Dwór obronny: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 9 bajtów ,  7 lat temu
(dr techn)
'''Dwór obronny''' to określenie obiektu o cechach mieszkalnych i obronnych, łączącego cechy [[wieżaWieża mieszkalnarycerska|wieży mieszkalnej]], [[rezydencja rycerska typu motte|rezydencji typu motte]], [[dwór na kopcu|dworu na kopcu]] i [[zamek|zamku]]. Nazywane często '''zameczkami''' lub mylnie szlacheckimi [[fortalicja]]mi.
 
[[Grafika:Szymbark 1.jpg|thumb|250px|Renesansowy [[dwór obronny w Szymbarku]]]]
 
Podstawowe cechy wyróżniające dwory obronne to:
* [[kondygnacja|kilkukondygnacyjny]] budynek murowany, co najmniej składający się z piwnicy i piętra, zbudowany na planie [[prostokąt]]a lub [[kwadrat]]u i pozbawiony [[dziedziniec|dziedzińca]],;
* wysoki, czterospadowy dach, czasem otoczony [[attyka (architektura)|attyką]] (np. [[dwór obronny w Szymbarku|Szymbark]], Frydman),;
* grube mury, często przekraczające [[metr]] grubości, czasem podparte [[przyporaSkarpa (architektura)|przyporami]]mi,;
* na parterze budynku znajdują się małe okienka i [[strzelnica kluczowaAmbrazura|strzelnice kluczowe]], okna i drzwi posiadają kamienne obramowania (czasem wejście prowadzi przez [[portal]]),;
* wieże lub wieżyczki, często w narożach bryły budynku (np. Żuków), ale niekoniecznie,;
* [[sklepienie kolebkowe|sklepienia kolebkowe]] w dolnych kondygnacjach,;
* sala reprezentacyjna na piętrze, często posiadająca zdobiony belkowy strop drewniany.
 
Budynki tego typu wznoszone głównie były w okresie XIV-XVI wieku i byłyzazwyczaj to zazwyczajjako siedziby bogatszych rodów rycerskich. Utraciły swoje znaczenie wraz z rozwojem artylerii, a w związku z trudnościami z ogrzewaniem tak grubych murów, ich właściciele z czasem przenieśli się do wygodniejszych [[dwór|dworów]] i [[pałac]]ów.
 
===Literatura= Bibliografia ==
* Szymon Wrzesiński, "Zapomniane miejsca powiatu lwóweckiego. Zamki, dwory i pałace", Lwówek Śląski 2004.
* Leszek Kajzer, "Archeologiczny rodowód dworu", Łódź 1988.
* Teresa Jakimowicz, "Dwór murowany w Polsce w XVI wieku", Warszawa-Poznań 1979.
* Juliusz Marszałek, "Katalog grodzisk i zamczysk w Karpatach", Warszawa 1993.