Proces umierania w teorii wadżrajany: Różnice pomiędzy wersjami

m
termin
m (termin)
{{Buddyzm|świat}}
'''Proces umierania w teorii wadżrajany''' - kompleksowy opis etapów [[śmierć|naturalnej śmierci fizjologicznej]], zawierający m.in. zmiany w ciele, zmiany odczuć, zmiany zdolności zmysłowych i subtelnych stanów świadomości. Pochodzi z [[soteriologia|soteriologicznych]] nauk [[buddyzm tybetański|buddyzmu tybetańskiego]] związanych z [[Tantry Jogi Najwyższej|tantrami jogi najwyższej]], [[Mahamudra|mahamudrą]] i [[dzogczen]].
 
== Znaczenie ==
W [[buddyzm]]ie śmierć nie jest traktowana jako ostateczny koniec istnienia, ale jako ogniwo łączące kolejne odrodzenia w [[Sansara|samsarze]] w [[Dwanaście ogniw współzależnego powstawania|dwunastu ogniwach współzależnego powstawania]], aż do osiągnięcia wyzwolenia, tzn. [[Nirwana|nirwany]]. Według nauk [[Wadżrajana|wadżrajany]] każda czująca istota w czasie śmierci doświadcza podobnego procesu utraty mocy nad ciałem, uczuć, zdolności zmysłowych i subtelnych stanów świadomości. W procesie tym można wyodrębnić następujących kolejno po sobie 8 etapów opisanych poniżej. [[Tantry Jogi Najwyższej|Tantry]] nauczają, jak bardzo ważne jest zapoznanie się z tym procesem, gdyż każdy będzie musiał doświadczać go w czasie własnego umierania ([[śmierć|naturalnej śmierci fizjologicznej]]), choć niezwykle trudno będzie utrzymać uważność. Mistrzowie [[buddyzm tybetański|buddyzmu tybetańskiego]] poprzez zrealizowanie w ciągu życia nauk związanych z [[Tantry Jogi Najwyższej|tantrami]], [[Mahamudra|mahamudrą]] lub [[dzogczen]] w pełni rozpoznają wszystkie etapy procesu umierania, a w czasie śmierci przebywają w stanie natury umysłu "[[Przejrzyste Światło]]" osiągając wyzwolenie{{odn|Sogjal|1997|s=283}}{{odn|Cozort|2005|s=113}}{{odn|Lodoe|2008|s=77}}{{odn|odn=a|Rinczen}}{{odn|odn=b|Rinczen}}.
 
 
== Nauki dzogczen o stanie rigpy w czasie procesu umierania ==
 
W odróżnieniu od procesu umierania opisywanego w ogólnej teorii wadżrajany terminologia [[dzogczen]] z nintik ([[Transliteracja Wyliego|Wylie:]] sNying thig) wyróżnia również dodatkowy stan bardo zwany bardo dharmaty ([[Transliteracja Wyliego|Wylie:]] Chos-nyid Bar-do); chodzi o pierwszy, świetlisty stan bardo pomiędzy śmiercią a następnym odrodzeniem. Stan ten występuje natychmiast po ostatnim zjawisku przejrzystego jesiennego nieba i ustaje przed stanem pośmiertnym [[Bardo (stan)|bardo]] zwanego stanem przejściowym bardo ([[Transliteracja Wyliego|Wylie:]] Sidpai bardo), więcej czytaj art. [[Bardo (stan)#Sześć stanów bardo|sześć stanów bardo]].
Kluczowym terminem jest [[rigpa]], "pierwotna obecność", która ujawnia się po “przedarciu się” ([[Transliteracja Wyliego|Wylie:]] Khregs chod) poza Umysł ([[Transliteracja Wyliego|Wylie:]] Sems) w czasie "samowyzwolenia się" w "pierwotnej czystości" ([[Transliteracja Wyliego|Wylie:]] Ka-dak) pod koniec procesu umierania, lub w czasie "spontanicznego urzeczywistnienia" ([[Transliteracja Wyliego|Wylie:]] Lhun-Grub) zjawisk stanu bardo dharmaty natychmiast po procesie umierania{{odn|Longchen|Thondup|2002|s=191-192}}.
 
== Szczegółowy opis doświadczeń w bardo dharmaty ==
 
Współczesny mistrz dzogczen Sogjal Rinpocze w swojej "Tybetańskiej księdze życia i umierania" opisuje{{odn|Sogjal|1997|s=293-296}}:
{{CytatD|
3788

edycji