Proces umierania w teorii wadżrajany: Różnice pomiędzy wersjami

m
źródła/przypisy
m (źródła/przypisy)
m (źródła/przypisy)
 
W odróżnieniu od procesu umierania opisywanego w ogólnej teorii wadżrajany terminologia [[dzogczen]] z nintik (wylie. sNying thig) wyróżnia również dodatkowy stan bardo zwany bardo dharmaty ([[Transliteracja Wyliego|wylie.]] Chos-nyid Bar-do); chodzi o pierwszy, świetlisty stan bardo pomiędzy śmiercią a następnym odrodzeniem. Stan ten występuje natychmiast po ostatnim zjawisku przejrzystego jesiennego nieba i ustaje przed stanem pośmiertnym [[Bardo (stan)|bardo]] zwanego stanem przejściowym bardo (wylie. Sidpai bardo), więcej czytaj art. [[Bardo (stan)#Sześć stanów bardo|sześć stanów bardo]].
Kluczowym terminem jest [[rigpa]] "pierwotna obecność", która ujawnia się po “przedarciu się” ([[Transliteracja Wyliego|wylie.]] Khregs chod) poza Umysł ([[Transliteracja Wyliego|wylie.]] Sems) w czasie "samowyzwolenia się" w "pierwotnej czystości" ([[Transliteracja Wyliego|wylie.]] Ka-dak) pod koniec procesu umierania, lub w czasie "spontanicznego urzeczywistnienia" ([[Transliteracja Wyliego|wylie.]] Lhun-Grub) zjawisk stanu bardo dharmaty natychmiast po procesie umierania{{odn|Longchen|Thondup|2002|s=191-192}}.
 
Zgodnie z procesem reinkarnacji według [[Dwanaście ogniw współzależnego powstawania|dwunastu ogniw współzależnego powstawania]], każda czująca istota zanim narodzi się w świecie cierpień [[Sansara|samsary]] musi najpierw ulec [[niewiedza (buddyzm)|niewiedzy]] w czasie śmierci poprzedniego życia oraz w czasie stanu pośredniego [[Bardo (stan)|bardo]] przed narodzinami. Według dzogczen niewiedza to ''marigpa'' - brak wyzwolenia, która uniemożliwia rozpoznanie pierwotnej czystości (wylie. Ka-dak) w czasie śmierci lub nie rozpoznanie spontanicznego urzeczywistnienia ([[Transliteracja Wyliego|wylie.]] Lhun-Grub) zjawisk stanu bardo dharmaty{{odn|Longchen|Thondup|2002|s=208}}.
 
Dopiero po owych nierozpoznaniach manifestuje się stopniowo Umysł (wylie. Sems), który zaczyna doświadczać zjawisk jako dualistycznie oddzielonych od niego a w wyniku tego Umysłu następuje przekształcenie się zjawisk z bardo dharmaty (wylie. Chos-nyid Bar-do) w samsaryczne formy pięciu żywiołów (przestrzeni, wiatru, ognia, wody, ziemi) w czasie drugiego bardo (wylie. Sidpai bardo), aż do odrodzenia po stanie bardo w świecie, a po odrodzeniu życie w świecie dualności "ja - inne" i konceptualności, kiedy aktywny jest Umysł{{odn|Longchen|Thondup|2002|s=206-210}}. [[Tybetańska Księga Umarłych]] opisuje, że niezwykle trudno być obecnym w pierwszym świetlistym bardo dharmaty ([[Transliteracja Wyliego|wylie.]] Chos-nyid Bar-do), gdzie manifestuje się naturalnie całe bogactwo oświecenia (np. mandale z postaciami buddów), gdyż nawykowo następuje owe nierozpoznanie, przekształcenie zjawisk i przechodzi się natychmiast do drugiego stanu bardo (Wyl. Sidpai bardo) w celu odrodzenia się po nim w świecie. "Przedarcie się" ([[Transliteracja Wyliego|wylie.]] Khregs chod) do stanu rigpy w praktyce dzogczen za życia jest kluczowe, w celu osiągnięcia oświecenia według buddyzmu (stanu pierwotnego buddy) wykraczającego poza doświadczenia [[dukkha|cierpień]] samsary<ref name=autonazwa1>http://yeshekhorlo.mahajana.net/category/trening-dzogczen/o-dzogczen-w-skrocie/ - Terminologia używana w dzogczen, dostęp 10.12.2009</ref>. Wiele pozycji źródłowych{{odn|Longchen|Thondup|2002|s=137-142}} <ref>"Rainbow Body. The Life and Realization of a Tibetan Yogin, Togden Ugyen Tendzin" Namkhai Norbu; Shang Shung; 2010; ISBN 8878341061</ref> <ref>Tenzin Wangyal, ''Cuda naturalnego umysłu. Esencja dzogczen w rdzennej tybetańskiej tradycji Bön'', Wydawnictwo Verbum Marek Górny, Katowice 1994 ISBN 83-7058-015-7</ref>, jak i udokumentowanych relacji, przytacza przykłady znaków wskazujących na całkowite zrealizowanie nauk takich jak trekciö ([[Transliteracja Wyliego|wylie.]] Khregs chod). Mistrzowie historyczni, jak i współcześni, pod­czas naturalnego procesu umierania przed zrealizowaniem "stanu buddy Samantabhadry" manifestują tzw. tęczowe ciało (wylie. ‘Ja-lus), tj. osoby takie umierają pośród świateł tęcz (w stanie trekciö) aż ciała ich znikają pozostawiając po sobie jedynie włosy i paznokcie<ref>Jedną z ostatnich relacji zamanifestowania tęczowego ciała udokumentowano w związku ze śmiercią opata klasztoru [[gelug]] Khenpo Acho (Wylie. mkhan po a chos) (1918–1998); http://www.rigpawiki.org/index.php?title=Khenpo_Ach%C3%B6, dostęp 27.11.2012; co potwierdza XIV Dalajlama [[Tenzin Gjaco]] na podstawie rozmów z naocznymi świadkami w swojej książce "Mind in Comfort and Ease: The Vision of Enlightenment in the Great Perfection", s.117, Wisdom Publications, 2007, ISBN-10: 0861714938, oraz relacja o śmierci Togden Ugyen Tendzin (1888-1962), którego bratankiem jest [[Namkhai Norbu]] w "Rainbow Body. The Life and Realization of a Tibetan Yogin, Togden Ugyen Tendzin" Namkhai Norbu;, Shang Shung;, 2010;, ISBN 8878341061. Inne przykłady zamanifestowania tęczowego ciała opisane są w takich książkach jak „Tybetańska"Tybetańska księga życia i umierania”umierania", Sogjal Rinpocze, Wydawnictwo EM, Warszawa 1997, WydawnictwoISBN Mandala83-86-396-03-2, 2005"Cuda naturalnego umysłu. Esencja dzogczen w rdzennej tybetańskiej tradycji Bön", Tenzin Wangyal, Wydawnictwo Verbum Marek Górny, Katowice 1994, ISBN 83-7058-015-7</ref>.
 
== Szczegółowy opis doświadczeń w bardo dharmaty ==
 
Współczesny mistrz dzogczen Sogjal Rinpocze w swojej "Tybetańskiej księdze życia i umierania" opisuje{{odn|Sogjal|1997|s=293-295296}}:
{{CytatD|
"Pojawienie się Jasności Podstawy (Przejrzyste Światło pod koniec procesu umierania) jest jak przejrzystość nieba przed świtem... teraz, stopniowo, zaczyna się wyłaniać w całym przepychu "słońce" dharmaty, oświetlając kontury pejzażu... "Spontanicznie urzeczywistnia się", wybuchając energią i światłem, naturalna promienność [[rigpa|rigpy]]. W rzeczywistości zachodzi tu proces odsłonięcia, podczas którego stopniowo ujawnia się Umysł. Wiele dają tu do myślenia odkrycia współczesnej fizyki, według której materia jawi się jako ocean energii i światła... wszelka materia to kondensacja światła... stwierdza [[David Bohm]].
# Zjednoczenie - "bóstwa"... jeżeli nie rozpoznaliście (pierwszej fazy) "spontanicznego urzeczywistnienia" rigpy, promienie swiatła i kolory zaczną łączyć się i zlewać w punkty lub kule światła różnej wielkości ([[język tybetański|tyb]]. tikle). Wewnątrz nich pojawiają się "mandale łagodnych i gniewnych bóstw" jako olbrzymie, kuliste skupiska światła, które zdają się zajmować całą przestrzeń... Wizje te odbierana są wszystkimi zmysłami, są tak intensywne, że jeśli nie rozpoznacie w nich tego czym są (ich "spontanicznego urzeczywistnienia" poza dualizmem, w jedności doświadczeń i doświadczającego, [[Transliteracja Wyliego|wylie.]] Lhun-Grub) "śmiertelnie" was przerażą. Owładnięci strachem i paniką, stracicie przytomność.
# Mądrość... rozpuszczenie się jedności w mądrość. Z twego serca płynie kolejny snop światła. Jest to manifestacja różnych aspektów mądrości, które ukazują się w grze rozpostartych kobierców światła i oślepiająco jasnych, kulistych tikle. Jeżeli nie osiągniecie tu wyzwolenia, spoczywając bez rozproszenia w naturze umysłu, kobierce światła i tikle, a wraz z nimi wasza [[rigpa]], roztopią się w promieniującej kuli światła, która przypomina baldachim z pawich piór.
# Spontaniczna obecność... rozpuszczenie się mądrości w spontaniczna obecność. Teraz w oszałamiającym spektaklu, manifestuje się cała rzeczywistość. Pojawiają się łagodne i gniewne "bóstwa", potem czyste krainy buddów i poniżej sześć światów [[Sansara|samsarycznego istnienia]]. Bezmiar owej wizji przekracza wszelkie zwyczajne wyobrażenia. Przedstawiają się wszystkie możliwości: od mądrości i wyzwolenia po pomieszanie i odrodzenie (w samsarze). W jednej chwili przypomnicie sobie wszystkie nauki, jakie kiedykolwiek otrzymaliście, w waszych umysłach obudzą się nawet nauki, o których nigdy nie słyszeliście, a potem cała wizja roztopi się w swej pierwotnej esencji (w czasie "samowyzwolenia się" w "pierwotnej czystości" [[Transliteracja Wyliego|wylie.]] Ka-dak), jak namiot padający po przecięciu podtrzymujących go linek (według nauk dzogczen istnieje osiem sposobów manifestowania się spontanicznego urzeczywistnienia (wylie. Lhun-Grub) w [[nirwana|nirwanie]], lub w samsarze<ref name{{odn|Longchen|Thondup|2002|s=autonazwa1 />206}}).
[[Tybetańska Księga Umarłych]] dzieli (owe) doświadczenia bardo dharmaty na dni... poza ograniczeniami czasu i przestrzeni. Bez stabilności w praktyce (tögal; [[Transliteracja Wyliego|wylie]]: thod-rgal) dni te mogą być nieprawdopodobnie krótkie. Łagodne i gniewne "bóstwa" znikną tak szybko, że nawet nie zauważymy, iż się pojawiły (gdyż nawykowo następuje owe nierozpoznanie, przekształcenie zjawisk i przechodzi się natychmiast do drugiego stanu bardo "odradzania się" (wylie. Sidpai bardo) w celu narodzenia się po nim w świecie, np. aby świadomość "umiejscowiła się" w łonie przyszłej matki i nastąpiły kolejne narodziny [[reinkarnacja]] jako człowiek lub zwierzę, więcej czytaj artykuł [[bardo (stan)]]). }}
 
3788

edycji