Kryzys walutowy: Różnice pomiędzy wersjami

Usunięte 692 bajty ,  8 lat temu
poprawki
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
(poprawki)
{{Dopracować|źródła=2010-03}}
'''Kryzys walutowy''' – nagły spadek i silny [[kurs walutowy|kursu waluty]] danego kraju związany z utratą zaufania uczestników rynku do danej waluty. Spadek kursu spowodowany jest masową sprzedażą waluty, a ze względu na skalę zjawiska działania banku centralnego nie są w stanie zahamować tej niekorzystnej tendencji. Ten typ kryzysu zwany jest również kryzysem bilansu płatniczego.
'''Kryzys walutowy''' jest poważnym naruszeniem stanu równowagi gospodarczej, powstałym na skutek utraty zaufania [[rezydent (prawo)|rezydentów]] (obywateli danego kraju, podmiotów gospodarczych z siedzibami w danym kraju) oraz [[nierezydent]]ów (cudzoziemców, podmiotów gospodarczych z siedzibami w innych krajach) do stabilności [[waluta|waluty]] danego kraju.
 
Bezpośrednim skutkiem utraty wspomnianego zaufania jest spadek [[kurs walutowy|kursu]] waluty krajowej, gdyż obywatele wymieniają walutę krajową na zagraniczną, natomiast podmioty gospodarcze zaczynają preferować [[inwestycja|inwestycje]] finansowe w innych krajach.
 
== Symptomy kryzysu walutowego ==
 
== Rodzaje kryzysów walutowych ==
=== Kryzysy pierwszej generacji (Model Krugmana) ===
'''Można wyróżnić:'''
Kryzysy tego rodzaju występowały najczęściej na przełomie lat 70. i 80. XX wieku (kryzysy w Meksyku, Argentynie, Brazylii). Zasadniczą przyczyną pojawiania się ichtego było przyjęcie nieprawidłowej polityki makroekonomicznej,typu którakryzysów była nieniewłaściwa do pogodzenia zepolityka [[Stały kurs walutowymakroekonomia|stałymmakroekonomiczna]] lubprowadzona [[Sztywnyprzez kursrządy walutowy|sztywnymtych kursem walutowym]]krajów. W krajach tych prowadzono ekspansywną politykę fiskalną. (wydatki[[deficyt zbudżetowy|Deficyty budżetubudżetowe]] finansowane były większe od dochodów), natomiast deficyty finansowano z kredytów od banku centralnego. Prowadziło to do nadmiernego i niekontrolowanego zwiększaniawzrostu [[inflacja|inflacji]], a następnie problemów z utrzymaniem kursu w określonym przedziale wahań. W tych okolicznościach możliwe było również przeprowadzenie ataku spekulacyjnego z dużym prawdopodobieństwem powodzenia. PodstawowąPodsumowując, podstawową przyczyną powstania kryzysu pierwszej generacji jest czynnik wewnętrzny, np. w postaci niewłaściwej [[polityka fiskalna|polityki fiskalnej]].
 
*=== '''Kryzysy pierwszejdrugiej generacji''' (Model Obstfelda) ===
Kryzysy te pojawiały się w latach 1992-1993 w krajach zachodniej Europy (Francja, Wielka Brytania) należących w tym okresie do mechanizmu [[ERM II|ERM]]. Ów system narzucał stosowanie kursu stałego z wąskim przedziałem wahań (± 2,25%). Powstawały zatem problemyProblemy z utrzymaniem kursu w tymtak wąskim paśmie, co stwarzałostwarzały sprzyjającą sytuację do przeprowadzenia ataku spekulacyjnego na walutę,. któryAtak z koleiten był bezpośrednim czynnikiem wystąpienia kryzysu walutowego. Kryzysy drugiej generacji są zatem wywoływane, w odróżnieniu od poprzednich, przez czynnik zewnętrzny w postaci ataku spekulacyjnego.
Kryzysy tego rodzaju występowały najczęściej na przełomie lat 70. i 80. XX wieku (kryzysy w Meksyku, Argentynie, Brazylii). Zasadniczą przyczyną pojawiania się ich było przyjęcie nieprawidłowej polityki makroekonomicznej, która była nie do pogodzenia ze [[Stały kurs walutowy|stałym]] lub [[Sztywny kurs walutowy|sztywnym kursem walutowym]]. W krajach tych prowadzono ekspansywną politykę fiskalną (wydatki z budżetu były większe od dochodów), natomiast deficyty finansowano z kredytów banku centralnego. Prowadziło to do nadmiernego i niekontrolowanego zwiększania inflacji, a następnie problemów z utrzymaniem kursu w określonym przedziale wahań. W tych okolicznościach możliwe było również przeprowadzenie ataku spekulacyjnego z dużym prawdopodobieństwem powodzenia. Podstawową przyczyną powstania kryzysu jest czynnik wewnętrzny w postaci niewłaściwej [[polityka fiskalna|polityki fiskalnej]].
 
*=== '''Kryzysy drugiejtrzeciej generacji''' (model eklektyczny) ===
Kryzysy te pojawiały się w latach 1992-1993 w krajach zachodniej Europy (Francja, Wielka Brytania) należących w tym okresie do mechanizmu [[ERM II|ERM]]. Ów system narzucał stosowanie kursu stałego z wąskim przedziałem wahań (± 2,25%). Powstawały zatem problemy z utrzymaniem kursu w tym paśmie, co stwarzało sprzyjającą sytuację do przeprowadzenia ataku spekulacyjnego na walutę, który z kolei był bezpośrednim czynnikiem wystąpienia kryzysu. Kryzysy drugiej generacji są zatem wywoływane, w odróżnieniu od poprzednich, przez czynnik zewnętrzny w postaci ataku spekulacyjnego.
 
* '''Kryzysy trzeciej generacji'''
Kryzysy należące do tej grupy pojawiły się po raz pierwszy w latach 1997-1998 w krajach Azji Południowo-Wschodniej (Malezja, Indonezja, Korea Południowa). Sytuacja makroekonomiczna tych państw była w owym okresie bardzo dobra – występowały [[deficyt budżetowy|nadwyżki budżetowe]] oraz niska [[inflacja]], toteż pojawienie się kryzysu było dużym zaskoczeniem zarówno dla inwestorów, jak i agencji ratingowych.
 
Po przeprowadzeniu badań dowiedziono, że kryzysyKryzysy azjatyckie były skutkiem złego działania elementów mikroekonomicznych tj.i przedsiębiorstw, apowstały w szczególnościefekcie [[bank]]ów,nadmiernego którezadłużenia podejmowałysię nadmierne(w [[ryzyko]]tym wzagranicą) związkuprzez zprzedsiębiorstwa udzielanyminiefinansowe [[kredyti bankowy|kredytami]]banki. Kryzysy te zatem, podobnie, jak kryzysy pierwszej generacji, wywoływane są przez czynnik wewnętrzny.
 
== Obrona przed kryzysami ==
Prawdopodobieństwo wystąpienia kryzysów trzeciej generacji może być skutecznie ograniczane przede wszystkim poprzez stworzenie sprawnego [[Nadzór bankowy|nadzoru bankowego]].
 
Obrona przed kryzysami pierwszej i drugiej generacji jest możliwa poprzez prowadzenie odpowiedniej polityki [[Polityka fiskalna|fiskalnej]], [[Polityka pieniężna|pieniężnej]] oraz kursowej. Na tej podstawie utworzono również [[kryteria konwergencji]], umożliwiające państwom przystępującym do [[Unia Europejska|Unii Europejskiej]] na odpowiednie przystosowanie swoich gospodarek. Oprócz kryteriów podstawowych na szczególną uwagę zasługuje także dodatkowe kryterium – legislacyjne, wymagające niezależności banku centralnego.
 
== Bibliografia ==