Języki austroazjatyckie: Różnice pomiędzy wersjami

m
WP:CHECK - eliminicja błędu #75 (wcięcia w listach); zmiany kosmetyczne
(poprawa linków)
m (WP:CHECK - eliminicja błędu #75 (wcięcia w listach); zmiany kosmetyczne)
 
'''Języki austroazjatyckie''' – duża [[rodzina językowa]], skupiająca języki, używane w południowo-wschodniej [[Azja|Azji]] oraz na małych obszarach, rozrzuconych po [[Indie|Indiach]] i [[Bangladesz]]u. Termin ''austroazjatyckie'' pochodzi od [[łacina|łacińskiego]] słowa ''auster'', oznaczającego południe i nazwy kontynentu - [[Azja]]. Należą do niej między innymi języki: [[języki mundajskie|mundajskie (munda)]], [[Języki staromalakijskie|staromalakijskie]], [[Języki khasyjskie|khasyjskie]], [[Języki nikobarskie|nikobarskie]] oraz [[Języki mon-khmerskie|mon-khmerskie]] z językiem [[język khmerski|khmerskim]]. Wymienić tu jeszcze można grupę mieszaną z językami [[język czamski|czam]], [[język radai|radai]] i [[język sedang|sedang]] które powstały z nawarstwienia się dialektów austroazjatyckich na substrat [[języki austronezyjskie|austronezyjski]].
Z rzeczonych języków, tylko [[Język wietnamski|wietnamski]], [[Język khmerski|khmerski]] i [[Język mon|mon]] mają długą tradycję piśmienniczą, a tylko wietnamski i khmerski oficjalny status (odpowiednio w [[Wietnam]]ie i [[Kambodża|Kambodży]]). Reszta języków jest używana przez mniejszości etniczne. Powszechne sądzi się, że pierwotny ich zasięg obejmował południowo-wschodnią Azję i wschodnią część [[Subkontynent indyjski|subkontynentu indyjskiego]], a dominacja na tych ziemiach innych języków – w tym [[Języki indoeuropejskie|indoeuropejskich]], [[Języki dajskie|dajskich]], [[Języki drawidyjskie|drawidyjskich]] i [[Języki chińsko-tybetańskie|sino-tybetańskich]] jest rezultatem późniejszych migracji ludności (na dowód podaje się m.in. zapożyczenia austroazjatyckie w [[języki tybeto-birmańskie|tybeto-birmańskich]] językach wschodniego [[Nepal]]u).<br />
Podejmowano próby udowodnienia pokrewieństwa między nimi a [[Języki austronezyjskie|językami austronezyjskimi]], tworząc tym samym [[nadrodzina językowa|nadrodzinę]] [[Języki austryckie|języków austrycznych czy austryjskich]].
 
Językoznawcy tradycyjnie rozdzielali języki austroazjatyckie na dwie [[podrodzina językowa|podrodziny]]: mon-khmer – używanych na terenach południowo-wschodniej Azji, północno-wschodnich Indii i na [[Nikobary|Nikobarach]] oraz języków munda czy mundajskich – zajmujących obszary we wschodnich i środkowych Indiach i Bangladeszu.
Ethnologue identyfikuje 168 języków austroazjatyckich, z czego 147 to języki mon-khmerskie, a 21 mundajskie. Nie opublikowano jednak dowodów za taką właśnie systematyką i istnieje możliwość, iż jest ona efektem sugerowania się różnicami antropologicznymi między użytkownikami języków tych podrodzin (użytkownicy języków mon-khmerskich należą do [[Żółta rasa człowieka|rasy żółtej]], a mundajskich prezentują wygląd typowy dla mieszkańców Indii).
W poniższych [[systematyka]]ch pogrubioną czcionką zaznaczono rodziny, uznane za faktycznie istniejące jednostki systematyczne.<br />
Przy tym pokrewieństwo między nimi jest nadal przedmiotem dyskusji. Na uwagę zasługuje fakt, że z dwóch współczesnych propozycji podziału, żadna nie wyróżnia podjednostki mon-khmerskiej. Trzeba ponadto zaznaczyć, że niewiele dotychczas opublikowano nt. konkurencyjnych propozycji, a tym samym nie można mieć też pewności co do tutaj przedstawionych.
 
* '''[[Języki mundajskie]]'''
:** '''koraput''': 7 języków
:** mundajskie rdzeniowe
::*** '''charia-juang''': 2 języki
::*** północnomundajskie
::: ''[[Język korku|korku]]''
::: '''cherwar''': 12 języków
* Języki khasi-khmuickie
:** '''[[Języki khasyjskie]]''': 3 języki.
:** Języki palaungo-chmuickie
::*** '''[[Języki khmuickie|khmuickie]]''': 13 języków
::*** Języki palaungo-pakanickie
::: '''pakanickie''' albo '''[[Języki palju|palju]]''': 2 języki
::: '''[[Języki palaungijskie|palaungijskie]]''': 21 języków
* [[Języki mon-khmerskie]] jądrowe
:** Języki khmero-wietskie
::*** Języki wieto-katuickie
::: '''[[Języki wietskie|wietskie]]''': 10 języków
::: '''[[Języki katuickie|katuickie]]''': 19 języków
::*** Języki khmero-bahnaryckie
:::**** '''[[Języki bahnaryckie|bahnaryckie]]''': 40 języków
:::**** Języki cheryckie
:::: '''[[Język khmerski|dialekty khmerskie]]'''
:::: '''[[Języki pearyckie|pearyckie]]''': 6 języków
:** Języki niko-monickie
::*** '''[[Języki nikobarskie]]''': 6 języków
::*** Języki asli-monickie
::: '''[[Języki aslijskie|aslijskie]]''': 19 języków
::: '''[[Języki monickie|monickie]]''': 2 języki
 
{{Języki austroazjatyckie}}
 
 
 
[[Kategoria:Języki austroazjatyckie| ]]
186 891

edycji