Vastitas Borealis: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1008 bajtów ,  8 lat temu
mapa i co na niej widać
(mapa i co na niej widać)
[[Plik:MarsTopoMap-PIA02031 modest.jpg|350px300px|rightprawo|thumbmały|Mapa topograficzna Marsa wyraźnie ukazuje nizinny obszar Vastitas Borealis.]]
'''Vastitas Borealis''' ([[łacina|łac.]] ''Pustkowie Północne'') - rozległy obszar nizinny na północnej półkuli [[Mars]]a, otaczający biegun północny. Jest on położony 4-5 km poniżej średniego promienia planety.
 
Przypuszcza się, że w odległej przeszłości geologicznej planety (w [[epoka noachijska|epoce noachijskiej]]) obszary Vastitas Borealis pokrywał [[ocean]]. Woda występuje tam również obecnie, w postaci [[wieczna zmarzlina|wiecznej zmarzliny]] pod powierzchnią gruntu, co potwierdził lądownik [[Phoenix (lądowniksonda kosmiczna)|Phoenix]] prowadzący badania w tym obszarze w 2008 roku.
 
== Geneza ==
[[Plik:Mars northern hemisphere topo.jpg|mały|prawo|Topografia północnych nizin Marsa; nazwy jednostek na mapie są '''nieformalne''']]
Jedna z hipotez, która może wyjaśniać [[dychotomia|dychotomię]] półkul Marsa, zakłada że północne niziny są w rzeczywistości dnem największego [[krater uderzeniowy|basenu uderzeniowego]] w Układzie Słonecznym, zwanego ''Borealis Basin''. Uczeni z [[California Institute of Technology]] twierdzą, że powstał on ok. 3,9 mld lat temu na skutek zderzenia z planetoidą o rozmiarach 1600-2700 km, która pozostawiła eliptyczny krater o rozmiarach 8500 na 10600 km<ref>Dziennik: [http://www.dziennik.pl/nauka/article198360/Wielka_katastrofa_na_Marsie.html Wielka katastrofa na Marsie]</ref>. Jego pierwotny kształt częściowow znacznej części zatarło późniejsze powstanie wulkanicznej wyżyny [[Tharsis]].
 
Mapa topograficzna północnych nizin Marsa opublikowana w 2005 wyraźnie pokazuje obniżenia terenu, sięgające ponad 7 km poniżej marsjańskiego poziomu odniesienia. Wyróżnia się na niej kolistym konturem równina [[Utopia Planitia]], jako całość mająca kształt misy o średnicy 3300 km. Kształt wskazuje, że może to być dawny basen uderzeniowy, większy niż [[Hellas Planitia]], a nawet [[Basen Biegun Południowy - Aitken]] na [[Księżyc]]u<ref>{{cytuj stronę | url = http://pubs.usgs.gov/sim/2005/2888/ | tytuł = Geologic Map of the Northern Plains of Mars | nazwisko = Tanaka | imię = Kenneth L. | nazwisko2 = Skinner, Jr. | imię2 = James A. |imię3=Trent M. |nazwisko3=Hare | data = 2005 | praca = Scientific Investigations Map 2888 | opublikowany = U.S. Geological Survey | język = en | data dostępu = 2012-11-06}}</ref>.
 
{{Przypisy}}
30 379

edycji