Chwast: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 7 bajtów ,  7 lat temu
m
zamiana szablonu "źródła" na "dopracować"
(lit., drobne techniczne przy użyciu AWB)
m (zamiana szablonu "źródła" na "dopracować")
== Pozytywna rola chwastów ==
[[Plik:Kornblume in einem Weizenfeld.jpg|[[Chaber bławatek]] stymuluje wzrost pszenicy oraz jest rośliną leczniczą i miododajną|thumb|right|200px]]
Ocena pozytywnej roli chwastów w gospodarce rolnej jest zagadnieniem kontrowersyjnym, a bilans strat i zysków związanych z ich występowaniem w uprawach zależy głównie od ich zagęszczenia i okresu pojawu<ref name=rola>{{cytuj pismo | nazwisko = Dobrzański A., Adamczewski K.| imię = | autor link = | tytuł = Wpływ walki z chwastami na bioróżnorodność agrofitocenoz | czasopismo = Progress in Plant Protection/Postępy w Ochronie Roślin,| wolumin = 49 (3) | wydanie = | strony = 984-995| data = 2009 | wydawca = | miejsce = | issn = | doi = }}</ref>. Dodatni wpływ obecności chwastów segetalnych na działanie ekosystemów, ochronę gleb oraz opłacalność produkcji może polegać między innymi na:
 
* wydzielaniu przez niektóre gatunki substancji chemicznych stymulujących na zasadzie [[allelopatia|allelopatii]] kiełkowanie określonych gatunków roślin uprawnych<ref name=rola/>.
 
== Wymieranie i ochrona chwastów ==
Ze względu na postępującą od dziesięcioleci presję człowieka na środowisko wiele gatunków chwastów uznaje się obecnie za w różnym stopniu zagrożone wyginięciem. Największa liczba takich gatunków znajduje się w grupie chwastów segetalnych, ściśle związanych z uprawami rolnymi<ref>{{cytuj pismo | nazwisko = Szczęśniak E., Dajdok Z., Kącki Z.| imię = | autor link = | tytuł = Metodyka oceny zagrożenia i kategoryzacja zagrożonych archeofitów na przykładzie Dolnego Śląska | czasopismo = Acta Botanica Silesiaca, Supplementum| wolumin = 1 | wydanie = | strony = 9-28| data = 2011 | wydawca = | miejsce = | issn = | doi = }}</ref><ref>{{cytuj pismo | nazwisko = Zając M., Zając A., Tokarska-Guzik B.,| imię = | autor link = | tytuł = Extinct and endangered archeophytes and the dynamics of their diversity in Poland | czasopismo = Biodiv. Res. Conserv.| wolumin = 13 | wydanie = | strony = 17-24| data = 2009 | wydawca = | miejsce = | issn = | doi = }}</ref>.
[[Plik:Adonis annua.jpg|Miłek szkarłatny jest w Polce gatunkiem krytycznie zagrożonym|thumb|right|200px]]
Podstawowym zagrożeniem dla chwastów segetalych jest intensyfikacja rolnictwa, w tym stosowanie chemicznych środków ochrony roślin, wprowadzanie nowych, bardziej konkurencyjnych odmian roślin uprawnych, ograniczenie stosowania płodozmianu, zmiany terminów siewów, nadużywanie nawozów i wprowadzenie mechanicznego zbioru zbóż. Liczbę potencjalnych siedlisk ogranicza też zmiana sposobu zagospodarowania gruntów rolnych, w tym ekspansja miast i przeznaczanie pól pod zabudowę oraz wyłączanie z uprawy gruntów słabszych. Dodatkowo dla gatunków [[Antropochoria|speirochorycznych]] istotnym problemem jest udoskonalenie sposobów oczyszczania materiału siewnego, a dla gatunków [[Roślina wapieniolubna|kalcyfilnych]] postępujące zakwaszanie gruntów rolnych<ref>{{cytuj książkę|tytuł=Zagrożone gatunki flory naczyniowej Dolnego Śląska|inni=Kącki Z. (red.)|wydawca=Instytut Biologii Roślin, Uniwersytet Wrocławski; Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody „Pro Natura”|miejsce=Wrocław |rok=2003 |isbn = }}</ref><ref>{{cytuj pismo | nazwisko =Anioł-Kwiatkowska J., Popiel A. | imię = | autor link = | tytuł = Scandix pecten-veneris (Apiaceae) – historia
występowania na Dolnym Śląsku| czasopismo =Acta Botanica Silesiaca, Supplementum | wolumin =1 | wydanie = | strony = 192-194 | data =2011 | wydawca = | miejsce = | issn = | doi = }}</ref><ref name=RedList>{{cytuj pismo | nazwisko = Anioł Kwiatkowska J.| imię = | autor link = | tytuł = Zagrożenia flory synantropijnej Dolnego Śląska – problem wymierania archeofitów. W: Kącki Z. (red.), Zagrożone gatunki flory naczyniowej Dolnego Śląska| czasopismo =Instytut Biologii Roślin Uniw. Wrocławskiego & Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody Pro Natura, Wrocław | wolumin = | wydanie = | strony = 151-164| data = 2003 | wydawca = | miejsce = | issn = | doi = }}</ref>.
 
Niektóre gatunki chwastów ruderalnych wymierają natomiast na skutek zanikania niezagospodarowanych, nieuporządkowanych siedlisk towarzyszących ludzkim osiedlom i infrastrukturze komunikacyjnej. Negatywny wpływ na ich liczebność mają m.in. takie działania jak koszenie poboczy dróg i płatów roślinności towarzyszących ogrodzeniom i zabudowaniom, intensywna pielęgnacja trawników i ogrodów, likwidowanie gruzowisk, nieużytków, składowisk towarów, gnojowisk i miejsc stagnowania wody oraz odchwaszczanie terenów kolejowych.
 
Przykładami chwastów w różnych stopniu zagrożonych wyginięciem na terenie polski mogą być: [[miłek szkarłatny]], [[czechrzyca grzebieniowa]], [[miłek letni]], [[włóczydło polne]], [[krowiziół zbożowy]], [[czarnuszka polna]], [[czyściec polny]], [[jaskier polny]], [[kurzyślad błękitny]], [[kąkol polny]], [[kiksja zgiętoostrogowa]], [[kiksja oszczepowata]], [[lepnica francuska]], [[stokłosa żytnia]] czy [[złoć łąkowa]]. Do gatunków wymarłych zalicza się [[kanianka lnowa|kaniankę lnową]] oraz [[lnicznik właściwy|lnicznika właściwego]]<ref>{{cytuj książkę|tytuł=Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski|inni=Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.)|wydawca=Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk|miejsce=Kraków |rok=2006 |isbn = 83-89648-38-5}}</ref>. Ponadto na regionalych czerwonych listach znajdują się liczne gatunki niezagrożone w skali całego kraju. Przykladem może być [[ostróżeczka polna]], na Dolnym Śląsku klasyfikowana jako regionalnie narażona na wyginięcie<ref>{{cytuj pismo | nazwisko = Pender K., Szczęśniak E.| imię = | autor link = | tytuł = Consolida regalis (Ranunculaceae) na Dolnym Śląsku, gatunek na progu zagrożenia| czasopismo =Acta Botanica Silesiaca, Supplementum | wolumin =1 | wydanie = | strony = 108-110 | data =2011 | wydawca = | miejsce = | issn = | doi = }}</ref>.
<gallery widths=85 heights=90 perrow=7 caption=>
Plik:Adonis aestivalis var citrinus eF.jpg|Miłek letni
25 980

edycji