Teorie wielkiej unifikacji: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 20 bajtów ,  15 lat temu
m
zmlink
m (robot dodaje: es)
m (zmlink)
'''Teorie wielkiej unifikacji''' ([[Język angielski|ang.]] Grand Unification Theory - GUT) to [[teoriaTeoria|teorie]] łączące [[chromodynamikaChromodynamika kwantowa|chromodynamikę kwantową]] i teorię [[teoriaTeoria oddziaływań elektrosłabych|oddziaływań elektrosłabych]]. Przedstawiają one [[oddziaływanie silne]], [[oddziaływanieOddziaływanie słabe|słabe]] i [[oddziaływanieOddziaływanie elektromagnetyczne|elektromagnetyczne]] jako przejaw jednego, zunifikowanego [[oddziaływanieOddziaływanie|oddziaływania]]. Żadna z dotychczasowych teorii wielkiej unifikacji nie została potwierdzona doświadczalnie.
 
Teorie wielkiej [[unifikacjaUnifikacja (fizyka)|unifikacji]] wskazują nowe [[symetriaSymetria fizyczna|symetrie]] między [[cząstkaCząstka elementarna|cząstkami elementarnymi]], co pozwala je traktować jako różne przejawy jednej cząstki. Większość teorii postuluje istnienie nowych cząstek (dotychczas nieodkrytych) i nowych procesów zachodzących z ich udziałem.
 
Wspólną cechą teorii wielkiej unifikacji jest przewidywanie rozpadu [[protonProton (cząstka elementarna)|protonu]]. Nie zaobserwowano dotychczas tego [[proces]]u.
 
Motywacją teorii wielkiej unifikacji jest potrzeba uproszczenia grupy symetrii [[Model Standardowy|Modelu Standardowego]]: '''SU(3)xSU(2)xU(1)'''. Jest ona [[Mnożenie|iloczynem]] grup symetrii [chromodynamiki '''SU(3)''' i teorii oddziaływań elektrosłabych ([[teoriaTeoria oddziaływań elektrosłabych|Teorii Małej Unifikacji]]) '''SU(2)xU(1)'''. Posiada ona trzy parametry, których zależności nie mają żadnego wyjaśnienia teoretycznego. Teorie wielkiej unifikacji zakładają, że [[symetria fizyczna|symetria]] ta jest odbiciem większej symetrii, która została [[symetriaSymetria złamana|złamana]] we wczesnych etapach istnienia [[Wszechświat]]a. [[Grupa (matematyka)|Grupa]] owejtej symetrii tłumaczy związki pomiędzy parametrami Modelu Standardowego.
 
Najprostsza teoria wielkiej unifikacji uogólnia grupę '''SU(3)xSU(2)xU(1)''' do grupy '''SU(5)'''. Inne teorie opisują grupy: '''SU(4)xSU(4)''', '''SO(10)'''.
 
Teoretycy poszukują wciąż teorii, która unifikowałaby elektromagnetyzm, oddziaływania słabe, silne oraz [[grawitacjaGrawitacja|grawitację]]. Unifikacja grawitacji z innymi oddziaływaniami wymaga stworzenia nowego aparatu matematycznego. [[Algebra|Algebry]] takich teorii nie są [[teoria grup|grupami]] lecz superalgebrami i opisują symetrię zwaną supersymetrią.
[[Kategoria:Fizyka]]
 
[[Kategoria:Fizyka]]
Teoretycy poszukują wciąż teorii, która unifikowałaby elektromagnetyzm, oddziaływania słabe, silne oraz [[grawitacja|grawitację]]. Unifikacja grawitacji z innymi oddziaływaniami wymaga stworzenia nowego aparatu matematycznego. [[Algebra|Algebry]] takich teorii nie są [[teoria grup|grupami]] lecz superalgebrami i opisują symetrię zwaną supersymetrią.
 
[[br:Peurunvanidigezh]]
6278

edycji