Rumunia w okresie komunizmu: Różnice pomiędzy wersjami

m
m (bez roznicy)
Pod koniec [[II wojna światowa|II wojny światowej]] sprzymierzona z [[Niemcy|Niemcami]] Rumunia rządzona była przez dyktatora [[Ion Antonescu|Iona Antonescu]]. W miarę jednak zbliżania się do jej granic [[Armia Czerwona|Armii Czerwonej]] opozycja wobec Antonescu rosła. Wiosną 1944 r. główne przedwojenne partie polityczne zawiązały Blok Narodowo-Demokratyczny, który stawiał sobie za cel obalenie Antonescu, zerwanie z [[Państwa Osi|Osią]] i powrót rządów demokratycznych. Zdając sobie sprawę, że w powojennej Rumunii dużą rolę może odgrywać [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|Związek Radziecki]] w skład Bloku zaproszono także niezbyt znaczącą dotąd [[Rumuńska Partia Komunistyczna|Rumuńską Partię Komunistyczną]] (RPK).
 
Blok podjął współpracę z królem Rumunii [[Michał I Rumuński|MichałMichałem I]] i 23 sierpnia 1944 r. ten przeprowadził zamach stanu, aresztując Antonescu i członków jego rządu. Powołany został nowy rząd, w którym poszczególne partie bloku miały po jednym ministrze bez teki. Król ogłosił jednocześnie zerwanie sojuszu z Niemcami, a następnego dnia wypowiedział im wojnę, stając tym samym po stronie [[Alianci II wojny światowej|aliantów]]. Z więzienia uwolniony został także [[Gheorghe Gheorghiu-Dej]], który wkrótce stanął na czele RPK.
 
W ciągu kilku kolejnych dni wojska radzieckie opanowały dużą część Rumunii, łącznie z [[Bukareszt]]em (cały kraj opanowany został do końca października). 13 września podpisany został oficjalny układ rozejmowy, który pozwalał wojskom radzieckim stacjonować w Rumunii i dawał im faktyczną kontrolę nad krajem, a Rumunię zobowiązywał do zbrojnego udziału w wojnie przeciwko Niemcom. Postanowiono też wstępnie o reparacjach wojennych na rzecz ZSRR (w wysokości 300 mln dolarów) oraz powrocie do granic z 1940 r. (tj. ponownym oddaniu [[Besarabia|Besarabii]] i [[Bukowina północna|północnej Bukowiny]] ZSRR oraz odzyskaniu północnego [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]]). Powołana została Sojusznicza Komisja Kontroli, na której czele stanął [[Rodion Malinowski|marszałek Rodion Malinowski]].
 
[[Plik:Actul de Abdicare Mihai I.png|thumb|150px|Akt abdykacji [[Michał I Rumuński|Michała I]]]]
10 lutego 1947 r. Rumunia jako jedno z państw sprzymierzonych z Niemcami podpisała [[pokój paryski (1947)|traktat paryski]] z aliantami. Na jego mocy usankcjonowano powrót do granic z 1940 r. oraz obowiązek zapłaty reparacji na rzecz ZSRR. Zapowiedziano także opuszczenie Rumunii przez wojska radzieckie (co stało się do końca roku) i likwidację Sojuszniczej Rady Kontroli. Podpisanie traktatu pokojowego uwolniło ręce komunistów, dotąd tolerującym opozycję podczas negocjacji z mocarstwami zachodnimi. Aresztowano najważniejszych działaczy opozycji (m.in. pod zarzutem spiskowania z USA), represje dotknęły polityków z partii liberalnej, którzy przystąpili do Frontu Narodowo-Demokratycznego w 1945 r. za poparcie przez nich propozycji przystąpienia Rumunii do [[Plan Marshalla|Planu Marshalla]]. W listopadzie faktycznie internowano króla, a 30 grudnia 1947 r. zmuszono go do abdykacji ogłoszono powstanie '''Rumuńskiej Republiki Ludowej''' (rum. ''Republica Populară Româna''). 3 stycznia 1948 r. Michał udał się na emigrację.
 
=== Rządy Gheorghe Gheorghiu-Deja ===
1412

edycji