voltri i [[Bitwa pod Hohenlinden|Hohenlinden]] odznaczył się i dostał awanse. Uczestnik wojen z napoleońską [[Francja|Francją]].
 
Mianowany szefem sztabu dowódcy koalicji antyfrancuskiej feldmarszałka austriackiego [[Karl Philipp Schwarzenberg|Karla Schwarzenberga]] i w [[1813]] uczestnik [[bitwa pod Lipskiem|bitwy pod Lipskiem]]. Autor planów sprzymierzonych rozegrania tej bitwy. Od [[1829]] generał kawalerii i wojskowy komendant twierdzy w [[Ołomuniec|Ołomuńcu]]. W [[1831]] mianowany dowódcą wojsk austriackich w [[Królestwo Lombardzko-Weneckie|Królestwie Lombardzko-Weneckim]]. Podczas wydarzeń rewolucyjnych we Włoszech w czasie [[Wiosna Ludów|Wiosny Ludów]] dwukrotnie zwyciężał wojska piemonckie: w [[1848]] w [[bitwa pod Custozą (1848)|bitwie pod Custozą]] i w [[1849]] w [[Bitwa pod Novarą (1849)|bitwie pod Novarą]]. W latach [[1849]]-[[1857]] gubernator [[Lombardia|Lombardii]] i [[Wenecja|Wenecji]].
 
Autor ''"Über den Zweck der Übungslager im Frieden"'' (1816) i ''"Gedanken über Festungen"'' (1827).
 
Z trzech pomników postawionych ku czci feldmarszałka: wew Wiedniu, Pradze (na [[Plac Małostrański|Malostranské náměstí]] - wówczas placu Radetzky'egoRadetzky’ego) i Lublanie, do dzisiaj zachował się tylko pierwszy.
 
Zmarł wskutek wypadku w Mediolanie, jego ciało złożono 19 stycznia 1858 w [[Heldenberg]]u w Dolnej Austrii. Był kawalerem [[Order Złotego Runa|Orderu Złotego Runa]] (1848).
 
== Bibliografia ==
* Józef Urbanowicz [red.]: ''Mała encyklopedia wojskowa'', Wydawnictwo MON, Warszawa 1971.
 
{{commonscat|Count Johann Joseph Wenzel Radetzky von Radetz}}
 
[[Kategoria{{DEFAULTSORT:Austriaccy feldmarszałkowie|Radetzky, Josef]]}}
[[Kategoria:Austriaccy feldmarszałkowie]]
[[Kategoria:Wodzowie|Radetzky, Joseph]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Złotego Runa|Radetzky]]
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Huberta|Radetzky]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1766|Radetzky, Josef]]
[[Kategoria:Zmarli w 1858|Radetzky, Josef]]
 
[[ar:جوزيف راديتزكي]]