Grom dźwiękowy: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 55 bajtów ,  16 lat temu
m
drob.
[wersja nieprzejrzana][wersja nieprzejrzana]
({{disambig}})
m (drob.)
{{disambigR|zjawiska akustycznego|[[Grom|inne artykuły dotyczące znaczenia słowa Grom]]<!--bez linku-->}}
'''Grom dźwiękowy''' to [[hałas|huk]] słyszany przez obserwatora, do [[ucho|uszu]] którego dociera [[fala uderzeniowa]] generowana przez obiekt poruszający się z [[prędkość|prędkością]] naddźwiękową lub [[wybuch|eksplozję]], a także [[piorun]].
 
Uproszczony szkic pokazuje układ [[skośna fala uderzeniowa|skośnych fal uderzeniowych]] wokół samolotu lecącego z prędkością naddźwiękową. Do obserwatora dociera kolejno przednia i tylna fala uderzeniowa, dlatego słyszy on w takim przypadku charakterystyczny podwojony "bang".
[[Grafika:Grom.jpg|thumb|Przednia i tylna fala uderzeniowa dociera kolejno do obserwatora]]
 
Warunkiem koniecznym powstawania skośnych fal uderzeniowych, rozchodzących się na dużą odległość (wiele kilometrów) od lecącego obiektu, jest naddźwiękowa jego prędkość. Rozpowszechnione mniemanie, że grom dzwiękowydźwiękowy powstaje przy przekraczaniu prędkości dźwięku a jego źródłem jest "pokonywana [[bariera dźwięku]]" jest całkowicie mylne. Wprawdzie już przy prędkościach mniejszych od prędkości dźwięku, ale po przekroczeniu krytycznej [[liczba Macha|liczby Macha]], pojawiają się w bezpośrednim otoczeniu obiektu fale uderzeniowe i obiekt (samolot) wchodzi w ''zakres'' prędkości, o którym mówi się potocznie [[bariera dźwięku]], ale fale te są słabe i nie rozchodzą się na większe odległości.
 
Natomiast fale uderzeniowe w niewielkiej odległości od dużego obiektu lecącego z prędkością naddźwiękową niosą ze sobą tak znaczny skok ciśnienia (rzędu setek hPa), że ich działanie może być niszczące. Widoczny na rysunku obserwator - myśliwy, będąc w wynikającej ze skali rysunku odległości od niewielkiego samolotu lecącego z prędkością odpowiadającą [[liczba Macha|liczbie Macha]] ponad 1.3 (co wynika z narysowanego kąta odchylenia fal) - nie miałby najmniejszego powodu, aby się uśmiechać, raczej nie odniósł by jednak fizycznych obrażeń.
 
W latach pięćdziesiątych zeszłego stulecia w USA zbudowano naddźwiękowy bombowiec [[B-58 Hustler]]. Jednym z jego zastosowań miało być latanie na małej wysokości przy prędkości nadźwiękowejnaddźwiękowej nad torami kolejowymi lub drogami - i pozostawianie za sobą postępującego z prędkością wielu setek metrów na sekundę pasa zniszczeń. Nie wszedł ostatecznie do służby.
 
W miarę zwiększania się odległości od samolotu generowana fala uderzeniowa słabnie i degeneruje się w silną [[fala dźwiękowa|falę dźwiękową]], nie siejącą zniszczeń, ale stwarzającą dyskomfort mieszkańcom. Dlatego zabronione są loty z prędkością naddźwiękową nad gęsto zaludnionymi obszarami.
 
[[Kategoria:Akustyka]]
6899

edycji