Dolina Ciężka: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 11 bajtów ,  7 lat temu
m
m (koordynaty)
'''Dolina Ciężka''', dawniej '''Dolina Czeska''' ([[język słowacki|słow.]] ''Ťažká dolina'', ''Česká dolina'', [[język niemiecki|niem.]] ''Böhmischseetal'', ''Verborgenes Tal'', [[język węgierski|węg.]] ''Cseh-tavi-völgy'', ''Rejtett-völgy''<ref name=wet>{{Cytuj książkę | nazwisko= Radwańska-Paryska | imię=Zofia | autor link= Zofia Radwańska-Paryska | nazwisko2= Paryski | imię2=Witold Henryk | autor link2= Witold Henryk Paryski | tytuł= Wielka encyklopedia tatrzańska | data=2004 | wydawca=Wydawnictwo Górskie | miejsce=Poronin | isbn=83-7104-009-1}}</ref>) – niewielka [[dolina zawieszona]] położona w [[Tatry Wysokie|Tatrach Wysokich]] na terenie [[Słowacja|Słowacji]].
 
==== Opis ====
Wraz ze swoim bocznym odgałęzieniem [[Dolinka Spadowa|Dolinką Spadową]] (''Spádová dolinka'') ma długość ok. 2,0 km i powierzchnię ok. 2,5 km². Należy do systemu [[Dolina Białej Wody|Doliny Białej Wody]] (''Bielovodská dolina''), odchodzi od niej w kierunku południowo-zachodnim na wysokości [[Polana pod Wysoką (Tatry)|Polany pod Wysoką]] (''Poľana pod Vysokou'') i oddzielona jest od Doliny Białej Wody 300-metrowej wysokości [[ściana stawiarska|ścianą stawiarską]]. W dolnym piętrze Doliny Ciężkiej znajduje się [[Ciężki Staw]] (''Ťažké pleso''), położony na wysokości 1612 m [[n.p.m.]] Wypływający z niego [[Ciężki Potok]] (''Ťažký potok'') opadając w kierunku Doliny Białej Wody tworzy [[Ciężka Siklawa|Ciężką Siklawę]] (''Ťažký vodopád'') o wysokości ok. 100 m – najwięcej w [[Tatry|Tatrach]]. W górnym tarasie Doliny Ciężkiej, wśród osuwiska skalnych głazów, na wysokości ok. 1760&nbsp;m n.p.m. leży [[Zmarzły Staw pod Wysoką]] (''Zmrzlé pleso''). Wypływający z niego potok spada kaskadą zwaną [[Zmarzła Siklawa]] (''Zmrzlý vodopád''). Najwyżej położone piętro Doliny Ciężkiej zajmuje kocioł Dolinki Spadowej, oddzielają go ściany [[Ciężka Turnia|Ciężkiej Turni]] (''Ťažká veža'', 2254&nbsp;m), najwyższego szczytu w bocznej grani odchodzącej od [[Niżnie Rysy|Niżnich Rysów]] (''Malé Rysy'', ''Nižné Rysy'').
 
Dawniej dolina była wypasana przez pasterzy z Doliny Białej Wody. Nie mieli oni jednak tutaj szałasu, w razie potrzeby korzystali z naturalnych [[koleba|koleb]].
 
==== Topografia ====
Dolina Ciężka wraz z Doliną Spadową graniczą:
* od wschodu z [[Dolina Kacza|Doliną Kaczą]] (''Kačacia dolina''), rozdziela je odchodząca od [[Ganek (Tatry)|Małego Ganku]] (''Malý Ganek'') w kierunku północnym [[Pusta Grań]] (''Pustý hrebeň'') z [[Kacza Turnia|Kaczą Turnią]] (''Kačacia veža'') i [[Gankowa Strażnica|Gankową Strażnicą]] (''Pustá stráž''),
* od północy z [[Dolina Żabich Stawów Białczańskich|Doliną Żabich Stawów Białczańskich]] (''Žabia Bielovodská dolina''), rozdziela je masyw [[Młynarz (Tatry)|Młynarza]] (''Mlynár'').
 
==== Nazewnictwo ====
Pierwotnie dolina nazywała się Ciężkie lub Do Ciężkiego. Nazwa ta pochodzi od tego, że pasterzom z Doliny Białej Wody ciężko było wraz z owcami wspiąć się do tej doliny przez stromą, 300-metrowej wysokości ścianę stawiarską. Potem okoliczna ludność używała nazwy Dolina Ciężka. Przez turystów i taterników została ona zniekształcona na błędną nazwę Dolina Czeska. Ta nazwa i jej tłumaczenia obcojęzyczne utrzymywały się długo, również w piśmiennictwie i na mapach. Dopiero po II wojnie światowej w wyniku żądań ludności [[Jaworzyna Tatrzańska|Jaworzyny Tatrzańskiej]], którzy cały czas używali nazwy Dolina Ciężka, przywrócono dawną, prawidłową nazwę.
 
==== Turystyka ====
Od około 1860 r. dolinę zaczęli z rzadka odwiedzać polscy turyści, jako pierwszych znanych wymienia się [[Edward Homolacs (junior)|Edwarda Homolacsa juniora]] i ks. [[Józef Stolarczyk (ksiądz)|Józefa Stolarczyka]] wraz z towarzyszami i przewodnikiem [[Jędrzej Wala (młodszy)|Jędrzejem Walą młodszym]] (ok. 1860). Zimą pierwszy był tutaj [[Zbigniew Korosadowicz]] 9 kwietnia 1931 r.<ref name=whp>{{Cytuj książkę |nazwisko=Paryski |imię=Witold Henryk |autor link=Witold Henryk Paryski |tytuł=Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część IX. Waga – Szarpane Turnie |data=1992 |wydawca=Sklep Podróżnika |miejsce=Warszawa |strony=28-29}}</ref>
 
Obecnie dolina znajduje się na obszarze [[Tatrzański Park Narodowy (Słowacja)|TANAP-u]] i nie prowadzi do niej żaden ze znakowanych [[szlak turystyczny|szlaków turystycznych]]. Możliwe jest jednak przejście w towarzystwie przewodnika na przełęcz [[Waga (Tatry)|Wagę]] (''Váha'') nieoznaczoną drogą poprowadzoną wzdłuż brzegu Zmarzłego Stawu. Dolina Ciężka od lat była miejscem licznych wspinaczek. Do niej schodzi wysoka (300 m) ściana [[Galeria Gankowa|Galerii Gankowej]] (''Gánkova Galéria''), którą poprowadzono wiele dróg o różnej skali trudności.
 
{{Przypisy|stopień= ====}}
 
==== Bibliografia ====
# {{Cytuj książkę|imię=Józef |nazwisko=Nyka |autor link= Józef Nyka|tytuł=Tatry słowackie. Przewodnik. Wyd. II |miejsce=Latchorzew |data=1998 |wydawca=Wyd. Trawers |isbn= 83-901580-8-6}}
# {{Cytuj książkę |nazwisko=Paryski |imię=Witold Henryk |autor link=Witold Henryk Paryski |tytuł=Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część IX. Waga – Szarpane Turnie |data=1992 |wydawca=Sklep Podróżnika |miejsce=Warszawa}}
3 450 228

edycji