Chöömej: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 487 bajtów ,  7 lat temu
dr.red, dr.uzupeln, + kat unesco
m (Bot: Przenoszę 15 linków interwiki do Wikidata, znajdziesz je teraz w zasobie d:q1067089)
(dr.red, dr.uzupeln, + kat unesco)
'''Chöömej''' ([[język tuwiński|tuw.]]: хөөмей; [[język mongolski|mong.]]: хөөмий, ''chöömij''; {{chińskie|upr=呼麦|trad=呼麥|hp=hūmài}}) – rodzaj [[Śpiew alikwotowy|śpiewu alikwotowego]] (gardłowego) spotykanego w [[tuwa|tuwińskiej]] i [[Mongolia|mongolskiej]] [[muzyka ludowa|muzyce ludowej]].
 
Ta technika wokalna pozwala na jednoczesne wydobywanie z gardła kilku niezależnych od siebie dźwięków, od niskich, przypominających dźwięk [[didgeridoo]] (styl ''kargyraa''), aż po wysokie poświsty (styl ''sygyt''), przywodzące na myśl [[Japonia|japoński]], [[Buddyzm|buddyjski]] flet shakuhachi{{fakt|data=2011-01}}. Najwybitniejsi wykonawcy potrafią emitować nawet do 6 niezależnych dźwięków w różnych tonacjach{{fakt|data=2011-01}}.
Słowa tego używa się zarówno na określenie jednego ze stylów tuwińskiego gardłowego śpiewu, jak i szerzej na wszystkie jego rodzaje. Muzyka ta zainspirowana jest życiem na stepach i słowa piosenek często opowiadają o koniach. Tuwiński śpiew zainspirował muzykę wielu innych kultur – w starożytności zaadaptowali go [[Tybet (region)|tybetańscy]] mnisi, zaś współcześnie robią to amerykańscy muzycy [[new age (muzyka)|new age'owi]]{{fakt|data=2011-01}}.
 
Ta technika wokalna pozwala na jednoczesne wydobywanie z gardła kilku niezależnych od siebie dźwięków, od niskich, przypominających dźwięk [[didgeridoo]] (styl ''kargyraa''), aż po wysokie poświsty (styl ''sygyt''), przywodzące na myśl [[Japonia|japoński]], [[Buddyzm|buddyjski]] flet shakuhachi{{fakt|data=2011-01}}. Najwybitniejsi wykonawcy potrafią emitować nawet do 6 niezależnych dźwięków w różnych tonacjach{{fakt|data=2011-01}}.
 
Wśród współczesnych, tuwińskich wykonawców posługujących się techniką chöömej można wymienić m.in.:
* Mongoun-Ool Ondar
* [[Alash]]
 
W 2009 roku sztuka śpiewu techniką chöömej została wpisana na [[Lista reprezentatywna niematerialnego dziedzictwa kulturowego|listę niematerialnego dziedzictwa]] [[UNESCO]]<ref name="chiny18">{{Cytuj stronę | url = http://www.unesco.org/culture/ich/index.php?lg=en&pg=00011&RL=00210| tytuł = Mongolian art of singing, Khoomei| autor = UNESCO ICH | język = en | data dostępu = 2013-11-18}}</ref>.
 
{{Przypisy}}
 
== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.alashensemble.com/Polish/demos.htm Demonstracja tuwińskiego śpiewu gardłowego w wykonaniu grupy Alash]
 
[[Kategoria:Obiekty z listy niematerialnego dziedzictwa UNESCO]]
[[Kategoria:Śpiew]]
Anonimowy użytkownik