Sztuka starożytnego Rzymu: Różnice pomiędzy wersjami

Rozmiar się nie zmienił ,  7 lat temu
m
MalarzBOT: Cesarstwo rzymskie przeniesiono do Cesarstwo Rzymskie
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
(→‎Zobacz też: szablon)
m (MalarzBOT: Cesarstwo rzymskie przeniesiono do Cesarstwo Rzymskie)
{{Dopracować|źródła=2012-03}}
Terminem '''sztuka starożytnego Rzymu''' określa się zazwyczaj sztukę tworzoną w [[Rzym]]ie – mieście nad [[Tyber|Tybrem]] oraz całym państwie złożonym z wielu prowincji i nie wykazującą żadnych ścisłych związków kulturowych z sztuką rodzimą konkretnego rejonu pozostającego pod panowaniem imperium, powstałą w okresie od [[VI wiek p.n.e.|VI w. p.n.e.]] do końca [[IV wiek|IV]] w., czyli momentu podziału [[cesarstwoCesarstwo rzymskieRzymskie|cesarstwa]] na wschodnie i zachodnie.
 
Najstarszy okres rozwoju sztuki starożytnego Rzymu związany jest z panowaniem królów [[Etruskowie|etruskich]] i trwał aż do najazdu [[Galowie|Galów]] na Rzym w [[390 p.n.e.]], czyli pierwszych dwóch stuleci [[republika rzymska|republiki]]. Z tym okresem związane jest przekształcenie osady w miasto, budowa kanału odwadniającego [[Cloaca Maxima]], wytyczenie ulic i placów (powstało [[Forum Romanum]]). Powstały najstarsze budowle, np. [[świątynia Jowisza Kapitolińskiego]].
Najpopularniejsze były naczynia z gliny. Z surowca tego produkowano już w [[III wiek p.n.e.|III w. p.n.e.]] Były to wyroby z czarną polewą, wykonywane w północnej części Italii. Ich produkcja zanikła pod koniec [[II wiek p.n.e.|II w. p.n.e.]], w połowie [[I wiek p.n.e.|I w. p.n.e.]] pojawiły się naczynia z jasnoczerwonej gliny, również z błyszczącą polewą. Produkowane były przede wszystkim w południowej części półwyspu. Naczynia, kielichy, miski, talerze, zdobione były wypukłymi wzorami roślinnymi lub figuralnymi o tematyce mitologicznej. Wzory wyciskane były na matrycach o wklęsłych wzorach na kole garncarskim. Była to tzw. ceramika aretyńska (nazwa pochodzi od miasta Arezzo, jednego z ośrodków produkcji tej ceramiki). Również w prowincjonalnych ośrodkach produkowano wyroby ceramiczne. Różniły się one od ceramiki aretyńskiej rodzajem gliny i technologią wykonania. Wyroby te znane są jako ''[[terra sigillata]]'', od stempli firmowych warsztatów, którymi były sygnowane.
 
W cesarstwie rzymskim produkowano także [[gemma (kamień)|gemmy]] o wzorach wklęsłych (''intaglio'') i wypukłych (''kamee''). Do ich produkcji używano półszlachetnych kamieni (np. [[karneol|krwawnik]], [[granat (minerał)|granat]], [[akwamaryn]], [[agat]]). Umiejętność ich wykonania Rzymianie przejęli od Greków. Początkowo (w okresie [[republika rzymska|republiki]]) produkowano gemmy wklęsłe używane do wyrobu pierścieni (służących jako pieczęcie) oraz amuletów. Za Augusta rozwinęła się produkcja gemm o wzorach wypukłych, służąca jako ozdoba sprzętów oraz biżuteria. Pojawiły się kamee z wizerunkiem cesarza oraz wyroby o znacznych rozmiarach z ozdobą w postaci reliefów historycznych. Oprócz [[kamea|kamei]] z kamieni wykonywano też wyroby imitujące je. Były one wykonywane w dwubarwnym szkle. Na warstwę spodnią używano przeźroczystego szkła, wierzchnią, rzeźbioną, wykonywano w szkle białym. Podobną technikę zastosowano już w okresie hellenistycznym do produkcji naczyń. Wyroby tego typu powstawały także w [[cesarstwoCesarstwo rzymskieRzymskie|cesarstwie rzymskim]]. Do bardziej znanych znalezisk tego typu należy tzw. Waza Portland. Jest to amfora odnaleziona w XVI w. w sarkofagu. Na szafirowym tle wygrawerowane są w białym szkle sceny figuralne. Waza znajduje się w zbiorach [[Muzeum Brytyjskie]]go w Londynie.
 
Najlepiej zachowanymi przykładami malarstwa są freski zdobiące domy zasypanych popiołem po wybuchu [[Wezuwiusz]]a w [[Pompeje|Pompejach]]. Pozwalają one na poznanie rozwoju tej gałęzi sztuki od połowy [[II wiek p.n.e.|II w. p.n.e.]] do [[79]] r. Malarstwo okresu cesarstwa jest właściwie nieznane. Zachowały się nieliczne przykłady fresków z [[II wiek|II]] w. wykonanych w grobowcach oraz kilka przykładów z [[III wiek|III]] w. zdobień wnętrz mieszkalnych odnalezionych w Rzymie i [[Ostia|Ostii]]. Na tej podstawie można wyrokować, że panowały w tym okresie dwa style: iluzjonistyczny i późnorzymski. Pierwszy to obrazy postaci z pejzażem lub elementami architektonicznymi w tle. Drugi styl reprezentowany jest przez malarstwo figuralne na neutralnym tle w obramowanych czerwonymi pasami polach.
4 115 498

edycji