Eksperyment Milgrama: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 108 bajtów ,  9 lat temu
niewielkie poprawki
m (r2.7.3) (Robot poprawił ru:Эксперимент Милгрэма)
(niewielkie poprawki)
 
=== Metoda badawcza ===
Ochotnicy<ref>Warto tutaj dodać, że ochotnicy (jako [[Populacja statystyczna|próba]] wybrana z [[Populacja statystyczna|populacji]]) – są bardziej skłonni do ryzyka, odważniejsi, częściej są mężczyznami i są bardziej inteligentni.</ref> zgłaszali się do laboratorium po przeczytaniu w prasie ogłoszenia. Byli pewni, że biorą udział w badaniu „wpływu kar na [[pamięć]]”. Dostawali pieniądze za uczestniczenie w doświadczeniu (4,5 dolara, które dzisiaj warte byłyby ok. 30 $dolarów). Mówiono im wyraźnie, że otrzymują pieniądze za samo przyjście do laboratorium i zatrzymają je bez względu na to, co się dalej stanie.
 
W pierwszym (najsłynniejszym) eksperymencie przebadano 40 osób w wieku od 20 do 50 lat. Piętnaście z nich było robotnikami, 16 przedstawicielami handlowymi lub przedsiębiorcami, 9 reprezentowało wolne zawody. Każdy z badanych był testowany indywidualnie.
 
Gdy badany wchodził do [[laboratorium]], widział obecną już w pomieszczeniu inną „osobę badaną”. W rzeczywistości był to pomocnik eksperymentatora – czterdziestosiedmioletni mężczyzna z nadwagą, sprawiający miłe wrażenie (księgowy). Jego zadaniem było granieodgrywanie osoby badanej.
 
Następowało sfingowane losowanie ról, w którym prawdziwej osobie badanej przypadała rola „nauczyciela”, a pomocnikowi eksperymentatora – rola „ucznia”.
 
Czynnikami, które nasilały posłuszeństwo badanych były:
* Bliskość autorytetu i stopień jego zaakceptowania jako „prawdziwego autorytetu” (zobacz: np. [[charyzma]]).
* Zinstytucjonalizowanie autorytetu. Jeśli eksperymentator był spostrzegany np. jako pracownik uniwersytetu, to uległość badanych rosła (podobnie dzieje się, gdy za daną osobą stoi inna instytucja np. urząd, wojsko, szpital itp.).
* Brak bezpośredniego kontaktu lub duży dystans do ofiary.
* [[Osobowość autorytarna|Autorytaryzm]] badanych (charakteryzujący się uwielbieniem dla autorytetów) – badani autorytarni byli nieco bardziej ulegli (częściej stosowali maksymalne szoki). Jednak ten wpływ osobowości był mało znaczący<ref>K.D. Larsen, D. Coleman, J. Forbes, R. Johnson, ''Is the subject’s personality or the experimental situation a better predictor of a subject’s willingness to administer shock to a victim''. „Journal of Personality and Social Psychology”, 1972, 22, 287-295.</ref>.
* Niemożność uniknięcia odpowiedzialności za cierpienia ofiary.
* Sprzeczne nakazy różnych osób obdarzonych autorytetem.
* Obecność innych osób które sprzeciwiają się nakazom autorytetu (sprzymierzeńcy).
* Bliskość ofiary (fizyczna bądź emocjonalna).
 
== Krytyka ==
* Hock R.R., ''40 prac badawczych, które zmieniły oblicze psychologii'', Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2003, ISBN 83-89120-61-5.
* Meyers D.G., ''Psychologia społeczna'', wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2003, ISBN 83-7150-694-5.
* Rogaliński P., ''Jak politycy nami manipulują?'', Łódź 2012, ISBN 978-83-272-3732-3.
* Wojciszke B., ''Człowiek wśród ludzi. Zarys psychologii społecznej'', Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR, Warszawa 2002, ISBN 83-88495-81-X.
 
== Zobacz też ==
* [[autorytet]]
* [[charyzma]]
* [[eksperyment Ascha]]
* [[Eksperyment więzienny|eksperyment Zimbardo]]
* [[konformizm]]
* [[konformizm normatywny]]
* [[konformizm informacyjny]]
* [[eksperyment Ascha]]
* [[Eksperyment więzienny|eksperyment Zimbardo]]
* [[autorytet]]
* [[wpływ autorytetu]]
 
* [[charyzma]]
 
== Linki zewnętrzne ==
23

edycje