Juliusz Kleiner: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 1421 bajtów ,  7 lat temu
m
WP:SK, drobne techniczne, poprawa linków
(linki)
m (WP:SK, drobne techniczne, poprawa linków)
|www =
}}
'''Juliusz Kleiner''' (ur. [[24 kwietnia]] [[1886]] we [[Lwów|Lwowie]], zm. [[23 marca]] [[1957]] w [[Kraków|Krakowie]]) – [[Polska|polski]] historyk [[Literaturaliteratura – przegląd chronologicznypolska|literatury polskiej]].
 
== Biografia ==
Pochodził ze spolonizowanej rodziny inżyniera kolejowego Hermana. Ukończył gimnazjum we Lwowie, następnie studiował polonistykę, germanistykę i filozofię na [[Uniwersytet Lwowski|Uniwersytecie Lwowskim]]. Pomiędzy [[1905]] a [[1908]] był stypendystą [[Zakład Narodowy im. Ossolińskich|Ossolineum]]. W 1908 uzyskał doktorat z polonistyki i germanistyki i rozpoczął pracę w szkolnictwie średnim. W latach [[1910]]-[[1911]] studiował w Niemczech i Francji. W [[1912]] habilitował się na Uniwersytecie Lwowskim. W latach [[1916]]-[[1920]] był profesorem [[Uniwersytet Warszawski|Uniwersytetu Warszawskiego]], a od 1920 [[Uniwersytet Lwowski|Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie]], gdzie kierował Oddziałem Filologii Polskiej Nowszej Zakładu Filologii Polskiej. Od [[1919]] był członkiem [[Polska Akademia Umiejętności|PAU]], od [[1933]] [[Polska Akademia Literatury|Polskiej Akademii Literatury]], od [[1951]] [[Polska Akademia Nauk|PAN]]. W czasie okupacji radzieckiej Lwowa ([[1939]]-[[1941]]) był zatrudniony na lwowskim Uniwersytecie, który wówczas nosił okupacyjną nazwę im. [[Iwan Franko|Iwana Franki]], broniąc zajęć po polsku. [[17 września]] [[1940]] roku wstąpił do Związku Radzieckich Pisarzy Ukrainy. <ref>[[Bohdan Urbankowski]], Czerwona msza, czyli uśmiech Stalina, t. 1, Warszawa 1998, s. 123.</ref>. W czasie okupacji niemieckiej (1941-[[1944]]) ukrywał się jako Jan Zalutyński na [[Lubelszczyzna|Lubelszczyźnie]] – [[Stefania Skwarczyńska]], uratowana przezeń z Kazachstanu, umieściła go u rodzin Fudakowskich, Teleżyńskich i Żółtowskich ([[Krasnobród]], [[Wilkołaz]], [[Milejów (województwo lubelskie)|Milejów]]). Po wojnie zamieszkał w [[Lublin]]ie. W latach 1944-[[1947]] był tam profesorem [[Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II|KUL]], zaś w 1947 przeniósł się do [[Kraków|Krakowa]], gdzie był profesorem [[Uniwersytet Jagielloński|Uniwersytetu Jagiellońskiego]]. W Krakowie mieszkał już do śmierci.
 
; Badania nad romantyzmem
Pracę naukową rozpoczął wcześnie. W [[1906]] ukazała się w czasopiśmie ''[[Biblioteka Warszawska]]'' pierwsza jego rozprawa pt. ''Patriotyzm Słowackiego''. W 1910 wyszła jego pierwsza książka ''Studia o Słowackim'', a w dwa lata później dwutomowa monografia ''Zygmunt Krasiński. Dzieje myśli'', która ukazuje [[Zygmunt Krasiński|Krasińskiego]] jako intelektualistę i poetę filozoficznego<ref name="EFP">{{cytuj książkę |nazwisko = | imię = | autor = | autor link = | inni = | tytuł = Encyklopedia filozofii polskiej | wydanie = | wydawca = Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu | miejsce = [[Lublin]] | rok = 2011 | strony = 646–649 | rozdział = Kleiner Juliusz | nazwisko r = Szymaniak | imię r = Agata | autor r = | autor r link = Agata Szymaniak | tom = 1 |tytuł tomu = A-Ł | seria = | id = | isbn = 978-83-60144-47-3 | data dostępu = 9 maja 2013 roku }}</ref>, przedstawia ewolucję jego myśli i rozwój osobowości. Jest to monografia dziejów myśli filozoficzno-społecznej (historia idei) czasów, w których poeta żył. Podczas swej pracy naukowej koncentrował się na poetach romantycznych. Trzem wieszczom epoki romantyzmu poświęcił monografie, a najwięcej czasu udzielil badaniom nad twórczością [[Juliusz Słowacki|Słowackiego]]. Owocem tego jest wielka monografia o Słowackim. Tom pierwszy pt. ''Twórczość młodzieńcza'' ukazał się w 1919, tom drugi pt. ''Od Balladyny do Lilli Wenedy'' w 1920, tom trzeci pt. ''Okres Beniowskiego'' w [[1923]], natomiast tom czwarty ''Poeta mistyk'' w [[1927]]. Wiele lat poświęcił również badaniu twórczości [[Adam Mickiewicz|Mickiewicza]]. W [[1934]] ukazał się pierwszy tom monografii pt. ''Dzieje Gustawa''. Został on wznowiony po wojnie w [[1948]], w tym samym roku ukazał się tom drugi ''Dzieje Konrada''.
 
; Nauka o literaturze
Inny dział twórczości naukowej Kleinera obejmują studia z zakresu teorii literatury. Przyjmował filozofię za najważniejszy element w badaniach literackich, ukazując związek literatury i wiedzy o literaturze z filozofią.<ref name="EFP" />. Pierwsza - teoretyczna rozprawa - nosi tytuł ''Charakter i przedmiot badań literackich''. W [[1925]] wydał obszerny tom pt. ''Studia z zakresu teorii literatury i filozofii'', zawierający m.in. rozprawy: ''Romantyzm, Treść i forma w poezji, Z zagadnień bergsonizmu i romantyzmu''.
 
Śmierć przerwała pracę uczonego nad pomnikowym wydaniem krytycznym ''Dzieł wszystkich'' Słowackiego, zainicjowanym w [[1924]]. Wydał, uporządkował lub zrekonstruował wiele tekstów poezji romantycznej. Jego ostatnią pracę nad uporządkowaniem i zrekonstruowaniem dramatu ''Zawisza Czarny'' nazwano „poematem filologicznym”. Po jego śmierci edycję ''Dzieł wszystkich'' dokończył [[Władysław Floryan]] ze wspólpracownikami (ostatni tom, XVII, ukazał się w [[1976]]).
 
Jest autorem podręcznikowego ''Zarysu historii literatury polskiej'' (dwa tomy, 1932 i 1939, oraz wyd. wznowione od 1947 przez Ossolineum we Wrocławiu)), tomu szkiców pt. ''W kręgu Mickiewicza i Goethego'', wielu rozpraw, recenzji, sprawozdań, wspomnień. Odegrał wielką, nowatorską rolę w dziejach polskiej humanistyki na początku [[XX wiek]]uwieku. Bronił tezy – wbrew przekonaniom [[pozytywizm|pozytywistów]] ([[Hippolyte Taine]]) – o odrębności przedmiotu i metod badawczych nauk humanistycznych oraz nauk przyrodniczych. Był prezesem [[Towarzystwo Literackie im. Adama Mickiewicza|Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza]].
 
Pochowany został na [[Cmentarz Rakowicki|Cmentarzu Rakowickim]] w Krakowie, na obrzeżu kwatery zasłużonych (lecz poza jej właściwym obszarem) od strony kw. LXVIII<ref>[[Karolina Grodziska]] ''Opis trasy zwiedzania cmentarza Rakowickiego'', [w:] ''Cmentarz Rakowicki w Krakowie'' wyd. przez Obywatelski Komitet Ratowania Krakowa, Agencja Omnipress Warszawa 1988, s. 134.</ref>. Z zawartego w 1928 r. małżeństwa z Marią z Kębłowskich pozostawił dwoje dzieci: ur. 25 maja 1929 r. [[Witold Kleiner|Witolda]], matematyka, wykładowcę UJ oraz ur. 1 kwietnia 1933 r. Anielę zam. Łopuszyńską, fizyka jądrowego, pracownicę naukową IBJ w Świerku.
 
== Publikacje ==
Dorobek naukowy Kleinera jest bardzo obszerny (ponad 500 prac).<ref name="EFP" />.
 
* "On„On Konrad Wallenrod"Wallenrod”, ''[[Twórczość (miesięcznik)|Twórczosc]]'', No. 4, 1945<ref>Ten artykuł jest częścią monografii Kleinera o Mickiewiczu. Zobacz: Czeslaw Zgorzelski, [http://www.jstor.org/stable/2491891 'Adam Mickiewicz in the Light of Postwar Polish Criticism: A Bibliographical Survey'], ''American Slavic and East European Review'', Vol. 7, No. 4, December 1948, pps. 369-373 at 371.</ref>
* ''Zarys Dziejów Literatury Polskiej'' 1963
* ''Zarys Dziejow Literatury Polskiej Jezyka Polskiego Tom Drugi Wydanie II'' co-author Aleksander Bruckner, 1947
* {{cytuj książkę |nazwisko = | imię = | autor = | autor link = | tytuł = Pojęcie idei u Berkeleya | url = | wydanie = | wydawca = | miejsce = [[Lwów]] | data = | rok = 1910 | miesiąc = | strony = | rozdział = | adres rozdziału = | nazwisko r = | imię r = | autor r = | autor r link = | nazwisko2 r = | imię2 r = | autor2 r = | autor r2 link = | nazwisko3 r = | imię3 r = | autor3 r = | autor r 3link = | tom = |tytuł tomu = | część = | tytuł części = | seria = | id = | isbn = | oclc = | doi = | cytat = | język = | data dostępu = }}<ref>Zobacz również krótkie streszczenie tej książki w [[Internet|Internecie]]: {{cytuj pismo |nazwisko = Szymańska |imię = Marta |autor = Szymańska, Marta |autor link = |tytuł = Review Article: George Berkeley’s Philosophy in Polish Studies |url = |czasopismo = [[Berkeley Studies]] |adres czasopisma = |oznaczenie = |wolumin = 19 |wydanie = |strony = |data = |rok = 2008 |miesiąc = |odpowiedzialność = |wydawca = |miejsce = |issn = |doi = |doietykieta = |pmid = |oclc = |bibcode = |id = |cytat = |język = |data dostępu = 2011-02-25}}</ref>
 
{{Przypisy}}
== Literatura ==
*{{cytuj książkę |nazwisko = | imię = | autor = | autor link = | inni = | tytuł = Encyklopedia filozofii polskiej | wydanie = | wydawca = Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu | miejsce = Lublin | rok = 2011 | strony = 646–649 | rozdział = Kleiner Juliusz | nazwisko r = Szymaniak | imię r = Agata | autor r = | autor r link = Agata Szymaniak | tom = 1 |tytuł tomu = A-Ł | seria = | id = | isbn = 978-83-60144-47-3 | data dostępu = 9 maja 2013 roku }}
 
== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.pan-ol.lublin.pl/biul_4/art_419.htm Biografia Juliusza Kleinera]
 
{{Przypisy}}
 
{{Kontrola autorytatywna|VIAF=2599192|LCCN=n/82/40748}}
29 872

edycje