Jan Szklarek: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 29 bajtów ,  7 lat temu
m
drobne redakcyjne
(informacja o powojennej pacyfikacji wsi na Podlasiu)
m (drobne redakcyjne)
|imię i nazwisko = Jan Szklarek
|imię i nazwisko org =
|pseudonim = „Roja”Roja, „Kotwicz”Kotwicz, „Lis”Lis, „FlorianFlorian Lewicki”Lewicki
|rodzaj wojsk = lądowe
|zwycięstwa =
Uczestniczył w [[kampania wrześniowa|wojnie obronnej 1939 r.]] jako dowódca Kompanii Karabinów Maszynowych Przeciwlotniczych typu B Nr 37, zmobilizowanej przez [[81 Pułk Strzelców Grodzieńskich]] w Grodnie. Walczył w rejonie miejscowości [[Mosty (obwód grodzieński)|Mosty]], [[Grodno]], [[Sejny]], [[Suwałki]]. Został internowany wraz ze swoją kompanią na [[Łotwa|Łotwie]]. Po zajęciu tego państwa przez Sowietów przebywał w rejonie miejscowości [[Szawle]].
 
W czerwcu 1941, po inwazji niemieckiej na [[ZSRR]], zaangażował się w działalność konspiracyjną – początkowo w szeregach ZWZ-AK, a od kwietnia 1943 w Narodowej Organizacji Wojskowej. Został inspektorem Okręgu Białostockiego i komendantem szkoły podchorążych. W tym czasie otrzymał awans do stopnia majora. Jednocześnie już od września 1941 był dowódcą oddziału partyzanckiego działającego na Białostocczyźnie. Do najważniejszych jego akcji bojowych należało schwytanie w zasadzce 1 maja 1943 r. w majątku [[Poryte-Jabłoń]] koło [[Łomża|Łomży]] ministra [[III Rzesza|Rzeszy]] i generalnego gubernatora Ost [[Alfred Rosenberg|Alfreda Rosenberga]]. Wymieniono go na 402 aresztowanych Polaków z więzień w [[Białystok|Białymstoku]], [[Grajewo|Grajewie]], Łomży i [[Szczuczyn (województwo podlaskie)|Szczuczynie]]. Niemcy zobowiązali się także do nie podejmowania represji wobec miejscowej ludności. Ponadto oddział mjr. J. Szklarka m.in. w sierpniu 1943 rozbił obóz pracy w [[Knyszyn]]ie, uwalniając osadzonych tam Polaków, w czerwcu 1944 zwycięsko walczył z niemieckimi oddziałami pancernymi i 285 Batalionem [[Waffen-SS]], w lipcu i sierpniu tego roku podczas ofensywy sowieckiej prowadził liczne działania dywersyjne na tyłach frontu w [[Puszcza Augustowska|Puszczy Augustowskiej]] i [[Puszcza Knyszyńska|Knyszyńskiej]].
 
W sierpniu 1944 wobec zagrożenia sowieckiego mjr J. Szklarek rozwiązał swój oddział. W lutym 1945 po przejściu frontu wznowił działalność zbrojną, tym razem skierowaną przeciw polskim komunistom. Z ważniejszych akcji można wymienić ataki na posterunki [[Milicja Obywatelska|MO]] w [[Zawady|Zawadach]] w marcu 1945 i [[Kobylin]]ie pod koniec listopada tego roku. Jednocześnie od sierpnia pełnił funkcję komendanta Okręgu III Białostockiego NZW. Organizował na swoim obszarze Pogotowie Akcji Specjalnej.
== Okres powojenny, aresztowanie, stracenie ==
 
We wrześniu 1945 r. wydał rozkaz przeprowadzenia pacyfikacji terenów południowo-wschodnich powiatu [[Powiat bielski (województwo podlaskie)|bielskiego]], którą przeprowadziła [[3 Wileńska Brygada AK|3 Wileńska Brygada NZW]] [[Romuald Rajs|Romualda Rajsa]] ps. "Bury"„Bury”. Zostało spalonych kilka wsi i zamordowanych 79 polskich obywateli wyznania prawosławnego, co potwierdziły śledztwa z lat 40-tych oraz współcześnie śledztwo [[Instytut Pamięci Narodowej|IPN]]<ref>[http://kamunikat.fontel.net/www/knizki/historia/adnosiny/02/dok_05.htm#29 ''Białorusini i stosunki polsko-białoruskie na Białostocczyźnie 1944–1956''], t. I cz. 2, s. 29. </ref><ref>[http://ipn.gov.pl/wydzial-prasowy/komunikaty/informacja-o-ustaleniach-koncowych-sledztwa-s-2802zi-w-sprawie-pozbawienia-zyc ''Informacja o ustaleniach końcowych śledztwa S 28/02/Zi w sprawie pozbawienia życia 79 osób - mieszkańców powiatu Bielsk Podlaski w tym 30 osób tzw. furmanów w lesie koło Puchał Starych, dokonanych w okresie od dnia 29 stycznia 1946r. do dnia 2 l''] IPN </ref>.
 
28 marca 1946 został aresztowany przez [[Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego|UB]]. [[Wojskowy Sąd Rejonowy]] w Warszawie skazał go 10 grudnia tego roku na karę śmierci. Został stracony 18 lutego 1947 w [[więzienie mokotowskie|więzieniu mokotowskim]].
== Awanse, Ordery, Odznaczenia ==
* [[porucznik]] - ze starszeństwem z 1 grudnia 1922 w korpusie oficerów jazdy
* [[rotmistrz]] - 22 lutego 1934 ze starszeństwem z 1 stycznia 1934 r. i 10 lokatą w korpusie oficerów kawalerii
* odznaczony [[Krzyż Walecznych|Krzyżem Walecznych]]
 
 
{{DEFAULTSORT:Szklarek, Jan}}
[[Kategoria:Majorzy kawalerii II RP]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych]]
[[Kategoria:Oficerowie Armii Krajowej]]
[[Kategoria:Majorzy kawalerii II RP]]
[[Kategoria:Oficerowie I Korpusu Polskiego w Rosji]]
[[Kategoria:Oficerowie Narodowego Zjednoczenia Wojskowego]]
[[Kategoria:Oficerowie Narodowej Organizacji Wojskowej]]
[[Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich stracone w Polsce Ludowej 1944-1956]]
[[Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego]]
[[Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich stracone w Polsce Ludowej 1944-1956]]
[[Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej]]
[[Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej]]