Układ podwójny kontaktowy: Różnice pomiędzy wersjami

poprawa linków do przek., lit., link wew.
m (zamiana szablonu "źródła" na "dopracować")
(poprawa linków do przek., lit., link wew.)
'''Układ kontaktowy''' - ciasny [[gwiazda podwójna|układ podwójny]] gwiazd, krążących na tyle blisko, że całkowciecałkowicie wypełniają one swoje [[powierzchniaPowierzchnia Roche'aRoche’a|powierzchnie Roche'a]]{{r|commins403}}. Mogą one nawet utworzyć wspólną otoczkę obu składników.
 
[[siła pływowa|Siły pływowe]] powodują znaczne zniekształcenie obu gwiazd. Ich zewnętrzne warstwy stykają się w okolicy [[punkt libracyjny|punktu Lagrange'a]] L<sub>1</sub>, co sprawia, że następuje między nimi stała wymiana materii.
 
{{fakt|Pewną zagadką jest powstawanie tak ciasnych układów podwójnych. Uważa się, że wiele spośród nich to w rzeczywistości [[gwiazda wielokrotna|układy wielokrotne]], w których oddziaływanie trzeciego towarzysza prowadzi do zbliżenia pozostałych dwóch gwiazd.|data=2012-11}}
Prawie wszystkie znane układy kontaktowe są jednocześnie [[Gwiazda zmienna zaćmieniowa|układami zaćmieniowymi]]{{r|tassoul231}}. Są one znane także jako [[gwiazdy zmienne typu W UMa|zmienne typu W Ursae Majoris]] (po pierwszej odkrytej tego typu gwieździe [[W Ursae Majoris]]){{r|mullaney19}}.
 
Układ podwójny kontaktowy bywa mylony z [[układ podwójny ze wspólnawspólną otoczką|układem podwójnypodwójnym ze wspólną otoczką]]. Różnica polega na tym, że układ podwójny kontaktowy jest stabilną konfiguracjakonfiguracją dwóch gwiazd z okresem życia wynoszącym miliony lub nawet miliardy lat, a układ podwójny ze wspólną otoczką jest krótkotrwałą fazą ewolucji niektórych układów podwójnych, która trwa mniej niż tysiąc lat{{r|kolb57-58}}.
 
== Zobacz też ==