Albert Pio: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 1141 bajtów ,  9 lat temu
uzup.
(uzup.)
(uzup.)
 
== Mecenas i humanista ==
Po zażegnaniu niebezpieczeństwa weneckiego Albert osiadł w Carpi, które na krótko stało się ważnym ośrodkiem naukowym ówczesnych Włoch. Pod okiem Munzia rozwijałybyły sięrozwijane studia klasyczne. Albert zlecał również tłumaczenia z innych języków dotyczące nauk przyrodniczych, astronomii i astrologii. Do dzisiaj w bibliotece watykańskiej zachował się łaciński kodeks, tłumaczenie hebrajskiej książki francuskiego żyda, Izaaka, zlecone przez Alberta. U przebywającego wówczas w Carpi chirurga, Jacopa Berengaria pobierał też Albert lekcje anatomii<ref name="Chł115">{{cytuj książkę |nazwisko=Chłędowski |imię=Kazimierz |autor link=Kazimierz Chłędowski |tytuł=Dwór w Ferrarze |strony=115}}</ref>.
 
W 1485 roku bawił w Carpi przez jakiś czas Giovanni Pico. W głowach trzech przyjaciół zrodziła się wówczas myśl założenia drukarni, która miałaby się zająć poprawnymi edycjami greckich i łacińskich klasyków. Drukarnia ostatecznie powstała w należącym do Piów Novi. Carpi miało się stać siedzibą akademii, ogniskiem studiów humanistycznych<ref name="Chł115"/>. Drukarnia przetrwała do 1496 roku, kiedy to stryjeczny brat Alberta, Gibert Pio zajął Carpi. Albert schronił się wówczas w Ferrarze. Munzio zdołał do tego czasu wydać ''Organon'' [[Arystoteles]]a, w którym tytułuje Alberta: swoją opieką i ozdobą. Munzio po opuszczeniu Carpi osiadł ostatecznie w Wenecji. Albert nadal wspierał go finansowo, a w 1504 roku przyjął go nawet do swego herbu. W styczniu 1513 roku wyrobił u umierającego papieża [[Juliusz II|Juliusza II]] przywilej zakazujący pod karą klątwy przedruku książek Munzia<ref name="Chł116">{{cytuj książkę |nazwisko=Chłędowski |imię=Kazimierz |autor link=Kazimierz Chłędowski |tytuł=Dwór w Ferrarze |strony=116}}</ref>.
 
Gdy w 1505 roku Albert odzyskał chwilowo Carpi sprowadził tam kilku uczonych i ponownie założył drukarnię, którą poprowadził uczeń Munzia, a potem samodzielny drukarz w Corte na dworze Rolanda Pallaviciniego, Benedetto Dolcibola. Albert pracował wówczas nad komentarzami do Dunsa Szkota, które Dolcibola wydał mu w pięknym wydaniu. Gdy w 1508 roku zabrakło mu możnego protektora przeniósł się do Ferrary<ref name="Chł116"/>.
 
== Dyplomata ==
Był bliskim przyjacielem papieża [[Leon X|Leona X]]. Sprzyjał wyborowi Giulia de'Medici, który, wybrany w 1523 roku, przyjął imię [[Klemens VII (papież)|Klemensa]]. Pomógł zawrzeć Klemensowi sojusz z Franciszkiem I w styczniu 1525 roku. Zaproponował również małżeństwo siostrzenicy Klemensa [[Katarzyna Medycejska|Katarzyny Medycejskiej]] z synem króla Francji, [[Henryk II Walezjusz|Henrykiem]]. 24 lutego 1525 roku cesarz Karol V pokonał wojska Franciszka I pod Pawią. Osiem dni później oddział wojsk cesarskich pod dowództwem Prospera Colonny zajął Carpi.
 
Albert zbiegł do Rzymu, skąd próbował bezskutecznie odzyskać swoje ziemie. Po złupieniu Rzymu przez wojska Karola V w 1527 roku zbiegł do Francji, gdzie pozostał do śmierci w styczniu 1531 roku. Carpi zostało w 1530 roku przekazane przez Karola V Estom.
 
{{Przypisy|2}}
13 243

edycje