Język krymskotatarski: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 37 bajtów ,  7 lat temu
(→‎Liczebność i rozkład geograficzny: dodany link - Azja Środkowa)
 
== Liczebność i rozkład geograficzny ==
Językiem krymskotatarskim posługuje się na co dzień około 350 tysięcy osób, w tym około 250 tysięcy na Krymie. W dalszej kolejności mówiący tym językiem zamieszkują [[Turcja|Turcję]] i [[Azja Środkowa|Azję Środkową]], głównie [[Uzbekistan]]. IstotnąIstotna diasporądiaspora tegoposługująca językasię tym również posługujący sięjęzykiem nimzamieszkuje mieszkańcyw [[Rumunia|Rumunii]] i [[Bułgaria|Bułgarii]] - łącznie nie więcej niż 30 tysięcy.
 
== Dialekty ==
Każda z trzech grup etnicznych Tatarów Krymskich posiada własny dialekt. Dlatego dla języka krymskotatarskiego wyróżnia się następujące dialekty:
* Południowy, zbliżony do [[Języki oguzyjskie|języków oguzyjskich]]. Niewiele mniej maMa różnić się od tureckiego języka literackiego niewiele mniej, niż niektóre dialekty tego języka. Ze względu na zaszłości historyczne, osobliwością tego dialektu są liczne zapożyczenia greckie i włoskie;.
* Stepowy, zbliżony do [[Język kipczacki|języka kipczackiego]]. Posługuje się nim większość Tatarów w Turcji oraz w Rumunii i Bułgarii;.
* Średni, inaczej górski, najbardziej rozpowszechniony dialekt, pośredni między dwoma poprzednimi i z obu czerpiący. Jest podstawą współczesnej literackiej odmiany języka krymskotatarskiego.
 
== Historia ==
Trzy dość odległe od siebie dialekty języka krymskotatarskiego ukształtowały się na skutek złożonej historii regionu i samych Tatarów Krymskich.
 
Współczesny rozdział dziejów języka otwiera działalność [[İsmail Gaspıralı|İsmaila Gaspıralı]], który podjął się trudu dźwignięcia języka krymskotatarskiego z upadku, wywołanego włączeniem Krymu w skład [[Imperium Rosyjskie]]go, i który zapoczątkował odrodzenie tego języka i stworzył jego literacki wariant literacki, bazujący, w odróżnieniu od dzisiejszego, na dialekcie południowym.
 
W [[1928]] zebrana na Krymie konferencja lingwistyczna uchwaliła powołanie nowego języka literackiego, opartego na dialekcie średnim, który jako wariant niejako kompromisowy dla dwóch pozostałych, jest dla wszystkich równo zrozumiały, a przy tym - najczęściej używany.
 
== Alfabety ==
Właśnie do tegożDo [[1928]] roku język krymskotatarski zapisywano [[Alfabet arabski|alfabetem arabskim]], następnie do [[1939]] roku – [[alfabet łaciński|łacińskim]], a od 1939 roku – [[cyrylica|cyrylicą]]. Od lat 90. [[XX wiek]]u następuje przechodzenie na alfabet łaciński. Nie jest to jednak przywrócenie starego alfabetu, ale zapożyczenie i modyfikacja alfabetu języka tureckiego. Obecnie równolegle używa się zarówno alfabetu łacińskiego, jak i cyrylicy. Interesujący jest fakt, że cyrylica przeważa w wydawnictwach książkowych, a alfabet łaciński – w Internecie. Alfabet łaciński jest również używany urzędowo do zapisu języka krymskotatarskiego na terytorium Ukrainy.
 
Łaciński alfabet języka krymskotatarskiego:
10 085

edycji