Mateusz Cygański: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 37 bajtów ,  8 lat temu
int., drobne redakcyjne, poprawa linków, ort.
m (drobne merytoryczne, uzupełnienie sekcji Materiały)
(int., drobne redakcyjne, poprawa linków, ort.)
 
== Życiorys ==
Szlachcic herbu [[Prus (herb szlachecki)|Prus I]]. Z jego dzieł wynika, że był namiętnym myśliwym, który większość swojego życia spędził na [[Mazowsze|Mazowszu]]. Pochodził ze wsi [[Cygany]] (obecnie woj.województwo łódzkie, powiat kutnowski)|Cygany]]. Żył za panowania [[Stefan Batory|Stefana Batorego]]. Zwiedzał rozmaite okolice Polski.
Szlachcic herbu Prus I
Z jego dzieł wynika że był namiętnym myśliwym, który większość swojego życia spędził na [[Mazowsze|Mazowszu]]. Pochodził ze wsi [[Cygany]] (obecnie woj. łódzkie, powiat kutnowski). Żył za panowania Stefana Batorego. Zwiedzał rozmaite okolice Polski.
 
== Twórczość ==
''Myślistwo ptasze'', jeden z najstarszych zabytków języka polskiego, nie jest typowym dziełem [[ornitologia|ornitologicznym]] w dzisiejszym znaczeniu, aale traktuje o różnych sposobach [[polowanie|polowania]] na ptaki i z ptakami. Jest to też pierwszy traktat w języku polskim o [[sokolnictwo|sokolnictwie]]. W wiekach średnich [[łowiectwo]] i [[zoologia]], a także [[ornitologia]] i [[sokolnictwo]], nie były jeszcze odrębne i normą były traktaty łączące wiedzę zoologiczną z łowiecką. Najbardziej znanym przykładem jest [[De arte venandi cum avibus]] – słynny traktat ornitologiczny i sokolniczy cesarza [[Fryderyk II Hohenstauf|Fryderyka II von Hohenstauffen]] z XIII wieku.
 
Cygański w swoim dziele wymienia wszystkie [[gatunek (biologia)|gatunki]] [[ptaki|ptaków]] występujących w Polsce według porządku [[alfabet]]ycznego nazywając je "narodami". Każdy gatunek scharakteryzowany jest na początku w formie rymowanego wiersza, niekiedy tak dobrze, że od razu, nie patrząc na rycinę i nagłówek, natychmiast domyślamy się o jakim ptaku była mowa, a czasami opis jest bardzo niejasny i zupełnie niezrozumiały, np.:
: ''Między błotami swój żywot prowadzi
: ''Kulig, na długich przeto nogach chodzi.
W odniesieniu do ptaków drapieżnych używanych w [[sokolnictwo|sokolnictwie]] opisuje także pokrótce metody ich układania i polowania z już ułożonymi ptakami.
 
Czasami, czytając jego dzieło, odnośniodnosi się wrażenie, że ''Myślistwo ptasze'' napisane zostało bardzo nieudolnym stylem, lecz należy wziąć pod uwagę fakt, że Mateusz Cygański był [[analfabetyzm|analfabetą]] i cały tekst dyktował pisarzowi, a tym samym nie mógł kontrolować napisanego tekstu. ''Myślistwo ptasze'' opatrzone jest licznymi rysunkami zaczerpniętymi z innych opracowań. Obecnie dzieło Mateusza Cygańskiego ma wartość tylko historyczną.
 
=== Ważniejsze dzieła ===