Friedrichstadt-Palast: Różnice pomiędzy wersjami

usunięcie zbędnych linków do dat, WP:SK, drobne redakcyjne
m (Alan ffm przeniósł stronę Friedrichstadtpalast do Friedrichstadt-Palast: pisownia wg: http://www.show-palace.eu/de/info/)
(usunięcie zbędnych linków do dat, WP:SK, drobne redakcyjne)
[[Plik:Friedrichstadt-Palast aussen.jpg|thumb|240px|Friedrichstadt-Palast]]
[[Plik:BE und Alter Friedrichstadtpalast 1964.jpg|thumb|240px|Dawny Friedrichstadt-Palast (po prawej) widziany od strony Szprewy. Po lewej teatr Berliner Ensemble 1964]]
'''Friedrichstadt-Palast''' – teatr rewiowy w Berlinie, znajdujący się w dzielnicy [[Mitte (poddzielnica Berlina)|Berlin-Mitte]] przy [[Friedrichstraße (Berlin)|Friedrichstraße]] 107.
 
== Historia ==
Dzisiejszy Friedrichstadt-Palast zastąpił dawną halę targową, wzniesioną naprzeciw dzisiejszego teatru Brechta „Berliner Ensemble” w latach 1865-1867 i oddaną do użytku [[29 września]] [[1867]]. Jej rozmiary wynosiły 84 x× 64 m. Już po siedmiu miesiącach hala okazała się nierentowna i została zamknięta.
 
Dopiero w roku [[1873]] adaptowano halę dla potrzeb cyrku o 5000 miejscach siedzących.
 
Korzystając z bliskości Szprewy, przez halę poprowadzono odgałęzienie – otwarty kanał wykorzystywany w przedstawieniach cyrkowych. [[31 lipca]] [[1897]] cyrk uległ likwidacji. Budynek przypadł w drodze licytacji przedsiębiorcom, którzy urządzili w hali ''Neues Olympia-Riesen-Theater'' (Nowy Olbrzymi Teatr Olimpijski). Po dwóch latach teatr podzielił losy poprzedników.
 
W roku [[1899]] w budynku zagościł znowu cyrk. Po wybuchu [[I wojna światowa|I wojny światowej]] konie cyrkowe zarekwirowano, [[31 marca]] [[1918]] odbyło się ostatnie przedstawienie
 
[[1 kwietnia]] [[1918]] halę przejęła spółka akcyjna „National-Theater” utworzona z inicjatywy austriackiego reżysera teatralnego [[Max Reinhardt|Maxa Reinhardta]]. Przebudowę hali powierzono wybitnemu architektowi [[Hans Poelzig|Hansowi Poelzigowi]], który zaprojektował podwieszony sufit zze zwisającymi soplami oraz scenę obrotową o średnicy 18 m. Teatr zainaugurowano przedstawieniem „Orestei” [[Ajschylos]]a [[28 listopada]] [[1919]] w reżyserii [[Max Reinhardt|Maxa Reinhardta]].
 
W okresie hitlerowskim teatr otrzymał nazwę ''Theater des Volkes'' (Teatr Ludu). W marcu [[1945]] budynek uległ uszkodzeniom wskutek bombardowania.
 
Położony we wschodnim Berlinie budynek po wojnie stał się miejscem imprez politycznych, jak kongres założeniowy organizacji młodzieżowej [[FDJ]].
 
W roku [[1949]] upaństwowiony budynek otrzymał dawną nazwę „Friedrichstadtpalast”.
 
W roku [[1980]] budynek groził zawaleniem wskutek przegnicia pali wbitych w podmokły grunt dla posadowienia fundamentów. Władze [[Niemiecka Republika Demokratyczna|NRD]] postanowiły budynek rozebrać, na na sąsiedniej działce wznieść nowy budynek teatralny o dawnej, tradycyjnej nazwie.
 
Budynek rozebrano w roku [[1985]].
 
== Nowa siedziba ==
Nowy budynek oddano do użytku [[27 kwietnia]] [[1984]]. Budynek wzniesiono w technologii prefabrykacji z elementów żelbetowych. Stanowi przykład możliwości budownictwa uprzemysłowionego NRD. Obok zburzonego w roku 2009 [[Pałac Republiki|Pałacu Republiki]] stanowił jeden z najbardziej prestiżowych obiektów stolicy [[Niemiecka Republika Demokratyczna|NRD]].
 
Na widowni teatru znajduje się 1895 miejsc siedzących. Scena o powierzchni 2854 m<sup>2</sup>² stanowi największą scenę teatralną świata, a portal sceniczny o szerokości 24 m jest najszerszy w Europie. Pod sceną znajduje się wysuwany basen o pojemności 140 tysięcy litrów oraz płyta lodowiska.
 
Oprócz stałego zespołu aktorskiego i baletowego teatr utrzymuje 250-osobowy zespół dziecięcy.
 
== Bibliografia ==
* Wolfgang Schumann: ''Friedrichstadtpalast - Europas größtes Revuetheater''. Henschel Verlag, Berlin 1995
* Wolfgang Tilgner, Eva Senger: ''Das Haus an der Spree - Von der Markthalle zum Friedrichstadtpalast''. Friedrichstadt-Palast (Hrsg.), Berlin 1974
 
== Linki zewnętrzne ==
{{Commonscat|Friedrichstadtpalast}}
* Wolfgang Schumann: ''Friedrichstadtpalast - Europas größtes Revuetheater''. Henschel Verlag, Berlin 1995
* Wolfgang Tilgner, Eva Senger: ''Das Haus an der Spree - Von der Markthalle zum Friedrichstadtpalast''. Friedrichstadt-Palast (Hrsg.), Berlin 1974
 
== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.show-palace.eu/ Oficjalna strona]
 
{{#invoke:Kontrola autorytatywna|Pokaż}}
{{Koordynaty|52|31|26.07|N|13|23|16.58|E|scale:1400|umieść= na górze}}
 
69 414

edycji