Anatolian: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 19 bajtów ,  7 lat temu
m (Bot: Przenoszę 17 linków interwiki do Wikidata, znajdziesz je teraz w zasobie d:q37541)
[[Plik:Turkish akbash.jpg|thumb|250px|[[Akbash dog|Akbaş]] uznawany jest za odmianę anatoliana lub za odrębną rasę]]
 
'''Anatolian''' (oryginalna nazwa ''anadolu çoban köpeği'') – [[rasy psa|rasa psa]] zaliczana do grupy [[molosy (psy)|molosów]] w typie górskim, wyhodowana w [[Anatolia|Anatolii]] ([[Turcja]]) jako [[pies pasterski]] do pilnowania [[owca domowa|owiec]]. W języku polskim używane są jeszcze nazwy '''anatolijski pies pasterski''' i '''owczarek anatolijski'''. Nie podlega próbom pracy<ref name=IEPR>{{Cytuj książkę | nazwisko =Fournier|imię =Alain|tytuł =Ilustrowana encyklopedia psów rasowych |strony =93}}</ref>.
 
== Rys historyczny ==
Duże tureckie psy pasterskie (w języku tureckim ''çoban köpeği'' oznacza „pies pasterski”) wywodzą się prawdopodobnie od molosów, które zostały sprowadzone przez plemiona przybyłe około 1000 lat temu na tereny obecnej Turcji{{r|Fogle}}. Ich wcześniejsze pochodzenie nie jest jasne.
 
== KlasyfikacjaWygląd ==
* ''Akbash'' ma umaszczenie jednolicie białe, włos przeważnie długi.
Według niektórych autorów (m.in. Hansa Räbera) nazwa owczarka anatolijskiego odnosi się do grupy tureckich psów pasterskich, zbliżonych do siebie wyglądem i użytkowością. [[Międzynarodowa Federacja Kynologiczna]] (FCI) uznała jeden wzorzec dla owczarka anatolijskiego. Psy takie jak: sivas-kangal, karabasz czy [[akbash dog|akbash]] ujęte są jako odmiany jednej rasy, co u niektórych kynologów i hodowców tureckich wywołało głosy sprzeciwu. Działania klubów zarówno w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]] (Akbash Dog Association International – prowadzący księgę hodowlaną akbashów) czy w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] (Anatolian (Karabash) Dog Klub – posiada ustalony wzorzec karabasza) zmierzają do traktowania tych odmian jako ras i zachowania ich odrębnych hodowli. Rasa akbash dog został w 1998 zarejestrowana przez [[United Kennel Club]].
* ''Kangal'' (''kangal'' i ''karabasz'' według jednych autorów (Hans Räber) są traktowane jako jedna rasa w dwóch odmianach, według innych autorów <ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Krämer|imię=Eva-Maria|tytuł=Rasy psów|wydawca=MULTICO Oficyna Wydawnicza|miejsce=Warszawa|data=2003|strony=320|isbn=83-7073-372-7}}</ref> ''kangal'' i ''karabasz'' to ta sama rasa, bez rozróżnienia na odmiany) ma włos krótki lub średni, bardzo gęsty, umaszczenie płowe, beżowe lub szare z czarną [[maska (umaszczenie)|maską]], rzadziej występujące pręgowane, białe lub czarne.
* ''Anatolian'' (owczarek anatolijski) – według wzorca FCI spotykane jest różne umaszczenie.
 
== Zachowanie i charakter ==
W [[grupy FCI|klasyfikacji FCI]] rasa „anatolian” (''Coban Köpegi'') została zaliczona do grupy II – Pinczery, sznaucery, molosy i szwajcarskie psy do bydła, sekcja 2.1 – Molosy typu górskiego{{r|ZKwP}}. W polskim tłumaczeniu [[wzorzec rasy psa|wzorca]] rasa nazwana została „anatolijski pies pasterski”{{r|Wz331}}. Nie podlega próbom pracy.
Tureckie psy pasterskie cechuje lojalność wobec przewodnika. W większości są nieufne w stosunku do obcych i wymagają szkolenia w zakresie posłuszeństwa. Są odporne na surowe warunki klimatyczne.
 
== Użytkowość ==
== Występowanie i użytkowość ==
Hodowana w okolicach [[Sivas]] odmiana ''kangal'' jest wykorzystywana przez chłopów i wojsko do stróżowania i obrony.
 
Zasięg występowania ''akbasha'' obejmuje tereny na zachód od [[Ankara|Ankary]]. Pies ten jest tam wykorzystywany jako typowy [[pies pasterski]]. Obecnie cieszy się największą popularnością w Stanach Zjednoczonych.
 
== Zachowanie i charakterKlasyfikacja ==
Według niektórych autorów (m.in. Hansa Räbera) nazwa owczarka anatolijskiego odnosi się do grupy tureckich psów pasterskich, zbliżonych do siebie wyglądem i użytkowością. [[Międzynarodowa Federacja Kynologiczna]] (FCI) uznała jeden wzorzec dla owczarka anatolijskiego. Psy takie jak: sivas-kangal, karabasz czy [[akbash dog|akbash]] ujęte są jako odmiany jednej rasy, co u niektórych kynologów i hodowców tureckich wywołało głosy sprzeciwu. Działania klubów zarówno w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]] (Akbash Dog Association International – prowadzący księgę hodowlaną akbashów) czy w [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] (Anatolian (Karabash) Dog Klub – posiada ustalony wzorzec karabasza) zmierzają do traktowania tych odmian jako ras i zachowania ich odrębnych hodowli. Rasa akbash dog został w 1998 zarejestrowana przez [[United Kennel Club]].
Tureckie psy pasterskie cechuje lojalność wobec przewodnika. W większości są nieufne w stosunku do obcych i wymagają szkolenia w zakresie posłuszeństwa. Są odporne na surowe warunki klimatyczne.
 
W [[grupy FCI|klasyfikacji FCI]] rasa „anatolian” (''Coban Köpegi'') została zaliczona do grupy II – Pinczery, sznaucery, molosy i szwajcarskie psy do bydła, sekcja 2.1 – Molosy typu górskiego{{r|ZKwP}}. W polskim tłumaczeniu [[wzorzec rasy psa|wzorca]] rasa nazwana została „anatolijski pies pasterski”{{r|Wz331}}. Nie podlega próbom pracy.
== Szata i umaszczenie ==
* ''Akbash'' ma umaszczenie jednolicie białe, włos przeważnie długi.
* ''Kangal'' (''kangal'' i ''karabasz'' według jednych autorów (Hans Räber) są traktowane jako jedna rasa w dwóch odmianach, według innych autorów <ref>{{cytuj książkę|nazwisko=Krämer|imię=Eva-Maria|tytuł=Rasy psów|wydawca=MULTICO Oficyna Wydawnicza|miejsce=Warszawa|data=2003|strony=320|isbn=83-7073-372-7}}</ref> ''kangal'' i ''karabasz'' to ta sama rasa, bez rozróżnienia na odmiany) ma włos krótki lub średni, bardzo gęsty, umaszczenie płowe, beżowe lub szare z czarną [[maska (umaszczenie)|maską]], rzadziej występujące pręgowane, białe lub czarne.
* ''Anatolian'' (owczarek anatolijski) – według wzorca FCI spotykane jest różne umaszczenie.
 
== Prawo ==