Wikipedysta:Chemick/brudnopis: Różnice pomiędzy wersjami

m
...
m
m (...)
[[Plik:Cairo-codex-nevi'im.pdf|right|thumb|200px|Facsimile kodeksu w formacie PDF w serwisie Wikimedia Commons]]
 
'''Kodeks Proroków z [[Kair]]u''' (''Codex Cairensis'', ''Codex Prophetarum Cairensis'') – najstarszy istniejący rękopis, zawierający kompletny tekst [[Masoreci|masorecki]] [[Stary Testament|Starego Testamentu]], który obejmuje jedynie drugądrugiej częśćczęści Biblii Hebrajskiej - Proroków (''Newi'im''). W [[Krytyka tekstu|wydaniach krytycznych]] oznaczany zwykle literą C.
 
== Historia ==
Zgodnie z [[kolofon]]em dołączonym do Kodeksu, został on spisany wraz z interpunkcją przez Mojżesza ben Aszera z [[Tyberiada|Tyberiady]]. MiałoTrwało to miejsce25 lat <ref name="Lurie1">{{cytuj pismo | autor = Zel Lurie | tytuł = The Double Mystery of the Cairo Codex | czasopismo = Jewish Journal | data = 5/2/12 | url = http://zlurie.tumblr.com/post/21487752961/the-double-mystery-of-the-cairo-codex}}</ref> i zostało ukończone "pod koniec roku 827 od zniszczenia Drugiej Świątyni", czyli w roku [[895]]/[[896|6]] n.e. Został on następnie przekazany [[Karaimi|karaimskiej]] wspólnocie z [[Jerozolima|Jerozolimy]], zaś po [[Zdobycie Jerozolimy (1099)|zdobyciu Jerozolimy]] podczas [[I wyprawa krzyżowa|pierwszej krucjaty]] w roku [[1099]], wraz z innymi świętymi dziełami był przetrzymywany (podobnie jak ocalali Żydzi) przez krzyżowców dla uzyskania okupu. Król jerozolimski [[Baldwin I z Boulogne|Baldwin]] oddał go karaimskiej wspólnocie w [[Kair]]ze<ref name="KKB1670">{{cytuj książkę |inni= Raymond E. Brown, Joseph A. Fitzmyer, Roland E. Murphy (red.) |tytuł= Katolicki Komentarz Biblijny |wydawca= Oficyna Wydawnicza „Vocatio” |miejsce=Warszawa |rok=2004 |strony=1670|rozdział=''Tekst i przekłady Pisma Świętego'' |nazwisko r=Brown |imię r= Raymond E. |nazwisko2 r=Johnson |imię2 r= D. W. |nazwisko3 r=O'Conell |imię3 r= Kevin G. |isbn=83-7146-080-5}}</ref>, gdzie pozostaje po dzień dzisiejszy.
 
(?) Akapit o przepychankach z HU jakoś zweryfikować i usystematyzować przed wrzuceniem. Czy to jest gdziekolwiek potwierdzone?!?!?!
* [http://zlurie.tumblr.com/post/24543319736/mysteries-of-the-cairo-codex-part-ii To wydaje się być w miarę spójne] - w takim razie dodać info o 14. stronie rysunków i lokalizacji kodeksu. Rycina to raczej ta z ostatniej strony okładki niż z pierwszej (sądząc z opisu Lurie'go), chociaż opis wskazuje jednoznacznie na L.
 
== Zawartość ==
Kodeks zawiera zbiór Proroków (Newi'im), a więc ''Proroków Starszych'': [[Księga Jozuego|Księgę Jozuego]] (s. 1-37), [[Księga Sędziów|Księgę Sędziów]] (s. 37-74), dwie [[1 Księga Samuela|Księgi Samuela]] (s. 74-168) i dwie [[1 Księga Królewska|Księgi Królewskie]] (s. 168-272) oraz ''Proroków Młodszych'': [[Księga Izajasza|Księgę Izajasza]] (s. 272-342), [[Księga Jeremiasza|Księgę Jeremiasza]] (s. s.343-433), [[Księga Ezechiela|Księgę Ezechiela]] (s. 433-510) oraz zbiór 12 proroków mniejszych (s. 510-570).
 
Tekst Proroków jest zaopatrzony w samogłoski, znaki akcentowe oraz wielką i małą [[masora|masorę]]. Spisany jest pismem kwadratowym, w trzech kolumnach (z wyjątkiem fragmentów poetyckich), z których każda zawiera 23 linie i zajmuje 570 stron tekstu biblijnego, dalsze 5 stron to [[kolofon]] (s. 571-575). Niektóre strony są zdobione motywami geometrycznymi, zaś dziesięć stron na początku i trzy na końcu zawiera tylko zdobienia<ref name="Florin">Giuliano Tamani: ''La tradizione della bibbia ebraica nel primo millennio''. W: [http://www.florin.ms/aleph.html City and Book, Florence, 2001, Part 1] - dostęp 20 lutego 2011.</ref> (nie są obecne w facsimile).
 
(?) Tutaj możnaby wrzucić info o zawartości kolofonu jak na .il
*{{cytuj książkę | autor = Castro Federico Pérez| tytuł = El códice de profetas de el Cairo| wydawca = CSIC| miejsce = Madrid| data = 1979-1992| seria = Textos y estudios "Cardenal Cisneros"| id = 20, 26, 30-31, 36-37, 44, 51}}
*{{cytuj książkę | autor = | tytuł = La masora parva del códice de profetas de El Cairo: casos lêt| wydawca = Instituto de Filología del CSIC| miejsce = Madrid| data = 1995| seria = Textos y estudios "Cardenal Cisneros"| id = 59| isbn = 8400075439}}
 
=== Opracowania ===
*Zel Lurie: [http://zlurie.tumblr.com/post/21487752961/the-double-mystery-of-the-cairo-codex ''The Double Mystery of the Cairo Codex''. "Jewish Journal" 5/2/12].
*Zel Lurie: [http://zlurie.tumblr.com/post/24543319736/mysteries-of-the-cairo-codex-part-ii ''Mysteries of the Cairo codex: Part II''].
*Giuliano Tamani: ''La tradizione della bibbia ebraica nel primo millennio''. W: [http://www.florin.ms/aleph.html City and Book, Florence, 2001, Part 1] - dostęp 20 lutego 2011.
 
== W miarę możliwości skonsultować ==