2 Pułk Piechoty Legionów: Różnice pomiędzy wersjami

m
(poprawa linków)
* 5295 podoficerów i szeregowych (po pewnym czasie: 4000).
 
W październiku 1914 roku pułk wyruszył na front karpacki, na [[Węgry]]<ref name="kchwaly"></ref>. Młodzi żołnierze byli wstrząśnięci tym faktem, ponieważ myśleli, że pójdą do Królestwa i na polskiej ziemi będą walczyć razem z I Brygadą o niepodległość. Po przyjeździe na Węgry pułk walczył w komitacie Marmarosz Sziget<ref name="kchwaly"></ref>, a po wyrzuceniu nieprzyjaciela z tamtego obszaru otrzymał rozkaz przekroczenia [[Karpaty|Karpat]] i wyparcia nieprzyjaciela z doliny [[Bystrzyca (dopływ Dniestru)|Bystrzycy]] na terenie [[Małopolska|Małopolski]]<ref name="kchwaly"></ref>. W związku z utrudnionym przejściem przez góry spowodowanym brakiem dróg, zbudowana została przez przełęcz Rogodze tzw. „Droga Legionów”<ref name="kchwaly"></ref>. Oddziały legionowe odrzucały ze swej drogi nieprzyjaciela i po stoczeniu walk pod [[Rafajłowa|Rafajłową]], Zieloną i Pasieczną doszły w okolice [[Nadwórna|Nadwórnej]] i Mołotkowa, gdzie 29 października 1914 roku doszło do krwawej bitwy<ref name="kchwaly"></ref>. Siły polskie, które były niedostatecznie uzbrojone i wyposażone przeciwstawiły się nieprzyjacielowi posiadającemu prawie dwukrotną przewagę liczbową i kilkakrotnie większą artylerię. Rosjanie posiadali karabiny maszynowe, którym nasi żołnierze mogli przeciwstawić się tylko ogniem karabinów ręcznych. Rosjan nie udało się powstrzymać i pułk musiał rozpocząć odwrót. Nieprzyjaciel uderzył na tyły legionistów, którzy bagnetami musieli otworzyć sobie drogę w kierunku na Zieloną<ref name="kchwaly"></ref>.
 
Prawie przez cały listopad 2 pułk Legionów toczył nieustanne mniejsze i większe potyczki w ciężkim terenie. Najbardziej upamiętniły się walki pod Pasieczną, Zieloną i [[Bohorodczany|Bohorodczanami]].
==Pułk w walce o granice==
Zawiązkiem 2 pułku piechoty, powstającego w Jabłonnie, był powracający z niewoli ukraińskiej, oddział mjr. Trojanowskiego<ref name="wyrzycki1">Stanisław Wyrzycki, "2 Pułk Piechoty Legionów" s.15-17</ref>. Z chwilą ogłoszenia obowiązkowego poboru do wojska, 2 pp zaczynał przyjmować pierwszych [[rekrut]]ów, a w jego szeregi wstępowali dawni żołnierze pułku, członkowie POW, żołnierze z byłej armii austriackiej<ref name="wyrzycki1"></ref>. Nazwy pułków legionowych otrzymały pułki piechoty o numerach od 1 do 9, żeby jak głosił rozkaz Naczelnego Wodza J. Piłsudskiego z 4 stycznia 1919 roku, {{cytat|''" wynagrodzić zasługi Legionów Polskich (. .. ) nawiązać przerwaną nić dziejową wojskowości polskiej i utrwalić tradycje ich bojów i ofiarnej pracy w warunkach najcięższych. "''<ref name="wyrzycki1"></ref>}} Pułk składał się ze sztabu, plutonu łączności, kompanii technicznej, kompanii karabinów maszynowych i trzech batalionów piechoty. Każdy z tych batalionów miał cztery kompanie piechoty i jedną kompanię karabinów maszynowych. W składzie pułku znajdował się również stacjonujący w Piotrkowie batalion zapasowy. Pułkiem, który wszedł w skład I Dywizji Legionów Polskich<ref>23 maja 1919 roku przemianowana na II Dywizję</ref>, dowodził mjr Trojanowski.
Pierwszy batalion dowodzony przez kpt. [[Emil Czapliński|Emila Czaplińskiego]] wyjechał 12 kwietnia 1919 roku<ref name="wyrzycki1"></ref> na [[Front Litewsko-Białoruski]], a nocą z 15 na 16 kwietnia uczestniczył w natarciu na [[Lida|Lidę]], zakończonym zajęciem miasta. Batalion w pościgu za nieprzyjacielem walczył pod [[Milejów|Milejowem]], [[Krewo|Krewem]] i Loskiem. W Lidzie, do którego powrócił 21 maja połączył się z drugim batalionem przybyłym z [[Jabłonna|Jabłonny]], którym dowodził por. Jan Sendork. Obydwa bataliony wzięły udział pod koniec czerwca 1919 r. w ofensywie mającej za zadanie osiągnięcie linii [[Berezyna (miasto)|Berezyny]]. Sławy pułkowi przysporzyła w bojach pod [[Mołodeczno|Mołodecznem]] i [[Radoszkowicze|Radoszkowicami]] postawa legionistów z kompanii szturmowej por. Aleksandra Stawarza. Trzeci batalion, którym dowodził mjr Witold Grzybowski dołączył do pułku 22 lipca w okolicach Radoszkowic<ref name="wyrzycki1"></ref>. Batalion ten został sformowany w czerwcu w [[Jabłonna|Jabłonnie]], a został wysłany na front do [[Małopolska Wschodnia|Małopolski Wschodniej]]. Walczył pod [[Rohatyn]]em, [[Brody (obwód lwowski)|Brodami]] i [[Radziwiłłów (miasto)|Radziwiłłowem]], a po przybyciu na Front Litewsko-Białoruski stoczył walkę pod Hraniczami. Cały pułk przeszedł do działań zaczepnych spod Radoszkowic i osiągnął linię Papiernia-Nielidowicze-Senkowo.
 
Wojska Frontu Litewsko-Białoruskiego przeszły do natarcia na początku sierpnia celem opanowania [[Mińsk]]a i [[Borysów (miasto)|Borysowa]]. Boje zakończyły się wypchnięciem Rosjan za Berezynę i uchwyceniem przyczółków na wschodnim brzegu rzeki. Pułk w tych walkach zdobył wielu jeńców. W czasie trwającego aż do wiosny 1920 r. paromiesięcznego pobytu nad Berezyną, legioniści pułku przeprowadzali liczne wypady na pozycje rosyjskie, a największy rozgłos uzyskał w dniu 17 października 1919 roku wypad 3 batalionu na Kobylszczyznę. Akcja zakończyła się pełnym sukcesem. Była znakomicie zaplanowana i wykonana<ref name="wyrzycki1"></ref><ref> W ręce zwycięzców wpadło 77 jeńców, 2 armaty z jaszczami, 2 karabiny maszynowe i 31 koni</ref>
 
Podczas ofensywy rosyjskiej w maju 1920 roku pułk bronił się ofiarnie w rejonie Murowej, gdzie licznymi kontratakami odzyskiwał utracone pozycje i 28 maja ponownie wyparł Rosjan za Berezynę. Podczas krwawych walk pułk stracił 5 oficerów i 59 szeregowych oraz miał ponad 200 rannych<ref name="wyrzycki1"></ref>. Ich bohaterska postawa znalazła uznanie u przełożonych, a w rozkazie z 14 czerwca 1920 d-ca dywizji gen. Markiewicz napisał:
 
===Mobilizacja===
Podczas letniego pobytu na ćwiczeniach w rejonie [[Klimontów (powiat sandomierski)|Klimontowa]], 22 sierpnia pułk otrzymał rozkaz powrotu do koszar, a pięć dni później przyszło do pułku zarządzenie o tzw. cichej mobilizacji alarmowej. Mobilizacja przebiegała w następujących miejscowościach: w Staszowie - I batalion pod dowództwem mjr. Józefa Kopeckiego; w Chwałkach na płn.-zach. od Sandomierza - II batalion kpt. Kazimierza Jaworowskiego, pododdziały pozabatalionowe i sztab pułku; w Mokoszynie na wsch. od Sandomierza - III batalion dowodzony przez mjr. Tadeusza Żelazowskiego<ref name="wyrzycki4">Stanisław Wyrzycki, "2 Pułk Piechoty Legionów" s.27-29</ref>. Dzięki dobremu wstawiennictwu [[Rezerwa|rezerwistów]], [[mobilizacja]] przebiegła bardzo sprawnie, a przed wyjazdem na front żołnierze złożyli uroczystą [[Przysięga wojskowa|przysięgę]]. I batalion, który przybył ze Staszowa do Sandomierza 28 sierpnia przed wieczorem został z marszu załadowany do transportu kolejowego, a następnego dnia w drogę wyruszył II batalion ze sztabem pułku i oddziałami specjalnymi. 30 sierpnia po południu wyjechał III batalion. Skierowano je przez [[Łódź]] do [[Łask]]a, a po wyładowaniu pododdziały przemaszerowały do miejsca koncentracji w rejon [[Zelów]]-[[Ignaców (powiat bełchatowski)|Ignaców]]. Dowódca 2 pp Leg. płk Czyżewski złożył meldunek dowódcy 2 DP Leg. płk. dypl. E. Dojan-Surówce o stanie pułku 1 września 1939 roku<ref name="wyrzycki4"></ref><ref>Wynosił on 94 oficerów, 345 chorążych, podchorążych i podoficerów oraz 2991 legionistów</ref>.
[[Plik:Armia lodz 1939.png|thumb|250px|Pułk walczył do 9-09-1939 w składzie Armii "Łódź"]]
2 pp Leg. wchodził w skład 2 DP Leg, która po zakończeniu mobilizacji w pierwszych dniach września 1939 roku została skoncentrowana w rejonie [[Pabianice|Pabianic]]. Dywizja stanowiła odwód Armii „Łódź”<ref name="wyrzycki4"></ref>. W ramach tej armii, jako pośrednie ogniwo dowodzenia, utworzona została [[Grupa Operacyjna Piotrków|Grupa Operacyjna „Piotrków”]] pod dowództwem gen. bryg. Wiktora Thommee<ref name="wyrzycki4"></ref>. 1 września 1939 roku [[Armia Łódź|Armię „Łódź”]] zaatakowały główne siły niemieckiej [[8 Armia (III Rzesza)|8 Armii]] gen. [[Johannes Blaskowitz|Johannesa Blaskowitza]] i płn. zgrupowanie [[10 Armia (III Rzesza)|10 Armii]] gen. [[Walter von Reichenau|Waltera Reichenaua]]. Niezwykle groźna sytuacja wytworzyła się na płd. skrzydle armii gen. Rómmla, ponieważ niemiecki [[XIV Korpus Pancerny (III Rzesza)|XIV KPanc]]. gen. kaw. Ericha Hoepnera uderzył siłami 4 i l DPanc. w styk Armii „Łódź” i „Kraków”<ref name="wyrzycki4"></ref>. W czasie dwudniowych walk pod [[Bitwa pod Mokrą|Mokrą]] i Ostrowami z [[Wołyńska Brygada Kawalerii|Wołyńską Brygadą Kawalerii]], oddziały niemieckie przebiły się ku szosie Radomsko-Piotrków-Warszawa, zagrażając tyłom armii.